Vrij Nederland interviewde gisteren uitgebreid Vrij Links, het seculiere initiatief van Eddy Terstall cum suis. Het is niet bij het manifest gebleven, maar Vrij Links bouwt aan een heuse beweging. Op het interview reageerde mainstream links als door een wesp gestoken. Wat is nu eigenlijk het verschil tussen Vrij Links en populistisch rechts?

 

Een interessant punt is dat Vrij Links zegt de antithese tussen links en rechts in Nederland te willen doorbreken. Tegenwoordig staat links in ons land gelijk aan politieke correctheid, Identity Politics, GroenLinks en BIJ1, terwijl rechts steeds meer gelijk is komen te staan aan populisme en nationalisme, de PVV en het Forum voor Democratie. Vrij Links keert zich tegen mainstream links, dat te positief over religie zou zijn, vooral de islam, en daarmee regressief zou zijn geworden. Juist hierom vinden GeenStijl, Wierd Duk cum suis Vrij Links een interessante beweging, terwijl mainstream links Vrij Links als een niet-linkse beweging beschouwt. Hoewel Vrij Links dus een poging lijkt te doen de links-rechts-tegenstelling in ons land te doorbreken slaagt de beweging hier niet bepaald in. De antithese is te sterk. Vrij Links draagt zelfs aan het beeld bij dat rechts, de karikatuur van rechts dan, tegen de islam en de multiculturele samenleving zou zijn. Mede hierom is een verstandig, beschaafd, rechts tegengeluid nodig.

De links-rechts-tegenstelling betekende in de geschiedenis altijd wat anders. Ten tijde van de Franse Revolutie ging het om de tegenstelling tussen republikeinen (links) en monarchisten (rechts), ten tijde van de verzuiling was de tegenstelling die tussen confessionelen/christenen (rechts) en niet-confessionelen (links), het is uiteraard ook de economische tegenstelling geweest tussen kapitalisten (rechts) en socialisten (links) en we hebben ook nog de tegenstelling tussen kosmopolieten (links) en nationalisten (rechts). Liberalen waren in de eerste helft van de negentiende eeuw links, toen ze zich verzetten tegen de privileges van de adel en de kerk, maar werden rechts toen het socialisme opkwam. En tegenwoordig word je – mijns inziens ten onrechte – tot links gerekend als je voor tradities en voor de vrije markt ben, maar niet tegen de multiculturele samenleving en de islam bent. Denk hierbij bijvoorbeeld aan CDA-coryfee Dries van Agt en oud-burgemeester Jozias van Aartsen van de VVD.

De multiculturele samenleving is een feit. Nederland kent een islamitische minderheid. Het is juist rechts – volgens mij dan – om met deze feiten rekening te houden, realisme dus, dan naar de utopie te streven dat moslims modern, vrijzinnig, seculier moeten worden gemaakt. Uiteraard, we moeten in onze samenleving wel wat gemeenschappelijke dingen hebben, om samen te kunnen leven. Maar Kamervragen stellen over het feit dat Syrische vluchtelingenkinderen Arabische les krijgen, het eeuwige geklaag van columnisten over de hoofddoek, het puur symbolische boerkaverbod, pleiten voor de afschaffing van bijzonder onderwijs,  daar is volgens mij niks rechts aan.

Rechts – echt rechts in mijn ogen dan – heeft respect voor de geschiedenis. De islam kent een 1400-jarige geschiedenis, die veel meer is dan extremistische splintergroeperingen als Al Qaida en ISIS. Het is natuurlijk onzin om in navolging van een Karen Armstrong te beweren dat de echte islam vrede is. Dat is essentialistisch denken. Het onder populisten populaire beeld dat de islam in wezen intolerant, gewelddadig en imperialistisch is, is daarentegen ook een sterke versimpeling van de werkelijkheid. Het zou mooi zijn met een niet-ideologische blik naar het fenomeen islam te kijken. Zoals we dan nu ook naar het fenomeen christendom doen. We reduceren christenen immers ook niet tot televisiedominees en zwarte kousenkerken die ouders verbieden hun kinderen te vaccineren.

Wat ‘rechts’ vooral nodig heeft is meer beschaving en meer gezond verstand. Populisten, complotdenkers, racisten en moslimhaters domineren nu het rechtse discours. En ze trekken het CDA en in mindere mate de VVD mee in deze duistere denkwereld. Hoe moet je anders het oppervlakkige nationalisme van het Wilhelmus zingen en oud-Hollandse spelletjes van het CDA duiden? Of de bizarre uitlatingen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok over de multiculturele samenleving? Juist die hang naar een mono-etnisch, mono-cultureel Nederland heeft iets utopisch, iets links dus, want men streeft hierbij naar een ideale samenleving, niet naar het verbeteren van de status quo.

Een beweging vormen vind ik te activistisch. Wel hoop ik dat het redelijke rechtse geluid, van Joshua Livestro, Dirk Jan van Baar, Arend Jan Boekestijn, Gerry van der List, Jan Dirk Snel, Frans Weisglas en anderen meer gehoord wordt. Rechts moet bevrijd worden uit de greep van volksverleiders als Thierry Baudet, Wierd Duk en Bart Nijman.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons