Als het bestaan van Israël een Godsbewijs mag heten, dan is het bestaan van de SGP het beste bewijs voor het heliocentrische stelsel. De aarde is niet het onbeweeglijke, in zichzelf rustende midden in een overzichtelijk heelal. Niets is hier vast en zeker, niets blijft op zijn plaats in dit ondermaanse. Alles draait en beweegt en tuimelt – zozeer zelfs dat we het moeten beleven dat een bepaling uit het uit graniet gebeeldhouwde beginselprogramma van de SGP het verkiezingsprogramma niet heeft gehaald. De doodstraf door de SGP vergeten?! Is er dan niets meer echt?

Wat is het geval? De staatkundig-gereformeerde broeders beleggen morgen voor het eerst in hun bijna honderdjarige geschiedenis iets wat bij andere partijen al heel lang de gewoonste zaak van de wereld is: een verkiezingscongres. Leden mogen daar amendementen op het verkiezingsprogramma indienen. En alle verandering, zelfs een verbetering, blijkt opnieuw een verslechtering: de broeders uit Zaanstad en Zwartewaterland hebben ontdekt dat de invoering van de doodstraf (puntje uit het beginselprogramma) niet in het verkiezingsprogramma is opgenomen. En tot chagrijn van het partijbestuur en van Kees, Elbert en Roelof hebben zij een amendement ingediend om dit aangelegen punt alsnog in het verkiezingsprogramma te fietsen.

Waarom zijn bestuur en Kamerfractie daar nou zo chagrijnig over? Wel, de SGP wilde nu wel eens een keer met een positieve boodschap de campagne in, op jacht naar een vierde zetel en regeringsdeelname. De partij is al te vaak weggezet als een rustieke versie van extremistisch gedachtegoed (‘poldertaliban’) vanwege het ‘vrouwenstandpunt’ en het streven naar theocratie. Nu zou de partij zichzelf eens aanbieden als een partij voor het leven: vóór het gezin, vóór Israël, tegen abortus, tegen euthanasie. Als je dan tegelijk moet uitleggen dat je ook vóór de doodstraf bent, krijgt je gemoedelijke boodschap toch weer een naar randje.

Het verzet binnen de SGP tegen deze strategie van de partijleiding is opmerkelijk. SGP’ers zijn inmiddels toch wel wat gewend. Er is een vrouw politiek actief voor de SGP geworden. En de partij heeft zich voorzichtigjes ook tegen het ‘weren en uitroeien’ van andere godsdiensten uitgesproken en vrijheid van godsdienst bepleit. Het eventjes niet opnemen van de doodstraf in het verkiezingsprogramma is daarmee vergeleken toch peanuts.

Maar misschien voelt de achterban nattigheid. In een opiniestuk in het Reformatorisch Dagblad verdedigde de heer E. G. Bosma (nr. 17 op de lijst, en geen familie van Martin) de keuze van de partijleiding door uit te leggen dat die keuze in de gegeven omstandigheden gewoon ‘opportuun’ is. Wat gaan we nu krijgen?, moeten ze in Zaanstad en Zwartewaterland hebben gedacht. Het aloude beginsel inruilen voor opportunistische overwegingen? Dat nooit, bij leven en welzijn!

Toch zijn de broeders uit Zaanstad en Zwartewaterland gewoon lieve jongens. Willem Visser, secretaris van de maar liefst 36 leden tellende kiesvereniging uit Zaanstad, blijkt erg geschrokken van alle commotie in de pers en sluit niet uit dat de Zaanstadters morgen alsnog tegen hun eigen amendement gaan stemmen. En ook de heer Slingerland uit Genemuiden (gemeente Zwartewaterland) wil zich morgen graag alsnog door het partijbestuur laten overtuigen.

Het is vreemd dat dit standpunt tot zoveel gedoe binnen de partij leidt. Want er is helemaal niet zoveel fantasie voor nodig om in te zien dat zelfs de invoering van  de doodstraf vóór het leven is. Het leven is volgens de Bijbel blijkbaar zo heilig dat iemand die het onherstelbaar schendt alleen maar met de zwaarste straf kan worden gestraft. En het is al jaren zo dat bijna de helft van de bevolking vóór de herinvoering is.

Het incident legt dan ook iets anders bloot: de spanning tussen een deels nog traditionele achterban en het streven naar modernisering van de partijtop. Maar die spanning wordt morgen gewoon weggemasseerd. En zo tuimelt ook de SGP de moderne tijd in.

 

Afbeelding: Kees van der Staaij op een bijeenkomst van Schreeuw om Leven. Wikimedia / Wikipedia Commons.