Toen Nederland door de Turkse regering werd bedreigd en gechanteerd over het mogelijke weren van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, besloot de regering niet verder te onderhandelen en de landingsrechten van het Turkse vliegtuig in te trekken. Turkije reageerde woedend en dreigde opnieuw met sancties.

Even leek de situatie daardoor te stabiliseren, maar tegen alle geschreven en ongeschreven diplomatieke regels in kwam de Turkse minister van Familiezaken met een colonne auto’s alsnog naar Rotterdam om te spreken bij het Turkse consulaat. Om de openbare orde te beschermen werd de minister meerdere malen beleefd en later minder beleefd verzocht om vrijwillig te vertrekken. In de aanloop daarnaartoe werd Nederland volgens burgemeester Aboutaleb misleid en bedrogen.

De aanwezigheid van de minister zorgde voor een menigte van Turkse Nederlanders die voor het consulaat stonden te demonstreren. Dit gebeurde relatief vreedzaam, maar de demonstratie was illegaal en moest daarom worden beëindigd. De Turkse minister weigerde daarbij iedere medewerking en bleef stug in haar auto zitten.

Uiteindelijk is de minister gedwongen de grens met Duitsland overgezet. Bij de verzamelde Turkse Nederlanders sloeg snel daarna de vlam in de pan. Vernielingen en gewonde agenten waren het directe gevolg. Het uitzetten van de minister was bovendien een ongekende en dappere keuze die ook zeker niet zonder gevolgen zal blijven, zoals de Turkse regering reeds heeft aangekondigd.

Het is goed om te zien dat de Nederlandse regering het lef heeft gehad om de rug recht te houden en de Turkse minister de deur te wijzen. Waar vaak de kritiek te horen is dat de Europese landen zwakke knieën hebben wanneer het om Turkije gaat, toonde Nederland gisteren dat hieraan grenzen zitten. Wanneer Nederland wordt bedreigd en gechanteerd, schroomt de regering niet van zich af te bijten. Een voorbeeld voor de rest van Europa. Er werd met name in Duitse media niet voor niets uitermate positief gereageerd op het handelen van de Nederlandse regering.

En zo hebben Rutte, Koenders en ook burgemeester Aboutaleb gisteren waar staatsmanschap getoond. Een hectische en gevaarlijke situatie is op de enige juiste manier opgelost. Bovendien is het een sterk signaal aan minderheden in Turkije. In een democratie kan geen plek zijn voor reclame voor dictatuur. Ook Nederlandse Turken met kritiek op Erdogan kunnen zich gesteund weten door de Nederlandse democratie. Het signaal dat van het Nederlandse optreden uitgaat, is in deze tijd meer dan welkom.

Rutte, Koenders en Aboutaleb hebben zich niet laten chanteren door een buitenlandse mogendheid en waren daarbij niet bang voor de gevolgen onder de zogenoemde ‘vijfde colonne’ van dat land die zich in Nederland bevindt. Angst is een slechte raadgever en Nederland heeft met onvermijdelijk maar gedurfd optreden moed getoond. Een staaltje staatsmanschap dat in Nederland lang niet meer is vertoond.