Wie had gehoopt dat Jeff VanderMeer in het tweede deel van de Southern Reach-trilogie een deel van de raadselen rondom Gebied X zou ontrafelen, komt flink bedrogen uit. Maar tegelijkertijd houdt Autoriteit de spanning er goed in tot het derde en laatste deel hopelijk alle vragen beantwoordt. Of niet…

Vorig jaar zomer verscheen de Nederlandse vertaling van het eerste deel van de raadselachtige Southern Reach scifi-trilogie. In het inmiddels door Jeff VanderMeer (1968) voltooide drieluik schetst hij een toekomstperspectief waarbij het westelijk halfrond wordt geteisterd door een bizar fenomeen dat een groot gebied afsluit van de rest van het continent. Dit zogenaamde Gebied X wordt enkel door zijn aanwezigheid gezien als een bedreiging voor de mensheid. Maar diezelfde mensheid kan geen bevredigende verklaring vinden voor wat de kern van het gevaar is. Is het een milieucatastrofe of is er sprake van een buitenaardse aanwezigheid of misschien wel een combinatie of iets compleet anders?

9789023491453_frontOm hier achter te komen is de Southern Reach-organisatie opgezet die expedities naar Gebied X stuurt. Een bijzonder gevaarlijke missie omdat vrijwel alle leden van de inmiddels twaalf expedities niet of (geestelijk) ziek terugkeren. In het eerste deel Vernietiging volgde je vanuit het gezichtspunt van de biologe het wel en wee van de vierkoppige twaalfde expeditie. In ruim 200 pagina’s wist Jeff VanderMeer de lezer in het mysterie te trekken zonder eigenlijk maar een tipje van de sluier over de aard ervan op te lichten. Nu in het tweede deel, Autoriteit, pakt VanderMeer met ruim 400 pagina’s nog grootser uit, maar de toegenomen kennis over Gebied X is omgekeerd evenredig aan het aantal pagina’s.

Fascineren

Normaal zou een oordeel na 600 pagina’s en vrijwel geen vooruitgang in een mysterie weinig vleiend zijn, maar gek genoeg blijft ook dit tweede deel van de Southern Reach het mysterie van Gebied X zo fascineren dat zeker ook het derde en laatste deel met spanning wordt afgewacht. Enerzijds omdat VanderMeer flair heeft voor het schrijven van een dergelijk niet altijd even makkelijk te classificeren roman. Door telkens net een klein beetje meer informatie te verschaffen, slaat de nieuwsgierigheid niet om in wanhoop of ergernis. Anderzijds slaat VanderMeer met Autoriteit een weg in die je bij het lezen van de laatste pagina’s van het eerste deel niet zou hebben vermoed.

Zonder spoilers kan daarover gezegd worden dat het eerste boek een mooie opzet leverde voor het vervolg van het verhaal van de biologe. En hoewel zij in Autoriteit een niet onbelangrijke bijrol heeft, vraag je je na de eerste pagina’s af of je wel het goede vervolg te pakken hebt. Want Autoriteit staat in het teken van het verhaal van John Rodriguez die met codenaam Control waarnemend directeur is van Southern Reach. Een organisatie die betere tijden heeft gekend, terwijl het mysterie van Gebied X allerminst is opgelost. Via de zoektocht van Control wordt allengs steeds meer duidelijk en blijkt de vorige directeur een dubieuze rol te hebben gespeeld bij de expedities waarvan er blijkbaar meer dan twaalf hebben plaats gevonden. Nog meer dan in Vernietiging is dubbelzinnigheid aan de orde van de dag, maar daarom niet minder fascinerend.

Niet voor iedereen

Net als Vernietiging is Autoriteit vast en zeker voor een groep lezers vooral een frustrerende ervaring omdat nergens echt een antwoord op wordt gegeven en de antwoorden die er zijn hoogstens als ambigu kunnen worden omschreven. De liefhebbers van het eerste deel, komen in het tweede deel zonder meer aan hun trekken hoewel niet uitgesloten kan worden dat sommige lezers de handdoek in de ring zullen gooien. Maar ook voor lezers voor wie Jeff VanderMeers Southern Reach-trilogie (nog) onbekend terrein is, maar wel houden van mysterie met een scifi-sausje, is het zonder meer de moeite waard met het eerste deel te beginnen en dan het voordeel te hebben meteen door te kunnen in het tweede deel. Voor alle overige volgers van de Southern Reach-trilogie betekent dit nog wachten tot september in de angst dat zelfs in het derde en laatste deel het mysterie rondom Gebied X misschien wel nooit opgelost gaat worden.

‘Autoriteit’ is de vertaling door Luud Dorresteyn en Otto Biersma van ‘Authority’, het tweede deel van de ‘Southern Reach’-trilogie van Jeff VanderMeer. Het laatste deel verschijnt in september 2015, ook bij De Bezige Bij. Lees hier de recensie op FerdiBlog van ‘ Vernietiging’, het eerste deel uit de ‘Southern Reach’-trilogie.