Als je het hebt over de aanslag op Hitler denkt iedereen aan de aanslag van 20 juli 1944, toen kolonel Von Stauffenberg een bom liet ontploffen in de Wolfsschanze in Oost-Pruisen. Minder bekend is de aanslag van 8 november 1939, amper twee maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog dus, van Georg Elser. Zijn bom ging 13 minuten te laat af.

Over het leven van Georg Elser, door de beroemde Britse historicus Roger Moorhouse terecht ‘de eenling met de bom’ genoemd, is in 2015 een indrukwekkende film verschenen: Elser – Er hätte die Welt verändert. Deze staat nu ook op Netflix en is zeer de moeite van het bekijken waard. Uiteraard zal ik hier geen belangrijke spoilers verklappen, behalve dat de aanslag mislukt, maar dat is een open deur.

Het gaat in deze film natuurlijk ook niet om de vraag hoe het toch kwam dat de aanslag mislukte maar waarom Elser tot zijn daad kwam. En op deze manier wordt ons het verhaal verteld van een eenvoudige linkse arbeider, die echter allesbehalve gek is, en de nazi-dictatuur waarmee hij te maken krijgt. Het opsluiten van communisten in een concentratiekamp, het vernederen van vrouwen die een relatie hebben met een joodse man, propaganda, militarisering, hersenspoeling, intimidatie en gelijkschakeling, het komt allemaal aan bod. In tegenstelling tot zijn communistische vrienden, die de wanhoop nabij zijn, durft Elser wel iets te doen. En hij slaagt daar bijna in…

 

Uitgelichte afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons