Journalist Carel Brendel ontdekte dat er op de BIJ1-lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen twee Internationale Socialisten staan: Jazie Veldhuyzen (nr. 2 op de lijst) en So Roustayar.  BIJ1 is kortom geïnfiltreerd door trotskisten.

 

Intredepolitiek

Brendel schrijft dat Veldhuyzen en Roustayar niet op hun CV hebben gezet  dat ze lid zijn de Internationalisten. Je kunt dit echter gemakkelijk opzoeken via Google. Volgens Brendel is de IS-link vooral het werk van Anja Meulenbelt – feministe, Palestina-activiste en voormalig SP-senator – die in Amsterdam veel met de Internationale Socialisten is opgetrokken.

De link met de Internationale Socialisten verbaast mij uiteraard niet. Eind 2016, toen de film ‘Wit is ook een kleur’ werd gepresenteerd in De Balie en ik in het panel zat, begon Sunny Bergman opeens heel vriendelijk over ene ‘Ewout’. Daarmee werd natuurlijk niet ik bedoeld maar Ewout van den Berg, secretaris van de Internationale Socialisten. Eerder, in 2014, waren BIJ1-kopstukken Anousha Nzume, Anja Meulenbelt en Sunny Bergman sprekers op het Marxisme-festival.

Waarom willen de Internationale Socialisten infiltreren in andere politieke partijen? Dit hoort bij de strategie die in 1934 door Leon Trotski is ontwikkeld om de revolutie dichterbij te brengen. Doel was om door middel van intredepolitiek, ook wel entrisme genaamd, linkse partijen te radicaliseren.

 

Infiltratie in de PvdA, de PSP en de SP

Nederlandse trotskisten hebben geprobeerd PvdA, PSP en SP te radicaliseren. In de jaren vijftig probeerden ze de PvdA te veranderen via het Sociaal Democratisch Centrum. Dankzij de BVD was het PvdA-bestuur echter precies op de hoogte van de activiteiten van de trotskisten en uiteindelijk besloot het partijbestuur het SDC op te doeken.

Na hun gedwongen vertrek bij de PvdA werden trotskisten massaal lid van de Pacifistisch-Socialistische Partij. Deze partij, in 1957 opgericht als reactie op de wapenwedloop in de Koude Oorlog, stond een radicaalsocialistische politiek van economische herverdeling voor en sympathiseerde met onafhankelijkheidsbewegingen in de Derde Wereld. Ideologisch gezien stond deze partij dus veel dichter bij de trotskisten dan de ‘burgerlijke’ PvdA.

Toch ging het uiteindelijk mis. In de PSP werd er eind jaren zestig stevig gediscussieerd over ideologie. Traditionele PSP’ers waren principiële pacifisten en waren van mening dat geweld te allen tijde veroordeeld moest worden. Trotskisten vonden revolutionair geweld gerechtvaardigd. In Nederland maakten de trotskisten zich niet direct schuldig aan (terroristisch) geweld, maar sommigen waren wel betrokken bij illegale activiteiten. Zo hadden Sal Santen en de trotskistische leider Michel Pablo (pseudoniem van Michalis Raptis) in de jaren vijftig het gewapend verzet in Algerije geholpen. Eind jaren zestig probeerden de trotskisten in de PSP en enkele radicale medestanders de PSP om te vormen tot een radicale voorhoedepartij. Ze richtten hiervoor Proletarisch Links op, een pressiegroep. Het PSP-bestuur was niet blij met deze groep, wenste niet voor haar te buigen en uiteindelijk stapten veel leden van PL uit de PSP. De overgebleven PL’ers in de PSP, waaronder de latere SP-Europarlementariër (1999-2009) en SP-senator (2014-) Erik Meijer, conformeerden zich aan de gematigdere partijlijn. De uitgetreden PL’ers vormden een eigen partij, de Socialistiese Arbeiderspartij (SAP), die enkele keren tevergeefs aan de Tweede Kamerverkiezingen heeft meegedaan.

Ten slotte hebben trotskisten via de pressiegroep Offensief geprobeerd de Socialistische Partij te infiltreren en te radicaliseren. Ook dit is mislukt. In 2009 besloot de SP dat het lidmaatschap van Offensief onverenigbaar is met een SP-lidmaatschap en zijn er enkele Offensievers geroyeerd.

 

Opnieuw de Internationale Socialisten

Op dit moment zijn er drie trotskistische organisaties van enige omvang in Nederland actief. De SAP bestaat nog steeds, maar de afkorting staat nu voor Socialistisch Alternatieve Politiek. Offensief bestaat ook nog steeds, maar heet, heel verwarrend, Socialistisch Alternatief (dit wordt, om heel begrijpelijke redenen, niet afgekort tot SA). De meeste trotskisten zijn tegenwoordig echter lid van de Internationale Socialisten.

De Internationale Socialisten verschillen in dogmatisch opzicht van de andere trotskisten, namelijk dat ze de voormalige Sovjet-Unie niet beschouwden als een gedegenereerde arbeidersstaat maar als staatskapitalistisch. Volkomen onbegrijpelijk voor de niet-ingevoerde leek. In de praktijk onderscheiden de Internationale Socialisten zich van de andere trotskisten echter dat ze enorm activistisch zijn, fel demonstreren tegen Israël en Zwarte Piet, en op deze manier islamitische en zwarte medestanders weten te trekken. Trokken de trotskisten vroeger relatief veel Joden (Leon Trotski, Sal Santen, Theo van Tijn, Joost Kircz en nog veel meer), nu zijn de Joden één van die minderheden geworden (samen met vervolgde christenen) voor wiens lot men bewust blind is.

De Internationale Socialisten proberen hun invloed te vergroten door samen te werken met andere partijen en organisaties. Tussen de Internationale Socialisten en de SP zijn er in 2005-2006 verkennende gesprekken geweest, maar omdat de SP vond dat nieuwe leden niet ook lid van de IS mochten blijven zijn deze gesprekken uiteindelijk op niets uitgelopen. Niettemin doen de Internationale Socialisten hun best om in contact te blijven met de SP en GroenLinks, vooral via lokale politici, en betrekken ze bij hun demonstraties ook veel (radicale) antiracistische clubs en migrantenorganisaties.

Sinds 2013 organiseren de Internationale Socialisten ook het Marxisme Festival. Dit festival gaat niet over Das Kapital en Potemkin-dorpjes maar over hippe onderwerpen als Zwarte Piet en sletvrees. Omdat ze er in slagen veel bekende opiniemakers voor hun karretje te spannen – in 2014 waren dit Joop-hoofdredacteur Francisco van Jole, Volkskrant-columnist Asha ten Broeke, VPRO-documentairemaakster Sunny Bergman en natuurlijk ons aller Quinsy Gario – hebben de Internationale Socialisten veel invloed op het publieke debat in Nederland. Hun thema’s beheersen tegenwoordig de media, zij brengen verschillende radicaal-linkse mensen bij elkaar en proberen als intellectuele voorhoede de rest van Nederland in revolutionaire zin te veranderen.

De intrede van Internationale Socialisten in BIJ1 is heel erg logisch. Omdat de trotskisten zich tegenwoordig vooral bezig houden met thema’s als Zwarte Piet, de Palestijnse zaak, intersectioneel feminisme voelen ze zich zeer thuis bij een partij die Identity Politics als kern van haar politiek heeft gemaakt.

De grote vraag is alleen: wat valt er nog aan BIJ1 te radicaliseren? Een steviger anti-Israëlstandpunt wellicht? Zal BIJ1 behalve in de raadszaal ook en vooral op straat te zien zijn? GroenLinks maakte de Werdegang door van de straat naar de staat. Oud-partijleider Femke Halsema, die vooral verantwoordelijk is voor deze Wende naar het midden, moet niets van intersectioneel feminisme en Amerikanisering van maatschappelijke discussies hebben. Juist de nuance, de matiging, zorgt ervoor dat er een gat op links ontstaat. BIJ1 probeert in dit gat te springen en krijgt de steun van dé extreemlinkse actiegroep par excellence: de Internationale Socialisten.

 

 

Afbeelding: Flickr / Wikimedia