Ewout Klei over discussies met een baard.

 

Wat moet dat vermoeiend zijn, na elke aanslag (of vermeende aanslag of extreemrechtse aanslag) gaan schuimbekken over de islam. Maar enkele opiniemakers krijgen het telkens maar weer voor elkaar. Zullen ze echt zo boos zijn? Of professioneel boos? Want ze zijn vast slim genoeg om te begrijpen dat hun boze stukjes, laat staan hun tweets, het terrorisme zullen stoppen. Of niet?

Vanzelfsprekend ben ik niet van de club die terroristische aanslagen bagatelliseert, altijd komt met de reductio ad keukentrapje of zich beroept op het gedachtegoed van Edward Saïd en daarom wijst naar de Amerikaanse bommen op Irak of de westerse steun aan Israël. Nee, niets praat terrorisme goed. Maar het is waanzin om telkens en louter en alleen maar te wijzen naar de islam, een religie met zo’n 1,5 miljard aanhangers, want die zijn echt niet allemaal terrorist. Terrorisme heeft te maken een geradicaliseerde ideologie, die ook links of rechts of christelijk etcetera kan zijn, die mensen aanspoort tot hun gruweldaden.

Maar waarom dan telkens alleen maar wijzen naar de islam als enige oorzaak? Misschien komt dit uit angst. Angst voor het onbekende, voor andere mensen met andere normen en waarden. Maar die opiniemakers, die hebben toch veel van de wereld gezien, die zijn daar toch veel te slim voor? Ik vermoed, en dat heeft gewoon puur te maken met de menselijke behoefte om de wereld een beetje simpeler te maken, dat men is gaan geloven in het eigen narratief, het eigen verhaal. Elke keer er als er een aanslag plaatsvindt is dat een ‘bewijs’ dat ‘wij’ in ‘oorlog’ zijn met de islam. Degenen die dat niet zo zien zijn ongelovigen, wegkijkers, verraders, enzovoort. Maar veel zogenaamde ‘wegkijkers’ kijken dus helemaal niet weg als er weer een aanslag wordt gepleegd, maar weigeren het narratief te onderschrijven dat we in oorlog met de islam zijn.

En dan komen we bij de kern van mijn verhaal: maatschappelijke discussies zijn vaak zo dodelijk vermoeiend in Nederland omdat veel opiniemakers (en in mindere mate journalisten) zijn opgesloten in hun eigen narratief, hun eigen grote ideologische gelijk. Op het linkse narratief, het anti-kolonialistische frame van Edward Saïd cum suis, heb ik vorig jaar een groot essay geschreven. Dit progressieve verhaal deugt niet, want praat islamitisch terrorisme de facto goed. Maar het geharnast rechtse narratief, het oorlogs- of ondergangsdenken, is net zo vergiftigend voor het publieke debat. En het lijkt erop dat dit narratief extreemrechts geweld legitimeren gaat.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons