De Duits-Amerikaanse kunstenaars Nora Krug heeft een prachtige graphic novel geschreven over de Tweede Wereldoorlog, waarin ze op zoek gaat naar haar ‘foute’ familiegeschiedenis.

 

De bekendste graphic novel is natuurlijk Maus van Art Spiegelman, waarin de Holocaust als een literaire strip wordt verteld, met de Joden als muizen, de Duitsers als katten, de Amerikanen als honden enzovoort. Het verhaal van Nora Krug is heel anders. Het leest als een plakboek, waarin een jonge vrouw door middel van tekeningen, foto’s, voorwerpen uit kringloopwinkels en schoolschriftjes haar familiegeschiedenis vertelt. Meteen al vanaf het begin word je opgezogen in het verhaal, leef je met Nora en haar zoektocht mee en hoop je met haar dat haar grootouders en haar om die in 1944 in Italië sneuvelde niet fout zijn geweest.

Nora Krug is in 1977 geboren en woont in New York. Haar familie vertelde wel verhalen over de Tweede Wereldoorlog, maar in hoeverre kloppen die? Hoe was het leven van gewone Duitsers in de nazitijd en tijdens de Tweede Wereldoorlog? En waren haar grootouders en haar oom fout?

Omdat het boek zo mooi is lees je het in een keer uit, zonder het weg te leggen. Het is zeer toegankelijk, omdat de plaatjes ervoor zorgen dat het een soort strip is, maar het is wel literatuur, een verhaal met diepgang. (Overigens vind ik dat Asterix, Kuifje en sommige Suske & Wiske-albums ook literatuur zijn, maar dat is een andere discussie.)

Der Wanderer über dem Nebelmeer. Wikipedia / Wikimedia Commons

De omslag van het boek, de kenner ziet het natuurlijk meteen, is Nora’s variant op Der Wanderer über dem Nebelmeer van Caspar David Friedrich. Maar in plaats van over de nevelen kijkt Nora uit op een Duits landschap, met in de achtergrond een neerstortend jachtvliegtuig met een Duits kruis erop. Ze kijkt neer op haar thuisland, haar Heimat. Het schilderij Der Wanderer gaat over het landschap, maar ook over de innerlijke gemoedstoestand van de wandelaar zelf. Het boek Heimat gaat over de Duitse geschiedenis, in het bijzonder Nora’s familiegeschiedenis, maar ook over Nora’s innerlijke reis, haar spiritual journey. Kan ze in het reine komen met haar verleden? En met opgeheven hoofd de toekomst tegemoet treden?

 

Uitgelichte afbeelding: © Uitgeverij Balans, Nora Krug