Voor zijn serie over de verkiezingen sprak Ewout Klei ook met politiek commentator Chris Aalberts, auteur bij The Post Online en Follow the Money. 

 

Op 15 maart vinden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Als jij een voorspelling zou doen, wie wordt straks de grootste? De VVD? Of toch de PVV? En heb je al een idee wie er samen een kabinet gaan vormen? Wat is het meest reëel?

 

Wat een oninteressante vraag, Ewout. Wie boeit dit nou? Nederland is een coalitieland en dus weten we al hoe het zal gaan. De PVV gaat ongeacht de uitslag niet regeren, want dat kan niet lang goed gaan: er is geen ervaring, geen personeel en hun standpunten staan te ver af van de rest. De combinatie SP-VVD is ook niet mogelijk. Als de SP mist in de nieuwe te-veel-partijencoalitie, krijgen we een heel traditioneel middenkabinet. Als de VVD mist in zo’n kabinet, wordt het ietsje linkser, maar dan zitten CDA en D66 er nog steeds in. Ook dat zal een middenkabinet zijn.

 

We kennen het programma van zo’n kabinet eigenlijk ook al. Kijk maar waar burgers momenteel het meest over klagen. Het nieuwe kabinet gaat de zorgkosten verlagen, extreme vormen van marktwerking in de zorg terugdringen, flexwerk minder aantrekkelijk maken, investeren in de ouderenzorg, geen soevereiniteit aan de EU overdragen, vluchtelingen tegenhouden, de toegankelijkheid van het hoger onderwijs garanderen en klimaatmaatregelen nemen. Houd dit lijstje straks maar naast het regeerakkoord. Het is echt journalistenpraat om te doen alsof het spannender is dan dit.

 

Je hebt in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen een heleboel politici geïnterviewd. Wie vond je eigenlijk het interessantst? 

 

Er zijn heel veel kandidaten die interessant zijn. Het zijn in de regel altijd mensen die je niet of nauwelijks in de media ziet en die geen enorm profiel hebben. Het meest oninteressant zijn de mensen die je het vaakst ziet, die niet kunnen verrassen en waar we alles al van weten. Bekende Nederlanders als Jan Roos en Sylvana Simons dus. Die zijn extreem overgewaardeerd. Er zou echt wel wat meer aandacht mogen zijn voor wie er verder verkiesbaar zijn, buiten de lijsttrekkers. Ga eens op onderzoek uit, zou ik zeggen.

 

Je vraagt je vooral bij meerdere kandidaten af waarom ze meedoen en of ze enig idee hebben waar ze aan beginnen. Marith Volp (PvdA, nr.14) vertelde dat over zichzelf: ze kwam in 2013 tussentijds de Kamer in en had eigenlijk geen idee wat het echt inhield. Ze had er geen achtergrond in. Dat is heel begrijpelijk, maar als je met die onbekendheid een hele nieuwe partij begint zoals Thierry Baudet, Ancilla van de Leest, Jan Dijkgraaf of Jan Roos, kun je je afvragen of zoiets een succes kan worden.

 

Hoe kijk jij als buitenstaander aan tegen de neergang van de PvdA? Is het echt voorbij? Of verwacht jij nog een wonder?

 

De peilingen zijn onbetrouwbaar, zo horen we in de media. Toch hebben sommigen kennelijk het idee dat de PvdA al verloren heeft. Dat is niet zo. Peilingen zijn niet per definitie representatief en ze zijn sowieso een oppervlakkige meting want we weten niet waarom mensen een bepaalde mening hebben. Dan kan het dus ook nog meevallen voor de sociaaldemocraten. De campagne is bovendien nog helemaal niet begonnen: pas na het RTL-debat op zondag 26 februari krijgen we een eerste beeld van hoe de uitslag eruit kan gaan zien.

 

Natuurlijk is er wel een aanzienlijke kans dat de PvdA fors verliest. Ik sprak een laaggeplaatst Kamerlid en die dacht toch verkozen te gaan worden. Dan is je natuurlijk wel het een en ander ontgaan. Tegelijk herinner ik je er maar even aan, Ewout, dat in het nabije verleden ook D66 en GroenLinks dood werden verklaard. De VVD viel ooit bijna uit elkaar, het CDA zou nooit meer terugkomen na Balkenende en de mensen waren de PVV ook al eens zat. Laat je niet meesleuren in die verhalen, zou ik zeggen. Ook bij verlies op 15 maart is de PvdA niet afgeschreven.

 

Welke nieuwkomer(s) kom(en) op 15 maart wel in de Tweede Kamer? En wat gaat je grote vriend Thierry Baudet doen na 15 maart?

 

Denk maakt natuurlijk een aanzienlijke kans, maar dat is nauwelijks te peilen omdat die achterban slecht bereikbaar is. Ik geef ook Jan Roos enige kans omdat VNL al langer bezig is met de voorbereidingen. De grote vraag blijft wat hij gaat doen als hij als enige in de Kamer komt. Ik denk dat hij het na een paar maanden zat is. Immers: als Kamerlid moet je rapporten en verdragen gaan lezen, vergaderen en al dat soort saaie dingen. De kans is groot dat hij na een paar maanden de boel overdoet aan Joram van Klaveren (nr.2).

 

Thierry Baudet is een doublure van de PVV en hij weet dat allang. De kans op een zetel lijkt me nihil en ook als hij het haalt blijft de vraag wat hij dan moet doen. Een zetel kan natuurlijk de doorslag geven bij een stemming, maar dat is meestal niet zo. Thierry levert dan vooral veel lawaai op en dat kan Wilders beter. Kleine kans dus dat het lukt.

 

Geen enkel ander initiatief komt in de buurt van een zetel, dat lijkt me zeker. Als er een grote digitale ramp gebeurt, zou de Piratenpartij daarvan kunnen profiteren, maar dan moeten mensen wel weten dat de Piratenpartij bestaat en wie Ancilla van de Leest is. Ik denk dat men dat niet weet.

 

In hoeverre zijn de Tweede Kamerverkiezingen eigenlijk nog wel belangrijk? Worden dé maatregelen eigenlijk niet allemaal door Brussel genomen?

 

Dat is onzin. Kijk naar het migratiedossier. De EU-landen kunnen samen afspraken maken wat ze willen, maar ze houden zich er maar deels aan. Het gaat vaak om afspraken buiten de EU-verdragen om zoals de Turkije-deal en dus hebben de Europese Commissie en het Europees Parlement er niets over te zeggen. Het blijft aan Den Haag of we meewerken aan de spreiding van vluchtelingen en hoeveel vluchtelingen we opnemen. Dat geldt behalve heel veel economische regelgeving nog steeds.

 

En over Europa gesproken, hoe zou de EU democratischer moeten? En zal dat ook werken?

 

Ik heb geen idee. Europese politiek heeft weinig urgentie en staat per definitie ver van de burger af. Bij de Europese verkiezingen kost het geen enkele moeite lijsttrekkers voor een interview bij TPO te krijgen, terwijl bij de Tweede Kamer allerlei hele gewone kandidaten niet willen. Of durven natuurlijk.

 

De kans dat burgers warm gaan lopen voor Europa is sowieso heel klein. Weliswaar kun je op papier de boel wat democratischer en vooral transparanter maken, maar dan zal men het nog steeds blijven voelen als een bestuurslaag die ver weg is en dus nauwelijks te beïnvloeden is. Dat is de kern van het probleem en dat zal ook zo blijven. Lees mijn boek ‘Brusselse Logica: hoe (on)logisch de EU werkt’ er maar op na.