Met deze week o.a. een eeuw Friese schilderkunst, een Amerikaanse operaklassieker en een beladen bokswedstrijd.

MUSEA & EXPOSITIES

Made in Friesland
In Museum Belvédère te Heerenveen, fraai gelegen in Museumpark Landgoed Oranjewoud, is t/m 14 april nog de tentoonstelling ‘Frysk’ te zien; hiermee wordt een eeuw Friese schilderkunst gevierd, in al haar diversiteit, aan de hand van werk van meer honderd kunstenaars. Een heuglijk feit, zeker als je bedenkt dat er aan het begin van de vorige eeuw in Friesland nagenoeg geen kunstopleiding te bekennen was, laat staan dat er sprake was van een fatsoenlijke kunstmarkt -wie geluk had, die kon ‘in Holland’ soms terecht voor de nodige educatie. Dat veranderde met de komst van de eerste generatie Friese landschapsschilders, die het aan innovaties onderhevige agrarische leven vastlegden; denk aan mensen als Ids Wiersma, Egnatius Ydema, Andries van der Sloot en Johannes Elsinga. De jaren 20 brachten vervolgens zowaar de internationale avant-garde naar de provincie, toen een heuse Dada-veldtocht naar Drachten kwam. Aan bod komen verder ook nog o.a. het Friese expressionisme, het eigenzinnige modernisme van Gerrit Benner (een autodidact en eenling wiens werk van grote invloed was) en de Friese talenten van vandaag de dag.
Meer info? Klik hier https://www.museumbelvedere.nl/nu_te_zien/kabinetten/.

Net als Hals
Nog tot eind deze maand kunt u gaan kijken naar de tentoonstelling ‘Ruis! Frans Hals, Anders’ in het Frans Hals Museum te Haarlem, locatie Hal. Hierin draait alles om de manier waarop de kunstenaar Frans Hals (1582/1583-1666) omging met de portretkunst: door vrijer en losser te schilderen dan zijn tijdgenoten brak hij met de heersende conventies, maar de vernieuwing van Hals beperkte zich niet alleen tot de vorm -ook qua inhoud deed hij iets opvallends. Hij verbeeldde namelijk niet alleen de rijke en belangrijke mensen, maar introduceerde ook andere, nieuwe (lees: ‘gewone’) personen in zijn schilderijen, waarmee hij de vraag ter discussie stelde wie er geportretteerd kan/mag worden en hoe. De expositie ‘Ruis! Frans Hals, Anders’ brengt kunstwerken van hedendaagse kunstenaars samen die op een vergelijkbare manier spelen met de portretkunst in onze tijd en deze bevragen. In het spoor van de tegendraadse opvattingen van Hals toont de expositie een uitbundig en uiteenlopend beeld van de mens, waarbij de ruis op de lijn steeds meer toeneemt. Te zien t/m 27 januari.
Meer info? Klik hier https://www.franshalsmuseum.nl/nl/event/ruis-frans-hals-anders/.

Ode aan grondlegger
Hij is de grondlegger van de Bergense School: de Amsterdamse kunstenaar Piet van Wijngaerdt (1873-1964), bekend van de vele landschappen, bloemstillevens en figuurstukken. Zijn ontmoeting met de Franse avant-gardistische kunstenaar Henri Le Fauconnier resulteerde in 1916 in de oprichting van de kunstenaarsvereniging ‘Het Signaal’ en kort daarop verscheen het gelijknamige boek met als ondertitel ‘Piet van Wijngaerdt over de nieuwe stroming in de hedendaagse schilderkunst’, waarin hij zijn visie op de moderne schilderkunst haarfijn uiteen zette. Zo zou de nieuwe kunst zich moeten onderscheiden door een grote mate van expressie, die bereikt kon worden door een rijk spel van schaduwen en dissonanten, versterkte kleuren, lijnen en vlakken. Doel: de zeggingskracht van het werk verhogen, waarbij het onderwerp van ondergeschikt belang was. En met deze opvatting legde Van Wijngaerdt de basis voor het figuratieve, donkere expressionisme van de beroemde Bergense school. Meer weten? Of vooral: meer zien? In Stedelijk Museum Alkmaar is nog t/m 12 mei de tentoonstelling ‘Piet Wijngaerdt – Grondlegger van de Bergense School’ te zien, samengesteld door verzamelaar en voormalig kunsthandelaar Renée Smithuis.
Meer info? Klik hier https://stedelijkmuseumalkmaar.nl/nu-te-zien/tijdelijke-tentoonstellingen/piet-van-wijngaerdt.

THEATER

Swingend clichébeeld
Het is een opvallend muzikaal werk: ‘Porgy and Bess’ (1935), gecomponeerd door George Gershwin (1898-1937), op een libretto van Ira Gershwin (de broer van, ja) dat weer was gebaseerd op de novelle ‘Porgy’ van DuBose Heyward en zijn vrouw Dorothy. Het stuk wordt wel een opera genoemd, maar ook dikwijls een musical; dit vanwege de unieke mengeling van jazz, opera, Afro-Amerikaanse muziek en Russisch-Joodse klanken. Het leverde hits op als ‘Summertime’, ‘I Got Plenty o’Nuttin’, ‘Bess, You is My Woman Now’ en ‘It Ain’t Necessarily So’, maar ‘Porgy and Bess’ was niet direct een doorslaand succes: zo was er de nodige kritiek op het ‘negatieve clichébeeld’ van arme gekleurde mensen aan de rand van de samenleving. In de kern is het werk echter het verhaal van de bewoners van een hechte gemeenschap, die allemaal slechts proberen te overleven -zowel legaal als illegaal. De Nationale Opera brengt ‘The Gerhwins’ Porgy and Bess’ van 16 t/m 31 januari op de planken in Amsterdam, in een regie van James Robinson en onder de muzikale leiding van James Gaffigan. In de orkestbak treffen we het Nederlands Philharmonisch Orkest en het Porgy and Bess Ensemble aan.
Meer info? Klik hier https://operaballet.nl/nl/opera/2018-2019/voorstelling/porgy-and-bess.

FILM

Wat is er nieuw in de bioscoop deze week? Een van harte aanbevolen keuze uit het aanbod:
-Wie ook zo genoten heeft van de film ‘Creed’ (2015), waarin we zagen hoe bokslegende Rocky Balboa (Sylvester Stallone) zich ontfermde over de jonge Adonis (Michael B. Jordan), de zoon van zijn overleden rivaal/vriend Apollo Creed, die moet nu zeker naar de bioscoop rennen voor ‘Creed II’. Het gaat hier om de achtste (!) film waarin Stallone in de huid mag kruipen van The Italian Stallion, maar het draait natuurlijk voornamelijk om Adonis Creed, die in zijn eerste sequel -geloof me, er zullen er nog vele volgen- zijn kampioenstitel mag gaan verdedigen. En niet tegenover de minste tegenstander: in de ring wacht hem namelijk Viktor Drago, zoon van de Russische vechtmachine Ivan (Dolph Lundgren) die we natuurlijk allemaal nog kennen uit ‘Rocky IV’ (1985), waarin hij niemand minder dan Apollo Creed dood sloeg. Tja, hoe beladen wil je het hebben; dat wordt een bokspartij waarbij veel meer op het spel staat dan alleen die titel…