Even leek het erop dat we te maken hadden met de zogenoemde ‘’bumor’’: de voor veel mensen maar moeilijk te begrijpen droge humor van CDA-lijsttrekker Sybrand Buma. Maar helaas was er geen sprake van een grap toen Buma zaterdagochtend liet optekenen dat hij kinderen op basisscholen verplicht (en staand) het Wilhelmus wil laten zingen.

Natuurlijk hoort het aanleren van ons volkslied bij de opvoeding van ieder kind in Nederland, maar tot in den treure gezamenlijk het door Marnix van Sint Aldegonde geschreven lied aanheffen, grenst aan een ongezond fanatiek nationalisme. In verdeelde tijden kunnen tradities van groot nut zijn, maar hier slaat Buma de plank volkomen mis.

Maar het bleef er niet bij. Buma voegde eraan toe dat het koningshuis het ‘’hoogste goed’’ is dat we hebben in Nederland. ‘’Wie het koningshuis beledigt, beledigt ons allemaal’’. Een bizarre, wereldvreemde en bovenal onware opmerking. Een republikein zal zich per definitie niet beledigd voelen door een zogezegd kwetsende opmerking over de koning, koningin of hun familie.

Weinig mensen zullen de verbindende factor van de monarchie ontkennen, maar claimen dat het complete Nederlandse volk wordt beledigd wanneer iemand zijn of haar stem verheft tegen de koning, is een opvatting die in de jaren ’50 reeds achterhaald was. Instemming zal Buma ongetwijfeld wel krijgen uit Ankara, waar belediging van president Erdogan strafbaar is en wordt beschouwd als een misdaad tegen het Turkse volk. Maar in een liberale democratie zijn dergelijke opvattingen bijzonder eng en ongewenst.

Buma is geen Erdogan, maar het zou hem hebben gesierd wanneer hij langer had nagedacht over de lading en implicaties van zijn opmerkingen die direct raken aan de vrijheid van meningsuiting en andere liberale grondbeginselen. Het CDA pretendeert dan weliswaar geen liberale partij te zijn, maar met deze greep naar een ver verleden waarin het beledigen van machthebbers een misdaad was, valt Buma de liberale kernwaarden aan op een manier die we zelfs van de christendemocraten niet gewend zijn. Het valt te hopen dat Buma snel op zijn schreden terugkeert.