Gisteren reageerden de coalitiepartijen nogal verdeeld over het plan van Donald Trump om de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verplaatsen. De ChristenUnie staat vierkant achter Trump, D66 levert bij monde van buitenlandwoordvoerder Sjoerd Sjoerdsma stevige kritiek. Ewout Klei sprak met ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind, VVD-Kamerlid Han ten Broeke en SGP-woordvoerder Arnoud Proos voor het buitenstaaderperspectief over de kwestie. Is de verdeeldheid een probleem voor de coalitie?

 

Vrije kwestie

Is het wel verstandig dat de ChristenUnie met een gestrekt been in deze discussie lijkt te staan en naar aanleiding van het besluit van Donald Trump ook pleit voor het verplaatsen van de Nederlandse ambassade naar Jeruzalem? ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind reageert kort maar krachtig op deze vraag: ‘Wij blijven pleiten om ambassade terug te plaatsen naar West-Jeruzalem. We zullen zien of er beweging komt in het parlement. Het is een vrije kwestie. Er staat niets over in regeer akkoord.’

Zou het echt zo makkelijk liggen? De SGP-fractie, net als de ChristenUnie-fractie voorstander van het verplaatsen van de Nederlandse ambassade, ziet problemen voor de coalitie opdoemen. SGP-voorlichter Arnoud Proos: ‘Het is geen geheim dat deze kwestie in de coalitie verdeeld ligt. Maar ze gunnen elkaar wel de ruimte. D66 mag haar afkeuring etaleren, de ChristenUnie mag het plan van Trump toejuichen.’ Maar is de Israëlpolitiek daarmee in alles een vrije kwestie voor het kabinet geworden? Proos denkt van niet: ‘De fracties mogen wel hun eigen opinie over deze zaak gaven, maar als ze straks over voorstellen gaan stemmen wordt het lastiger. Dan is het de bedoeling dat D66 en ChristenUnie wel op één lijn zitten.’

 

Ruimte in het regeerakkoord

VVD-Kamerlid Han ten Broeke beaamt dat er verschillen zijn tussen ChristenUnie en D66 ten aanzien van de Israëlpolitiek van het kabinet, maar gelooft net als Voordewind niet dat deze tegenstellingen voor spanningen in de coalitie zullen leiden. ‘Tja, Joël Voordewind en Sjoerd Sjoerdsma. Ik heb heel lang met die jongens onderhandeld. Er staan nu mooie passages in het regeerakkoord over Israël waar we het met elkaar over eens zijn. Maar er is ruimte in het regeerakkoord om als coalitiepartijen over sommige kwesties anders te stemmen. D66 steunde bijvoorbeeld de motie van DENK om de Palestijnse staat te erkennen. En de ChristenUnie ondersteunde dit jaar weer de jaarlijkse PVV-motie om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen.’

Gisteren had Ten Broeke op Twitter een polemiekje met SP-Kamerlid Sadet Karabulut over Trump en Jeruzalem. Wat is eigenlijk de positie van de VVD-fractie in deze discussie? Zitten zij op de lijn van de ChristenUnie? Of op die van D66? Ten Broeke: ‘De VVD-fractie is ook voor een Palestijnse staat en voor Jeruzalem als hoofdstad van Israël, maar pas als sluitstuk van de vredesonderhandelingen. We moeten hier geen voorschot op nemen, omdat de vredesonderhandelingen anders niet goed zullen verlopen. Daarom is de VVD nu tegen het verplaatsen van de Nederlandse ambassade naar Jeruzalem en tegen het erkennen van de Palestijnse staat. Bovendien, op dit moment is de Palestijnse staat nog niet echt een staat.’

 

Dus…

Ofschoon ChristenUnie en D66 lijnrecht tegenover elkaar staan met betrekking onze buitenlandse politiek tegenover Israël, de Palestijnse kwestie en Jeruzalem, komt de coalitie niet in gevaar omdat het hier dus om een vrije kwestie gaat. Belangrijk is dat de coalitiepartijen elkaar de ruimte geven om een eigen standpunt in te nemen en elkaar niet onnodig provoceren. D66 en de ChristenUnie stemmen niet altijd hetzelfde: de ChristenUnie steunt de jaarlijkse PVV-motie en D66 steunt de eveneens kansloze motie van DENK. Als de regering zelf echter met voorstellen komt is het veel lastiger om als coalitiepartijen lijnrecht tegenover elkaar te staan.

Omdat minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken in krachtige bewoordingen afstand heeft genomen van het besluit van Donald Trump ligt het niet in lijn der verwachting dat het kabinet met een voorstel komt om de Nederlandse ambassade naar Jeruzalem te verplaatsen. Dat is zuur voor de ChristenUnie, maar Voordewind en de zijnen zullen zich ongetwijfeld kunnen troosten met de gedachte dat ook de Nederlandse erkenning van de Palestijnse staat nog wel even op zich laat wachten.

 

Nederlandse politici reageren verdeeld over Jeruzalembesluit Trump