In navolging van Femke Halsema, Jan Marijnissen en andere linkse opiniemakers doet Ewout Klei een poging om terroristen te begrijpen. Maar in tegenstelling tot hen legt onze huishistoricus ook uit wat wij moeten verdedigen.

Vrijdagavond vonden er in Parijs diverse terroristische aanslagen plaats, die qua bloederigheid de aanslagen van begin dit jaar op Charlie Hebdo en Joodse doelen overtroffen. Je weet dat je daarna je column over die aanslagen moet schrijven, als duiding voor de mensen in Nederland die daar op zitten te wachten, maar wat moet je in Godsnaam eigenlijk zeggen?

Zingeving in 140 tekens

Allereerst, het is een beetje plichtsmatig maar daarom wel gemeend, denk je aan de slachtoffers en hun nabestaanden. Vreselijk wat ze gebeurd is. Vreselijk als een familielid, een collega of een vriend is omgekomen. Ik heb er verder geen woorden voor.

Dan de politieke duiding. Nee, dit is geen oorlogsverklaring van de islam. Veel moslims in de wereld hebben immers deze aanslagen veroordeeld. Nee, de aanslagen zijn niet onze eigen schuld omdat ‘wij’ ingrijpen in het Midden-Oosten en Israël steunen. Maar ja, ook veel moslims steunen, al dan niet openlijk, deze aanslagen en de politieke motieven hierachter. En ja, dat heeft dan weer wel alles te maken met het westerse ingrijpen in het Midden-Oosten (zo zien veel moslims dat immers) en de westerse steun aan Israël. Nee, ik geloof niet dat het terrorisme stopt als deze ‘oorzaken’ worden weggenomen. De fundamentalistische islam, de islam van ISIS en Al Qaida, maar ook de islam van landen als Saoedi-Arabië, Pakistan en Qatar, is in een geestelijke oorlog verwikkeld met het vrije westen. Het zijn botsende wereldbeschouwingen, botsende beschavingen, en de fundamentalistische islam wil het westen vernietigen.

De fundamentalistische islam, de islam van ISIS en Al Qaida, maar ook de islam van landen als Saoedi-Arabië, Pakistan en Qatar, is in een geestelijke oorlog verwikkeld met het vrije westen. Het zijn botsende wereldbeschouwingen, botsende beschavingen, en de fundamentalistische islam wil het westen vernietigen

Op vrijdagavond, vlak na de aanslagen, explodeerde twitter. Ik heb mij in geen enkele discussie gemengd, omdat je zo’n debat precies kunt voorspellen. Zo greep Geert Wilders de aanslagen met beide handen aan om de islam het vluchtelingenbeleid te bekritiseren en beweerde advocaat Wil Eikelboom daarentegen dat vluchtelingen hier juist voor zijn gevlucht. Linkse en rechtse tweeps vielen elkaar in de haren en probeerden met ongenuanceerde, emotionele tweets van de tegenpartij hun eigen morele gelijk aan te tonen, het liefst met screenshots van ‘foute’ anderen. Hoewel iedereen zich moreel superieur waande aan de tegenpartij was de discussie weinig verheffend. Maar misschien hebben mensen dit wel nodig. Om ingrijpende gebeurtenissen ‘zin’ te geven. Een zin van 140 tekens.

Niet boven de partijen

Als columnist pretendeer ik niet boven de partijen te staan. Ik walg van de terroristische aanslagen, vind dat terroristen geen genade verdienen en voel ook geen greintje medeleven met de familieleden van de omgekomen daders, die ongetwijfeld een rechtszaak zullen aanspannen tegen de Franse staat omdat hun zonen wederrechtelijk zouden zijn vermoord. Ik wil een heleboel meer opschrijven, want ik zit ook vol woede, maar ik moet dat maar achterwege laten ter wille van de beschaving die ik graag wil behouden.

Het gaat volgens mij om de westerse beschaving. Wij, de meeste mensen in het westen, inclusief een groot deel van de moslims hier, wensen deze beschaving te beschermen. Hier is vrijheid van meningsuiting, democratie, een rechtsstaat, vrije liefde, tolerantie voor andere geloven en een redelijk peil van welvaart. Maar er zijn ook mensen die onze beschaving omver willen werpen. Fundamentalistische moslims uiteraard, die onze samenleving decadent vinden (hierin hebben ze overigens niet helemaal ongelijk), maar bijvoorbeeld ook extreemlinkse activisten. Zo vond Abulkasim al-Jaberi van IS (niet de Islamitische Staat maar de Internationale Socialisten, die andere terroristische organisatie) dat we de aanslagen op Charlie Hebdo van begin dit jaar in het juiste perspectief moesten zien. Hij bedoelde hiermee dat deze aanslagen een reactie waren op ons ‘kolonialisme’.

Deze antikolonialistische, marxistische analyse hoor je trouwens veel vaker, ook bij mensen die wel onze parlementaire democratie zeggen te verdedigen, zoals GroenLinksers en SP’ers. Zo wilde Femke Halsema ooit ‘jihadi’s leren begrijpen’ en beweerde Jan Marijnissen op Radio 1 doodleuk: “Uiteindelijk heeft hun gedrag ook te maken met het Palestijns-Israëlisch conflict. (…) Dat conflict is ook een voedingsbodem voor een dergelijke aanslag.” Ik vind Jan Marijnissen een hele fijne vent, heus, maar ik heb nu erg de behoefte om een tomaat naar zijn Ossekop te gooien vanwege dit slechte politieke toneel. Nee, natuurlijk is Marijnissen geen antisemiet, maar het antikolonialistische links dogma schuurt vaak wel dicht tegen het antisemitisme aan. Dit is ziek Jan. Biedt je excuses aan voor dit Corbynnetje. En de SP mag wel even afstand nemen van de uitlatingen van haar voorzitter.

Zo wilde Femke Halsema ooit ‘jihadi’s leren begrijpen’ en beweerde Jan Marijnissen op Radio 1 doodleuk: “Uiteindelijk heeft hun gedrag ook te maken met het Palestijns-Israëlisch conflict. (…) Dat conflict is ook een voedingsbodem voor een dergelijke aanslag.” Ik vind Jan Marijnissen een hele fijne vent, heus, maar ik heb nu erg de behoefte om een tomaat naar zijn Ossekop te gooien vanwege dit slechte politieke toneel

Weerbare democratie

Maar terug naar waar het om gaat. Het vrije westen moet beschermd worden tegen antiwesters terrorisme en tegen antiwesterse propaganda. We mogen onszelf best beschermen, en nee, daar is niks fout nationalistisch of kolonialistisch aan. Onze democratie, onze rechtsstaat en onze beschaving zijn het verdedigen waard. En uiteraard hebben moslims ook een plek in het westen. In tegenstelling tot de islamitische wereld, waar christenen, sjiieten en jezidi’s in het beste geval tweederangs burgers zijn en in het slechtste geval vogelvrij , zijn wij tolerant voor onze minderheden. Maar wel tolerant met gezond verstand. Voor terrorisme, antisemitisme en homohaat is hier geen plaats.
Het spreekt uiteraard vanzelf dat we onze beschaving op een beschaafde manier moeten verdedigen. Geweld moet je met geweld beantwoorden, dat is gewoon recht op zelfverdediging, maar dit moet wel proportioneel geweld zijn. Verder zijn er natuurlijk veiligheidsmaatregelen nodig, maar wel binnen de regels van onze rechtsstaat. Belangrijk is dat er meer geïnvesteerd wordt in onze inlichtingendiensten. Hoe kan het dat deze goed geplande bloederige aanslagen niet zijn ontdekt? Wat kunnen antiterrorisme-eenheden hiervan leren? Betere inlichtingen zijn veel belangrijker dan stoere woorden en hard terugslaan. Ik weet het, ik ben een columnist en roep dus maar wat, maar toch. Ik probeer het altijd wel een beetje met nuance en gezond verstand te doen.

In het politiek-maatschappelijke debat is het ten slotte belangrijk om onze rug recht te houden en trots te zijn op waar wij voor staan: vrijheid, gelijkheid en broederschap, vrijheid van meningsuiting, de scheiding van kerk en staat, tolerantie voor homo’s en godsdienstvrijheid voor iedereen. Maar behalve deze westerse principes moet ook onze westerse beschaving worden verdedigd: wij zijn de trotse erfgenamen van de Grieken en de Romeinen, verder heeft het christendom een enorme culturele invloed op ons gehad, niet altijd positief trouwens maar het hoort er ook bij, de Verlichting heeft ons vervolgens van knellende dogmatische banden vrijgemaakt en in het westen zijn tot slot een heleboel beroemde schrijvers, componisten, wetenschappers en politici geweest die ons nu nog steeds kunnen inspireren.

Zolang wij in het idee van de westerse beschaving blijven geloven, in plaats van te capituleren voor de barbaren of zelf in barbaren te veranderen, is er nog toekomst. We staan deze eeuw voor vreselijk moeilijke uitdagingen – een economische crisis, een vluchtelingencrisis en terrorisme – maar alleen als we de moed opgeven en onszelf niet meer willen zijn is het Avondland echt hopeloos verloren.