Antisociale persoonlijkheidsstoornis, soms ook sociopathie genoemd, is een psychische aandoening waarbij iemand consequent geen rekening houdt met goed en kwaad en de rechten en gevoelens van anderen negeert. Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis hebben de neiging om anderen opzettelijk boos of overstuur te maken en manipuleren of behandelen anderen hardvochtig of met wrede onverschilligheid. Ze hebben geen berouw of hebben geen spijt van hun gedrag.
Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis overtreden vaak de wet en worden criminelen. Ze kunnen liegen, zich gewelddadig of impulsief gedragen en problemen hebben met drugs- en alcoholgebruik. Ze hebben moeite met het consequent nakomen van verantwoordelijkheden met betrekking tot gezin, werk of school.
Symptomen
Symptomen van antisociale persoonlijkheidsstoornis zijn onder andere herhaaldelijk:
- Negeren van goed en fout.
- Leugens vertellen om van anderen te profiteren.
- Niet gevoelig of respectvol zijn voor anderen.
- Charme of humor gebruiken om anderen te manipuleren voor persoonlijk gewin of plezier.
- Een gevoel van superioriteit hebben en extreem eigenwijs zijn.
- Problemen hebben met de wet, inclusief crimineel gedrag.
- Vijandig, agressief, gewelddadig of bedreigend zijn tegen anderen.
- Geen schuldgevoel hebben over het kwetsen van anderen.
- Gevaarlijke dingen doen zonder rekening te houden met de veiligheid van zichzelf of anderen.
- Onverantwoordelijk zijn en werk of financiële verantwoordelijkheden niet nakomen.
Volwassenen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis vertonen meestal symptomen van een gedragsstoornis voor hun 15e jaar. Symptomen van een gedragsstoornis zijn onder andere ernstige, voortdurende gedragsproblemen, zoals:
- Agressie naar mensen en dieren.
- Vernieling van eigendommen.
- Liegen en oneerlijkheid.
- Diefstal.
- Ernstige overtreding van regels.
Antisociale persoonlijkheidsstoornis wordt beschouwd als een levenslange aandoening. Maar bij sommige mensen kunnen bepaalde symptomen – met name destructief en crimineel gedrag – na verloop van tijd afnemen. Het is niet duidelijk of deze afname het gevolg is van het effect dat het ouder worden heeft op hun geest en lichaam, een toegenomen bewustzijn van de impact die antisociaal gedrag heeft gehad op hun leven, of andere factoren.
Wanneer naar de dokter gaan
Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis zullen waarschijnlijk niet uit zichzelf hulp zoeken. Als je vermoedt dat een vriend of familielid de aandoening heeft, kun je voorzichtig suggereren dat de persoon hulp zoekt bij een psychiater en aanbieden om hem of haar te helpen er een te vinden.
