In 1999 sneuvelde de referendumwet in de Eerste Kamer. Daarom zijn referenda niet bindend maar adviserend. De partijen die voorheen voor de invoering van een bindend referendum waren – D66, GroenLinks en PvdA – zijn tegenstander geworden. Hierdoor komt dit referendum er nu niet. En dat is maar goed ook.

 

Op Jalta heb ik meerdere malen gepleit voor de afschaffing het referendum in zijn geheel. Grote nadeel van het referendum is namelijk dat politieke vraagstukken versimpeld worden tot een ja-nee-tegenstelling. Het Oekraïnereferendum en eerder het referendum over de invoering van de Europese grondwet hebben mij ervan overtuigd dat referenda niet werken. Niet omdat de uitkomst ‘conservatief’ is, maar omdat complexe vraagstukken enorm worden versimpeld, populisten liegen en inspelen op angstgevoelens en omdat de opkomst bij deze volksraadplegingen ook veel te laag is.

Natuurlijk is het sneu voor oud-Kamerlid Boris van der Ham van D66 en oud-Kamerlid Niesco Dubbelboer van de PvdA dat hun stokpaardje definitief in de bezemkast wordt weggestopt. Het democratische idealisme correspondeert echter niet met hoe democratie werkt. Als de grote meerderheid van de kiezers in staat is om over een complex politiek vraagstuk een verstandige, rationele overweging te maken dan is het referendum een goed idee. Helaas is dit geenszins het geval. Voor het beoordelen van dit soort vraagstukken zijn professionele politici nodig. Die natuurlijk wel door de burgers moeten kunnen worden weggestuurd om de zoveel jaar.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons