Jones County, in het zuidoosten van de zuidelijke staat Mississippi, kwam in 1862 in opstand tegen de Confederacy. Blank en zwart vochten onder leiding van de charismatische, maar eigenwijze Newton Knight voor hun vrijheid. De film Free State of Jones, die in 2016 ten onrechte is geflopt, staat nu ook op Netflix.

 

De zuidelijke staten in de Verenigde Staten maakten zich in 1861 los van de Unie, omdat ze de slavernij wilden handhaven. President Abraham Lincoln wilde de slavernij afschaffen en daar wilden de zuidelijke staten niet aan. Ze beriepen zich op hun zelfstandigheid als staat. De federale overheid mocht zich niet met hun interne beleid bemoeien.

Nadat de zuidelijken Fort Sumter in Charleston aanvielen en veroverden was de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) een feit. Hoewel de zuidelijken enkele klinkende overwinningen behaalden was hun strijd vanaf het begin gedoemd te mislukken. Het zuiden had namelijk een veel kleinere bevolking en nauwelijks industrie. Dit betekende dat het zuiden de oorlog sowieso zou gaan verliezen, tenzij Groot-Brittannië en/of Frankrijk zich met het conflict zouden bemoeien ten gunste van de Confederacy. Hoewel de Britten dit overwogen zagen ze hier toch vanaf. Het gevolg was dat de zuidelijke staten via de zee geblokkeerd waren en de noordelijke legers, ondanks enkele gevoelige nederlagen, steeds meer vooruitgang boekten. Na de nederlaag van general begin juli 1863 Lee bij Gettysburg, het Stalingrad van de Amerikaanse Burgeroorlog, was het voor iedereen duidelijk dat het zuiden de oorlog zou verliezen.

A bearded man holding a rifle across his shoulders

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons

Tegen deze achtergrond speelt het verhaal Free State of Jones zich af. Omdat zijn neefje tegen zijn wil in dienst is gegaan en sneuvelt op het slagveld besluit Newton Night te deserteren. Hij vindt onderdak in een moeras, waar ook ontsnapte zwarte slaven naartoe gevlucht zijn. Vanaf de zomer van 1863 deserteren er steeds meer zuidelijke soldaten, met als gevolg dat er in het moeras een gemeenschap van blanke en zwarte vrijbuitersgroep ontstaat, die zich tegen de Confederacy verzet. Het komt tot een gewapend treffen met eenheden van de Confederacy, die deze rebellie natuurlijk de kop in wil drukken.

Het sterke van de film Free State of Jones is dat het niet alleen gaat over de slavernij en de Burgeroorlog, maar ook over de periode erna. Voor zwarte Amerikanen werd de situatie na 1865, toen de Confederacy zich had overgegeven en de slavernij werd afgeschaft, nauwelijks beter. In plaats van slaven hadden plantagehouders nu ‘leerlingen’ die stage moesten lopen op de plantage, uiteraard gratis. Dit was slavernij in een nieuw jasje. Ook werden zwarte kiezers via allerlei trucjes en intimidatie belet om hun stem uit te brengen, met als gevolg dat de Democraten (die waren in de negentiende eeuw nog conservatief) hun racistische beleid konden blijven voortzetten. De film blikt af en toe ook vooruit op de jaren veertig, waar een rechtszaak wordt gevoerd tegen Davis Knight, de achterkleinzoon van Newton Knight. Omdat Davis voor 1/8 zwart is mag hij volgens de racistische huwelijkswetten van de staat Mississippi geen relatie hebben met een blanke vrouw. Davis wil echter niet van zijn vrouw scheiden.

Drama, geschiedenis, spanning. Toch is de film geflopt. Het bioscooppubliek keek liever naar deel 2 van Independence Day, een waardeloze film die het net als de Transformers-films wel goed deed in de bioscopen. Mensen die Free State of Jones wel zagen gaven de film een A-, op de schaal van A+ tot F. Dat betekent dus dat de film best goed is. Ik zeg: kijken.

 

Uitgelichte afbeelding: Screenshot Youtube