Op dinsdagavond 14 februari vindt in restaurant-café Pavlov in Den Haag Jalta Question Time plaats. Een van de panelleden is Rik de Jong, redacteur bij Jalta. Als opwarmertje dit interview met deze olijke opiniemaker.

 

Aan de katholieke cultuurtheoloog Frank Bosman vroeg ik op welke niet-bestaande partij hij zou willen stemmen. Deze vraag wil ik ook graag aan jou als liberale politicoloog stellen. Zou je gaan voor de Liberale Staatspartij, de Vrijzinnig Democratie Bond, de Partij van de Vrijheid van Dirk Stikker of de Liberale Staatspartij van Ridder van Rappard? 

Ongetwijfeld de Vrijzinnig Democratische Bond. Ik ben een bewonderaar van VDB’er Pieter Oud, die enkele jaren na de oorlog overigens de VVD zou oprichten.

 

In Europa zitten VVD en D66 samen in de ALDE-fractie, in Nederland trekken ze afzonderlijk op. Ergens vind ik dat wel jammer, omdat D66 te veel naar GroenLinks trekt en de VVD soms te veel naar rechts. Ook binnen de JOVD, de onafhankelijke liberale jongerenorganisatie, bestaat veel D66-sympathie. Hoe sta jij hierin?

Het systeem in het Europees Parlement zorgt er nu eenmaal voor dat je met partijen moet samenwerken die over de toekomst van de EU hele andere ideeën hebben. Guy Verhofstadt is een utopist, maar de VVD blijft wel een liberale partij. Ik zie de VVD dan toch liever in de ALDE dan bij een conservatieve stroming. Het grootste nadeel is wel dat hij bij de Europese verkiezingen hierdoor weinig uitmaakt of je op de VVD of op D66 stemt.

 

Op de website van de Volkskrant had je een alleraardigste coalitiewijzer. Wat is jouw ideale coalitie? Wat is volgens jou de meest realistische coalitie, rekening houdend met jouw idealen? En wat is de meest waarschijnlijke coalitie, los van wat jouw voorkeuren zijn?

Mijn persoonlijke voorkeur heeft een centrumrechts kabinet met de VVD, het CDA en D66. Dat zal in maart te weinig zijn als het om zetels gaat, dus ik vrees dat GroenLinks erbij gehaald moet worden. Dat zal nog een lastige klus worden, maar uiteindelijk zal Jesse Klaver moeten inbinden als hij echt wat wil veranderen in Nederland. Maar wellicht dat de gedecimeerde PvdA straks ook op miraculeuze wijze weer in de regering komt. Vooral als de VVD en het CDA zo lijnrecht tegenover elkaar blijven staan als dat ze nu doen. Met de nukkigheid van Sybrand Buma kun je dat niet uitsluiten.

 

Vroeger stond er niks rechts van de VVD, afgezien van de kleine christelijke partijen misschien. Nu heb je behalve de PVV ook VNL van Jan Roos, het Forum voor Democratie van Thierry Baudet en GeenPeil van Roos. Wat vind jij van de parade der populisten? In hoeverre hebben ze een punt? En waarin slaan ze de plank mis? En maken de nieuwe partijtjes ook daadwerkelijk een kans?

Populisten hebben bijna altijd een punt, maar niet de oplossing. Een cliché, maar wel waar. Het is de verantwoordelijkheid van partijen in het midden om zo te regeren dat kiezers zich niet genoodzaakt voelen te stemmen op extreme partijen. Ik geloof dat Nederland een gematigd land is en dat de meeste mensen het poldermodel diep in hun hart koesteren. De kiezers kun je in elk geval weinig kwalijk nemen; Wilders, Roos en Baudet echter wel. Zij zouden beter moeten weten. Vooral Baudet, die jurist is maar de meest belachelijke rechtszaken tegen de staat aanspant.

 

Wat Wilders, Roos en Baudet voor rechts zijn, dat zijn Klaver, Kuzu en Sylvana voor links. Als we in intersectioneel 1984 zouden leven en alleen tussen deze drie mogen kiezen, voor welke identity politicus zou jij dan gaan? En waarom? 

Jesse Klaver. Kuzu’s loyaliteit ligt niet in Nederland en Sylvana is simpelweg niet slim genoeg. Ik ben het volstrekt met Klavers ideeën over Nederland oneens, maar ik geloof dat hij oprecht van Nederland houdt en het beste ervan wil maken. De weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen, maar bij Kuzu en Sylvana zijn die goede bedoelingen er niet eens.

 

Je komt uit de hoek van de SGP, hoewel je de partij Kersten, Van der Vlies en Van der Staaij achter je hebt gelaten. Is er nog wel toekomst voor christelijke politiek in Nederland in de toekomst, of moeten SGP, ChristenUnie en CDA op termijn de tent sluiten denk je?

Ik was in mijn tienerjaren inderdaad kortstondig lid van de SGP-jongeren. Prima mensen met wie je leuke gesprekken kunt voeren. En humor hebben ze ook nog. De komende tientallen jaren zie ik nog wel ruimte voor christelijke politiek, maar het zal met enkele oplevingen daargelaten uiteindelijk een stille dood sterven.