Christenen in Irak en Syrië voelen zich in de steek gelaten door het Westen, dat zich wel altijd uitspreekt tegen antisemitisme en ‘islamofobie’, maar nooit tegen christenhaat. Dat zei de patriarch van de Syrisch Orthodoxe kerk, Mor Ignatius Aphrem II, dinsdag in Den Haag tijdens een zitting van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken.

De zitting is openbaar en de honderd stoelen van Thorbeckezaal zijn tot de laatste toe gevuld. Vooral met allochtone christenen, veelal behorend tot de Syrisch Orthodoxe Kerk in Nederland. Ze staan op en applaudisseren als de patriarch en zijn gevolg – drie kwartier te laat – met CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, op wiens uitnodiging ze hier zijn, de zaal betreden. De patriarch komt spreken over de vervolgingen, ontvoeringen en onthoofdingen van christenen in Irak en Syrië door Islamitische Staat en andere radicaal-islamitische groeperingen.

Het is zonder meer een indrukwekkend gezelschap, de patriarch en het drietal bisschoppen dat hem deze middag in de Tweede Kamer vergezelt: lange zwarte gewaden, tulbanden, baarden, grote goud- en zilverkleurige kettingen en de patriarch een staf. Een groot contrast met de zes aanwezige Kamerleden – strakke pakken met stropdassen.

Het eerste dat opvalt is dat linkse partijen het laten afweten. Naast CDA-Kamerleden Omtzigt en Martijn van Helvert, SGP-Kamerlid Kees van der Staaij en VVD’er Han ten Broeke heeft ter linkerzijde van het politieke spectrum alleen PvdA’er Michie Servaes de tijd genomen om bij deze bijeenkomst aanwezig te zijn. Geen D66’ers, GroenLinksers of SP’ers. ‘Ik vrees dat dit preken voor eigen parochie wordt,’ zegt Joris van Voorst tot Voorst, directeur van Kerk in Nood, die op de eerste rij van de publieke tribune heeft plaatsgenomen.

In de steek gelaten
Hoewel de twee grootste politieke partijen, tevens de regeringspartijen, vanmiddag acte de présence geven, is de afwezigheid van links-progessieve partijen een tekenend voorbeeld van wat de patriarch ziet als de geringe westerse interesse in het gruwelijke lot van christenen in het Midden-Oosten.

‘We voelen ons in de steek gelaten door het Westen,’ zegt Mor Ignatius Aphrem II, nadat voorzitter Omtzigt hem het woord heeft gegeven. De kerkvader wijst erop dat Europa en de VS zich dikwijls uitspreken tegen islamofobie en antisemitisme, maar nooit over haat en geweld tegen christenen. ‘Zijn wij geen mensen dan?’

Volgens mensenrechtenorganisatie Open Doors zijn de laatste jaren zeker 200.000 Syrische christenen op de vlucht geslagen voor radicale moslims. De relatieve vrijheid die christenen eeuwenlang in Irak en Syrië genoten, is grotendeels verdwenen, aldus de organisatie.

Applaus
‘We verdienen het om beter behandeld te worden dan dit,’ zegt de patriarch in een vurig betoog richting de Kamerleden. In Nederland wonen zo’n 10.000 Syrisch Orthodoxe christenen. ‘We zijn de Nederlandse bevolking ontzettend dankbaar voor hoe ze onze gemeenschap heeft omarmd. We mogen onze taal, religie en tradities behouden en tegelijkertijd meedoen in deze samenleving. We zijn hardwerkend en trouw. Vergelijk dat eens met jongeren die hier zijn geboren en nu vechten voor IS!’

Luid applaus vanaf de publieke tribune is zijn deel.

De geestelijk leider roept het Westen op christelijke dorpen in de regio te beschermen, militair samen te werken met de Syrische president Assad en humanitaire hulp te vergroten. Daarnaast hoopt hij dat Nederlandse kiezers druk zullen moeten uitoefenen op hun vertegenwoordigers in het parlement om meer te doen voor christenen. ‘Wij zijn oorspronkelijke bewoners van dit gebied, we wonen er al duizenden jaren. Maar we zijn bang dat onze aanwezigheid door toedoen van IS en andere extremistische groepen tot een rap einde komt.’

Eerder al sprak de kerkvader van ‘genocide op ons volk’.

De nieuwe Joden
Als het tijd is voor de aanwezige Kamerleden om vragen te stellen, bedankt Ten Broeke (VVD) de patriarch voor zijn komst en noemt het Kamerlid christenen in het Midden-Oosten ‘de nieuwe Joden’. Maar Ten Broeke wil tegelijkertijd kwijt dat ‘christenen of welke minderheid dan ook’ helemaal niet in de steek worden gelaten. ‘Ons land liep voorop in de militaire operatie tegen IS. Onze F16’s vlogen boven Irak eerder dan elk ander Europees land.’

Ook PvdA’er Servaes probeert nuance aan te brengen in het betoog van de patriarch. Hij wijst naar de tribune. ‘Deze zaal zit zelden zo vol. En de Kamerleden hier vertegenwoordigen toch bijna tweederde van het parlement.’

CDA-Kamerlid Martijn van Helvert zegt wel te begrijpen wat de kerkvader bedoelt. ‘Veel Nederlanders weten niet – of willen niet weten – wat voor verschrikkelijks in Syrië en Irak met christenen gebeurt. Bij overstromingen, hongersnoden of Ebola komt Giro 555 in actie, maar nu zijn er geen televisieacties, niemand is in shock.’ Ook zijn woorden worden met applaus begroet.

Van Helvert: ‘Ik heb Frans Timmermans ook gevraagd welke rol de EU daar kan spelen. Dan moet hij eerst tien minuten over Joden en moslims praten om op het eind nog even te zeggen: o ja, en dat geldt ook voor christenen.’

Hoop
Nadat de patriarch Nederlandse christenen heeft opgeroepen te bidden voor hun verdrukte geloofsgenoten in het Midden-Oosten, worden handen geschud met de Kamerleden en verlaat de patriarch met zijn gevolg onder een staande ovatie de Thorbeckezaal.

Hebben bijeenkomsten als deze zin? Valt er wat te winnen? Joris van Voorst tot Voorst van Kerk in Nood twijfelt. De rol van de media is belangrijk, zegt hij. ‘Er is de laatste tijd meer aandacht voor vervolgde christenen, maar het blijft mondjesmaat.’ Ziet hij daar nog verandering in komen? ‘Als christen ben ik altijd vol hoop, maar in deze kwestie weet ik het niet.’

Edmund Burke
Ijaz Mathew Zulfquar van het Christian Liberation Front in Pakistan was vanmiddag aanwezig om solidariteit te betonen met zijn vervolgde broeders en zusters in Syrië en Irak. ‘Wij maken in Pakistan hetzelfde door als zij. De patriarch zei dat het Westen olie belangrijker vindt dan mensenlevens en ik denk dat hij daarin gelijk heeft. Iedereen kan zeggen voor humaniteit te staan, maar ernaar handelen is iets anders.’

Zulfquar gelooft wel dat hoorzittingen als deze zin hebben. ‘Als we niet met elkaar rond een tafel gaan zitten, zullen er sowieso nooit oplossingen komen.’

Hij overhandigt zijn visitekaartje. Daarop staat een citaat van de conservatieve denker Edmund Burke: ‘The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing.’

Zulfquar: ‘We moeten IS vernietigen.’