Jeroen Adema analyseert de verkiezingsprogramma’s van SP en CDA. Over gratis geld, monarchie, het gezin als hoeksteen en meer geld voor Defensie.

 

Sinterklaas Partij
‘Sinterklaas bestaat’, merkte Hans Wiegel ooit al eens op. Nu verschijnt de goede Sint niet in de vorm van Joop den Uyl maar de Sint luistert naar de naam Emile Roemer. Met milde gaven wil hij ons verblijden. Lonen met 10% omhoog en ook de uitkeringen zullen flink moeten stijgen. Dat de werkgevers daar niet op zitten te wachten maakt de SP niets uit. De bevolking moet meer geld in de portemonnee krijgen. Een halfje brood kost dan dus vier euro, want met stijgende salarissen en uitkeringen stijgen ook de prijzen.

Kortom het idee van de SP lijkt heel sympathiek, maar het is in feite heel populistisch. Te hopen is het dus dat D66 genezen is van haar flirt met de SP. Want de plannen van de SP leiden tot ‘gratis geld’ zonder tegenprestatie. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen en dat zien we bij de SP niet terug.

Spruitjeslucht
Bij het CDA is dat anders. Het programma van de christendemocraten is wars van enige vorm van populisme. Maar het is ook een stap terug in de tijd, het CDA wil terug naar de jaren van Jan Peter Balkenende.

Vrees niet, gratis kroketten zult u in het programma niet tegenkomen. Andere aspecten uit het Balkenende tijdperk komen daarentegen wel terug. Het CDA geeft bijvoorbeeld zijn onvoorwaardelijke steun aan de monarchie. Een modernisering van de monarchie, waar de linkse partijen en D66 iets voor voelen, daar valt bij het CDA gewoon echt niet over te praten.

Bij burgerschap houdt het CDA vast aan christelijke gewoonten en tradities. Wat jammer is, want de maatschappij wordt steeds meer seculier. Een gemiste kans voor een partij die claimt midden in de samenleving te staan.

Net als D66 heeft het CDA de wens voor een langer ouderschapsverlof voor vaders en moeder maar anders dan D66 stelt het CDA daaraan geen termijn van twee maanden vast. Wie waarde hecht aan het traditionele gezin zit bij het CDA goed. Wie de zorg opneemt voor zieke familieleden krijgt een zorgbonus en jonge ouders zouden flexibeler moet kunnen werken. Waarom de staat dat moet regelen is mij trouwens een raadsel. Daar zouden werkgever en werknemer zelf uit moeten kunnen komen. Ook de afschaffing van de Zondagswet is het CDA een gruwel. Voor families zou de zondag de dag zijn om samen door te brengen. Deze vlieger gaat echter niet op, want de Zondagswet is ook een vehikel om winkels dicht te houden en evenementen te verbieden.

Burgerzin
Positiever is het feit dat het CDA wat aan kinderarmoede wil doen. Kinderen moeten nooit de dupe zijn van de onverantwoordelijkheid of de pech van hun ouders. Dat het CDA die kinderen op sport of muziekles wil hebben is dus een loffelijk streven.

Een dubbel gevoel heb ik bij het pleidooi van het CDA om de krijgsmacht te versterken. Aan de ene kant is dit positief, maar het was Jan Peter Balkenende die flink bezuinigde op Defensie. Met de dreiging uit Rusland en de groeiende terreurdreiging is een goede krijgsmacht nodig. Geneuzel dat zoiets in Europees verband moet gebeuren – wat de idealistische internationalisten van D66 en GroenLinks graag roepen – is echter grote onzin. Nederland moet in tijden van nood zichzelf kunnen verdedigen. Gelukkig pleit D66 daarom voor de herinvoering van de dienstplicht. De partij blijft de keuzevrijheid gelukkig in het oog houden, omdat de dienstplichtigen zelf mogen kiezen of ze voor een dienstplicht in het leger kiezen of in een bejaardencentrum of bij het Rode Kruis. Zo leren jongeren verantwoordelijkheid en burgerzin. Daar is niets op af te dingen.

Anders dan bij D66 is het verkiezingsprogramma van het CDA geen doorwrocht boekwerk geworden. Met ongeveer 49 bladzijden laat het CDA-program zich nog eenvoudig weglezen. Maar het programma is te open, er is nog veel ruimte voor vragen. Anders dan bij D66, de SP en de PVV staat het CDA-programma geen duidelijke koers voor. Dat is echt een gemiste kans, want het CDA hoort eigenlijk gewoon in de regering. Het liefst met de VVD en D66. Het CDA wil vermoedelijk nog geen keuze maken en tijdens de coalitieonderhandelingen eventueel ook voor links kunnen kiezen. Alles goed en wel, maar hier hebben kiezers natuurlijk niet veel aan. Zij willen weten waar een partij voor staat. Bovendien zal een centrumrechtse regering voor het land veel beter zijn.  Een coalitie met de SP, een partij die zich onder leiding van de slechte rekenaar Roemer steeds ongeloofwaardiger maakt, is immers absoluut onwenselijk.