Zondag 19 november is het Internationale Mannendag. In tegenstelling tot zijn vrouwelijke tegenhanger op 8 maart is deze dag nauwelijks bekend in Nederland. Sterker nog: bijna niemand hier weet wat de Men’s Rights Movement, de mannenrechtenbeweging inhoudt.

 

Vaak bestaat er een heel verkeerd beeld van. Reden om eens te kijken naar de vele gezichten van de MRM, ook wel MRA’s, mannenrechtenactivisten, genoemd.

 

Roosh-daryush-valizadeh.jpg

De omstreden Roosh V. Wikimedia / Wikipedia Commons

Twee uitersten en een grensgeval

Om te beginnen: de MRM is níét de groep Return of Kings van de zeer omstreden versiercoach Roosh V. Veel van wat deze man beweert is grof, grensoverschrijdend en minachtend naar vrouwen. MRA’s citeren hem zelden, linken bijna nooit iets van hem, reageren meestal negatief op hem.

De voornaamste reden om hem toch te noemen is de verwarring die er heerst. Uit onwetendheid (hopen we maar) worden juist dit soort figuren – en vergelijkbare verschijnselen in troebele delen van het internet – vaak genoemd als typerend voor de MRM.

Omgekeerd kunnen we ook het GoodMenProject geen deel van de MRM noemen. Het is geen zelfstandig project, laat zijn oren teveel naar het intersectionele feminisme hangen. Mannen zijn ‘goed’ als bondgenoten van vrouwen, en verder is het project wel zo ‘goed’ om mannen van hun ‘toxic masculinity’ af te helpen onder het motto ‘patriarchy hurts men too’. Dat leidt in het ergste geval tot dit soort artikelen, waarin mannen als sekse het probleem lijken te zijn.

Toch staan er ook wel redelijke dingen op hun site. Met name hun medewerker Mark Sherman schrijft informatieve en invoelende stukken. Het is dan een goede zaak dat die een gematigder publiek bereiken dan de MRM meestal doet.

Op de grens van de MRM zijn de MGTOW’s, de Men Going Their Own Way, te plaatsen. Sommigen kunnen rustig vrouwenhaters worden genoemd en lijken vrouwen helemaal te mijden. Anderen stellen voorop dat ze met vrouwen willen omgaan, maar onder hun eigen voorwaarden. Op internetfora komen MGTOW’s bijna komisch prekerig over; bij ieder probleem tussen de seksen is hun bijdrage: ‘Go MGTOW! MGTOW is the solution!’ Een MGTOW op YouTube is John the Other, een vreemde vogel, maar niet alles wat hij zegt is onzin.

 

De Godfather

Warren Farrell. Wikimedia / Wikipedia Commons

Dan nu over de echte kern van de Men’s Rights Movement. Warren Farrell  kan wel zo’n beetje de Godfather van de MRM worden genoemd. Jarenlang was hij de knuffelman van de Amerikaanse National Organisation of Women. Hij hield lezingen voor mannen om hen te helpen ‘emanciperen’. Op een gegeven moment begon hem op te vallen, dat de problemen waar mannen mee zaten niet dezelfde waren als waar ze volgens zijn opdrachtgeefsters mee moesten zitten. Helaas waren zijn veranderde ideeën niet welkom bij de NOW en dat betekende het einde van zijn romance met het feminisme.

Dit is des te opvallender omdat hij het in zijn belangrijkste boek, The Myth of Male Power, uitgebreid heeft over de mogelijkheid van ‘vernieuwing’ van mannen- en vrouwenrollen. Net als feministen lijkt hij die rollen meer historisch dan biologisch bepaald te zien. The Myth of Male Power is een veelzijdig boek over werk, emoties, relaties, opvoeding, seksualiteit, leven en dood, voor een paar euro als e-book op Kindle te krijgen, de papieren versie is iets duurder. De moeite waard.

Net als Warren Farrell is Tom Golden een man met een zachtaardige uitstraling. Zijn website en YouTube-filmpjes onder het motto Men Are Good hebben vaak een therapeutisch karakter. Hij benadrukt hierbij dat mannen zich volgens hem op andere manier uiten dan vrouwen, en dat ook nodig hebben. Bij bijvoorbeeld relatietherapie zouden mannen hierdoor in het nadeel zijn, omdat dat feit niet wordt onderkend.

Meer een ruwe-bolster-blanke-pit-type is Paul Elam. Hij kan vaak bot uit de hoek komen, ligt met meerdere mensen overhoop. Maar hier maakt hij een heel helder punt tegenover de onvolprezen Cassie Jaye: bij ‘mannen’ wordt veel te veel gedacht aan de kleine minderheid van topmannen óf de kleine minderheid van gewelddadige criminelen, en daardoor is er te weinig oog voor de problemen die de rest, de overgrote meerderheid van gewone sukkelaars, heeft. Hier zet hij samen met Warren Farrell uiteen waarom ideeën als ‘patriarchaat’ en ‘mannelijk privilege’ een te zwakke basis hebben.

Ook zijn online magazine A Voice for Men is uiteenlopend. Wat knorrige epistels afgewisseld met eigenlijk heel gevoelige verhalen, zoals dit over mannelijke seksualiteit.

 

Vrouwelijk leiderschap

In de mannenrechtenbeweging zijn nogal wat vrouwen actief, vaak vooraanstaand. Daaruit blijkt alleen al hoe weinig chauvinistisch deze beweging is: de meeste mannen zijn blij met het leiderschap van deze vrouwen.

Karen Straughan is vooral actief op YouTube. Met monologen, met de groep vrouwen die zich Honey Badgers noemt, en met interviews met interessante mensen. Haar ideeën zijn vaak evolutionair-psychologisch van aard en behoorlijk complex. Haar filmpjes zijn helaas nogal eens TL;DW (too long, did’nt watch) en onordelijk. Maar in monologen als deze, waarom vrouwen bepaalde mannen als partner zouden kiezen, is ze onderhoudend en stemt tot nadenken.

Erin Pizzey heeft een bijzondere staat van dienst. In de jaren ’70 heeft ze de eerste tehuizen voor mishandelde vrouwen in Engeland opgezet. Ze kreeg echter ruzie met haar medewerksters toen ze weigerde het ‘patriarchaat’ als hoofdoorzaak van huiselijk geweld te zien. Ironisch genoeg beschuldigt ze de huidige vrouwenbeweging van ‘marxisme’, terwijl zij zelf veel meer oog heeft voor sociaal-economische factoren die tot geweld leiden, in plaats van de strijd der seksen. Vroeger waren de ‘marxisten’ degenen die deze sociaal-economische oorzaken vooropstelden.

The Red Pill.jpg

The Red Pill. Wikimedia / Wikipedia Commons

 

The red pill

De hierboven al genoemde Cassie Jaye maakte een paar jaar geleden een film over de Men’s Rights Movement. Haar idee was, duidelijk te krijgen waarom mannen met zoiets vreselijks bezig konden zijn. Tot haar verbazing was het allemaal niet zo vreselijk: de mannen, en ook flink wat vrouwen die ze sprak, bleken allemaal heel redelijke punten te hebben. Ze wilden de vrouwen niet terug de keuken in jagen, ze zeiden niet dat vrouwen verkrachting aan zichzelf te danken hadden.

Haar film The Red Pill is nog niet officieel in Nederland vertoond. Dat zou zou beslist moeten gebeuren, al is het maar vanwege de onwetendheid in dit land over de MRM. Wel moet gezegd worden dat het nogal een Amerikaanse film is. Zowel naar de vorm – hij is zó dynamisch dat je af en toe denkt naar een twee uur durende trailer te kijken – als naar de inhoud. Veel gaat over Amerikaanse wetten rond huiselijk geweld en echtscheiding. Bovendien zijn de laatste opnamen in 2014 gemaakt: in het sociale media-tijdperk zijn de onderwerpen waar de beweging zich mee bezighoudt en de ideeën erover razendsnel geëvolueerd.

Toch blijft het een goede en informatieve film. En voor mensen die twijfelen aan de mannenbeweging is het mooi om te zien hoe Cassie Jaye zelf het hele proces door blijft twijfelen.

Activiteiten

De MRM is het actiefst en bereikt de meeste mensen op sociale media als Facebook en YouTube. De overlap met anti-Social Justice Warrior- en vooral antifeministische pagina’s is groot. (Antifeministisch niet in de zin van tegen gelijke kansen of rechten, laat staan tegen vrouwen, maar wel tegen het idee van een seksenstrijd.) Het nadeel van het ongeordende karakter is, dat heel zinnige zaken worden afgewisseld met onredelijk gemopper, zowel in de posts als in de discussies eronder. Niet alle MRA’s zijn daarbij afkerig van traditionalisme of puritanisme. De Facebookpagina met de ironische titel Gender Studies for Men geeft een goed beeld van wat zich allemaal afspeelt. Women Fighting Feminism is, anders dan de titel doet vermoeden, helderder en vrijzinniger.

Image may contain: 7 people, people smiling, meme and text

Meme FB-pagina Gender Studies for Men. Facebook.

Deels heeft de MRM ook weinig live activiteiten omdat hun dat niet makkelijk wordt gemaakt. De zogeniemde Social Justice Warriors dienen voortdurend petities in om bijeenkomsten te verhinderen, en als dat niet lukt, proberen ze het gewoon met geweld. Hier valt een van de beruchtste voorbeelden daarvan te zien, bij een lezing van Warren Farrell, maar dit staat beslist niet op zichzelf.

De Canadese organisatie CAFE organiseert niettemin regelmatig bijeenkomsten. En zondag 19 november, op Internationale Mannendag dus, zijn er over de hele wereld activiteiten gepland.

 

Man Vrouw Maatschappij

Sommige mensen verwijten de mannenrechtenbeweging wel dat het de zoveelste groep is die meedoet aan de Oppression Olympics, vrij vertaald de wedstrijd wie het meest onderdrukt is. Dat verwijt is niet altijd onterecht. Anderzijds zou je kunnen zeggen dat het hier gaat om de Oppression Olympics to end all Oppression Olympics. Als eenmaal is vastgesteld dat mannen, ook witte heteromannen, net zo goed tegen dingen aanlopen als vrouwen, homo’s en mensen uit andere culturen, kunnen we de hele identiteitspolitiek van biologisch voorbeschikte ‘privileges’ overboord gooien en met een open blik oplossingen gaan zoeken.

Betekent dat, dat er in Nederland ook mannenrechtengroepen zouden moeten worden opgericht? Met alle gender wars en kabaal die dat in het Engelstalige gebied oplevert?

Rond 1970 bestond hier de groep Man Vrouw Maatschappij, waarin mannen en vrouwen samen aan emancipatie werkten, wat toen vooral neerkwam op gelijke rechten voor vrouwen. Zou het geen idee zijn om die organisatie nieuw leven in te blazen, maar nu met evenredige aandacht voor de issues van beide seksen?

 

Uitgelichte afbeelding: twee vaders van Fathers 4 Justice, die vinden dat zij ook hun kinderen moeten mogen zien. Bron: Wikimedia / Wikipedia Commons