De uitslagen zijn nog niet helemaal definitief, maar het is nu wel duidelijk wie de grote winnaars en verliezers zijn. En we kunnen speculeren over mogelijke kabinetten.

 

Voor links in z’n algemeen betekenden de Tweede Kamerverkiezingen een drama. De overwinning van Jesse Klaver, die GroenLinks van 4 naar 14 zetels omhoog wist te brengen, viel in het niet bij het grote verlies van de PvdA. Van de 38 zetels die de PvdA in 2012 haalde bleven er slechts 9 over. De SP is van 15 licht gedaald naar 14. De Partij voor Dieren is misschien wel de grootste verrassing op links, zij ging van 2 naar 5 zetels.  DENK (in hoeverre moeten we deze partij eigenlijk als links beschouwen?) debuteerde met 3 zetels in de Tweede Kamer. DENK-afsplitsing Artikel1 van Sylvana Simons ten slotte haalde ondanks alle media-aandacht bij lange na de kiesdrempel niet.

Op rechts is het beeld beter. De VVD heeft een zogenaamde overwinningsnederlaag geleden. De partij verloor 10 zetels en zakte van 41 naar 31, maar bleef desondanks de grootste partij. Kiezers die ontevreden waren over het kabinet-Rutte II hebben de VVD hierop afgerekend, maar een groot deel van de VVD-kiezers heeft Mark Rutte toch het mandaat gegeven om verder te gaan. Het CDA is van 13 naar 19 gegaan, een mooie maar niet al te spectaculaire overwinning. Zeker niet in vergelijking met de grote nederlagen die de christendemocraten in 2010 en 2012 leden. Het CDA is van een grote partij definitief veranderd in een middelgrote partij. De PVV boekte een bescheiden winst van 4 zetels in vergelijking met de Tweede Kamerverkiezingen van 2012, wat opmerkelijk is omdat de partij in de peilingen maandenlang de grootste was. Weer heeft Geert Wilders de virtuele winst niet weten te verzilveren. De SGP bleef stabiel op 3 zetels, VNL van Roos mislukte en nieuwkomer het Forum voor Democratie haalde 2 zetels, hoewel partijaanvoerder Thierry Baudet er 8 verwachtte.

De ChristenUnie bleef constant op 5. Zoals het lijkt komt powervrouw Stieneke van de Graaf de Tweede Kamer dus helaas niet in, behalve als ze veel voorkeurstemmen heeft weten te behalen. Een mooie winst ten slotte boekte D66, die van 12 naar 19 zetels is gegaan. Dit is vooral te danken aan het uitstekende optreden in de media van Alexander Pechtold.

 

Een mogelijke coalitie is VVD-CDA-D66-ChristenUnie. Deze coalitie beschikt over het minimum van 76 zetels dat nodig is voor een meerderheid. Zal Mark Rutte voor deze coalitie gaan, of toch voor de bredere VVD-CDA-D66-GroenLinks-coalitie gaan? De ideologische verschillen tussen ChristenUnie en D66 zijn groot, maar de verschillen tussen enerzijds VVD en CDA en anderzijds GroenLinks zijn nog veel groter. Gelukkig heeft GroenLinks ‘maar’ 14 zetels, enkele zetels minder dan voorspeld is, wat betekent dat als Jesse en de zijnen aan het regeren gaan zij niet heel veel schade kunnen aanrichten.