De Boekelose Military is een van de grootste paardensportevenementen in Nederland. Toch is het een bedreigde diersoort.

Bijna alle politieke partijen hebben ten minste één eigenschap gemeen: hun ideologieën zijn gebouwd rondom slachtoffers. Vaak zijn die slachtoffers mensen, opgevoerd als ‘gewone man’, ‘gediscrimineerde minderheid’, ‘onderdrukte vrouw’, of ‘hardwerkende belastingbetaler’. Het nadeel van mensen is dat ze terugpraten en soms hevig gesticulerend uitroepen dat ze helemaal geen slachtoffer zijn. Wat dat betreft heeft de Partij voor de Dieren het veel slimmer aangepakt. Dieren praten immers niet terug. Wat het gevaarlijk gemakkelijk maakt te claimen dat zo’n beetje alle dieren altijd lijden. Volgens het partijprogramma van de PvdD is paardrijden onder voorwaarden misschien toegestaan, maar gelet op de Kamervragen die de partij in het verleden stelde, moet de Boekelose Military zich zorgen maken.

Toch is er geen betere plek om een bijna paradijselijke verhouding tussen mens en dier te zien, dan op een military. Hier worden paarden getest tot het uiterste te gaan – en de kenner ziet onmiddellijk dat de paarden er een immens plezier aan beleven. Een military is oorspronkelijk een militaire uithoudingsproef, maar wordt om saaie en pacifistische redenen tegenwoordig ook ‘eventing’ genoemd. Het is een driedelige wedstrijd, waarbij vrouw of man en paard (samen een ‘combinatie’ genoemd) een dressuurproef, springconcours en een cross country moeten rijden. Voor het spektakel van de cross country bezoeken de meeste mensen Boekelo in oktober.

Paarden galopperen er met idealiter 570 meter per minuut (34,2 kilometer per uur) door een kleurrijk stervend landschap. Ze hebben iets meer dan tien minuten voor ongeveer zes kilometer. Onderweg moeten ze 23 hindernissen in maximaal veertig sprongen nemen. Zelfs wie zich niet interesseert voor sport, kan genieten van de onderhuidse furie die door geprononceerde spieren wordt omgezet in voorwaartse beweging. Vitaliteit in perfecte vorm; zo mooi, dat Arnon Grunberg deze gespierde esthetiek zonder meer als fascistische smeerlapperij zou afdoen. Voor de kritiese verstaander is iedere uiting van competitie immers een manifestatie van de Wille zur Macht.

Vitaliteit in perfecte vorm; zo mooi, dat Arnon Grunberg deze gespierde esthetiek zonder meer als fascistische smeerlapperij zou afdoen.

Maar voor dat soort schoonheid en bespiegelingen komen de bezoekers niet. Dit is geen evenement voor een handvol connaisseurs, het is flaneren voor de massa. Tijdens de cross country bestormen zestigduizend mensen het terrein en paarden zijn voor de meesten bijzaak.

Er is een zogeheten ‘strodorp’ waar je tweed jasjes van Yorkshire dealers kunt kopen, onnodige keukenprullaria van de Dille & Kamille kunt inslaan, of op het laatste moment een paar laarzen voor het modderige parcours kunt aanschaffen. Het provisorische winkelgebied levert voor duizenden mensen een uitgelezen kans om te laten zien dat ze niet bekrompen zijn en het best kunnen opbrengen zich tenminste één keer per jaar te kleden als hen die ze normaliter voor ‘kouwe kak’ uitmaken. Een groots gebaar met naar beneden geperste mondhoeken.

De Boekelose Military

De Boekelose Military

Maar de afkeuring duurt maar even. In de loop der jaren is de Boekelose Military meer en meer een oktoberfeest geworden, waar de verbroedering toeneemt met de uren. In tientallen dranktenten – die officieel vast ‘hospitality stands’ zullen heten – nodigen regionale ondernemers hun goede klanten uit om ze te trakteren op spijs ende drank. Een geweldige formule, want het pastorale decor is ongekend mooi, de drank is gratis en eens mens kan zo ook nog eens interesse in een chique sport veinzen.

Bovendien zijn de dranktenten noodzakelijk, want de Military wordt truttig. Er mag bijvoorbeeld buiten de privéfeestjes onder zeil, geen sterke drank meer worden verkocht en het evenement is dit jaar zelfs ‘groen’. De organisatie pakt groots uit via banners en brochures met daarop de tekst ‘Military Boekelo-Enschede durft groen te doen’. Dat is als zeggen: ik durf een vijfjarig kind een klap te geven. Voor groen-doen is al decennia geen durf meer nodig. Dat is de reden waarom dat Twentse landschap nog steeds zo’n idyllisch aanzicht biedt. Het maakt de boodschap bijna zo ironisch als het reclamebord van een lijmfabrikant, dat naast de paardenkeuring te zien was.

Kennelijk is het paard toch een soort slachtoffer, alleen heeft de partij nog niet uitgevonden hoe.

Dat brengt ons weer bij de Partij voor de Dieren, want nog bedreigender dan truttigheid is fanatiek activisme. Is deze topsport, waarbij paarden tot het uiterste worden gedreven, eigenlijk geen dierenmishandeling? Zijn er een kleine twintig jaar geleden niet twee paarden afgemaakt na een ernstige val op nota bene dezelfde hindernis? Zijn paarden hier geen zwijgende slachtoffers? De dierenartsendichtheid per duizend mensen overtreft weliswaar die van huisartsen op een hockeyveld, de ruiters zijn van wereldklasse en verstaan hun dier volledig, maar de Partij voor de Dieren zit ermee in haar maag.

Kennelijk is het paard toch een soort slachtoffer, alleen heeft de partij nog niet uitgevonden hoe. De PvdD wilde ook na herhaaldelijk aandringen niet reageren op vragen. De dierenliefhebbers weigerden te beamen dat dit evenement het toonbeeld is van een goede omgang tussen mens en dier. Ze wilden ook niet zeggen of ze deze military om die reden misschien wel moeten aanmoedigen. Wellicht dat deze vragen bij de volgende editie van de Boekelose Military worden beantwoord. Ergens voor zijn, is altijd moeilijker dan ergens tegen zijn, maar we hoeven toch niet bang te zijn voor antwoorden in de vorm van Kamervragen? Dan moeten we namelijk, gelet op de enorme invloed die een minderheid van zeurpieten kan hebben, vrezen voor het voortbestaan van de military in Nederland.