Veel films die in Nederland op TV komen hebben betrekking op het Nederlandse verzet of de daden van het verzet. Over de Duitse kant van het verhaal zijn er, begrijpelijk, maar weinig films uitgezonden.

 

Blut un Ehre

De TROS heeft in 1984 gewaagd met de Duits-Amerikaanse serie “Blut und Ehre – Jugend unter Hitler” (SWF/WPIX New York). Omdat ik toen nog geen 6 was, is mij ontgaan hoe het publiek er op reageerde. Het feit dat de serie nooit herhaald is geeft aan dat de serie het publiek niet kon bekoren. Dat is jammer, want de serie “Blut und Ehre” is best goed.

De serie gaat over de jonge Hartmut Keller. Hartmut, een zoon van een SPD lid, is zeer goed bevriend met Hans Mönkmann, een zoon van een lid van de NSDAP. De ouders van Hartmut zijn mordicus tegen deze vriendschap. De ouders van Hartmut zijn ook zeer geschokt als Hartmut lid geworden is van de Hitlerjugend.

De afkeer tegen de nazi’s neemt toe als Hartmuts vader door de politie opgepakt wordt en naar een concentratiekamp wordt afgevoerd. Na 7 maanden keert vader Ernst Keller weer terug en treedt toe tot de Reichsarbeitsdienst. Hartmut daarentegen is nog steeds zeer enthousiast over de Hitlerjugend. Sterker nog, hij weet het te schoppen tot Jungvolkführer en hij commandeert zijn groep met harde hand. Dat een van zijn kameraden daarbij sterft is voor Hartmut geen probleem.

Andere mensen hebben wel problemen met de opvattingen en methoden van Hartmut en Hans. Theo Gruber, zoon van een communist, wordt door Hartmut verraden als blijkt dat Theo zonder toestemming wegblijft van de Hitlerjugend. Als de vader van Theo daar kritiek op heeft wordt hij door Hartmut verraden en door de SS gearresteerd. De hele familie Keller heeft een diepe haat tegen Hartmut gekregen. Vooral de vriendschap met Hans roept weerstand op.

Maar bij de famile Mönkmann is het ook niet koek en ei. Hans mag dan wel op de prestigieuze “Adolf Hitlerschule” zijn toegelaten, de familie Mönkmann heeft ook veel vijanden. Zij lekken ook dat de moeder van Hans joods bloed heeft. Om de eer te redden wordt moeder Mönkmann verstoten. Hartmut breekt met zijn vader als hij een Joodse familie naar Amsterdam helpt ontsnappen. Hartmuts vader komt dankzij zijn eigen zoon in de gevangenis. De serie, in Duitsland gevolgd door een documentaire, laat goed zien hoe een dictatuur een generatie kan verpesten. Het is dus geenszins een verheerlijking van het nationaal-socialisme.

 

Het verhaal van Kees

Begrip en kennis van de Duitse kant is zeldzaam in Nederland. Ook documentaires over Nederlanders die fout zijn in de oorlog zijn op een hand te tellen. Tegen beter weten in want er waren meer Nederlanders die niets deden of fout waren dan dat er verzetsmensen waren. Er is daar een film over gemaakt. “Het verhaal van Kees” (NCRV) gaat indirect over de jeugd van de Enschedese schrijver Willem Wilmink. Wilmink, die in 1945 12 jaar was, vertelt aan hand van het fictieve straatschoffie Kees het leven van een normaal Twents gezin in de Tweede Wereld. Kees woont in Enschede, een stad dat net als Rotterdam, Nijmegen en Venlo zeer zwaar getroffen werd door geallieerde bombardementen.

In de film zien we geen grootse heldendaden. We zien hoe een gewoon Enschedees gezin dat probeert door de oorlog te komen. Als de oorlog hem teveel wordt dan wordt Kees (Net als Wilmink) naar een boerderij gebracht. Daar komt hij in aanraking met onderduikers. De film is te zien op Youtube. De film is trouwens wel in het Twents…

Blut und Ehre en het Verhaal van Kees zijn twee verschillende films, maar wel de moeite van het kijken waard. Ze geven een andere kijk op de oorlog.

 

Afbeeldingen: Screenshots Youtube