Iris de Graaf (35) was een tijdlang correspondent in Moskou. Het was haar droombaan, maar het ging niet zonder slag of stoot. In 2022 werd ze uit veiligheidsoverwegingen teruggehaald naar Nederland. Gelukkig kreeg ze naderhand een nieuwe kans en is ze sinds 2024 presentatrice bij het NOS Journaal. Daar komt bij dat Iris ook nog eens zwanger is.
Hier groeide Iris de Graaf op
Bron: Instagram @
irislarisa
Iris de Graaf werd op 19 maart 1991 geboren in Leeuwarden als dochter van een Russische moeder. Zij werd geboren in de Sovjet-Unie en werd in de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd naar Duitsland. In Duitsland leerde ze een Nederlandse man kennen, waarmee ze in Friesland ging wonen. Iris heeft ook een broertje. Mensen denken dat Iris de Graaf familie is van historicus Beatrice de Graaf, maar dat is niet het geval.
Al op jonge leeftijd leerde Iris Russisch
Iris ging van 2003 tot en met 2009 naar het Stedelijk Gymnasium Leeuwarden. Tijdens haar middelbareschooltijd volgde ze een cursus Russisch. Na de middelbare school besloot Iris Slavistiek en Ruslandkunde te studeren aan de Rijksuniversiteit Groningen. Tijdens haar studie verbleef ze in het kader van een uitwisseling een jaar in Sint-Petersburg. In 2014 behaalde ze haar diploma.
Fascinatie voor Rusland en zijn volk
Bron: Instagram @
irislarisa
De fascinatie voor alles wat Russisch is, zat er al vroeg in, onder andere vanwege haar oma die opgroeide in de Sovjet-Unie. Tijdens haar studie werkte Iris bij een animatieteam in een Turks hotel. Daar was ze verbaasd over hoe anders de Russen waren die in dat hotel kwamen. De Russen in het hotel wilden altijd op hun wenken bediend worden. Ze wilde toen al heel graag begrijpen wat er achter het gedrag van Russen schuilgaat en de mystieke Russische ziel doorgronden.
Aan de slag bij NOS
Na het voltooien van haar eerste twee studies besloot ze nog een master mediastudies en journalistiek te volgen, die ze in 2016 afrondde. In 2015 begon ze al met werkzaamheden als online verslaggever bij NOS op 3 en NOS Stories. Naderhand werd ze buitenlandredacteur namens de NOS. Ook was ze lange tijd verbonden aan het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg.
Met vertraging naar Rusland als correspondent
Bron: Instagram @
irislarisa
In mei 2020 was het de bedoeling dat Iris de Graaf naar Rusland zou vertrekken, waar ze voor NOS en Nieuwsuur aan de slag ging als correspondent. Ze zou hier verslag doen van alle zaken in en rondom Rusland. Ze volgde hiermee David Jan Godfroid op; hij besloot in de Balkanlanden te gaan werken. Helaas werd haar vertrek vertraagd door de coronapandemie, waarna ze pas later naar Rusland vertrok.
De NOS haalde Iris de Graaf uit veiligheidsoverwegingen terug naar Nederland
Iris wilde als correspondent Rusland vooral een meer menselijk gezicht geven. Het is iets wat moeilijk te realiseren was na de Russische invasie van Oekraïne in 2022. NOS drong er in maart 2022 bij Iris op aan dat ze terug zou komen naar Nederland om daar haar werk voort te zetten.
Strikte censuur
De reden dat Iris uiteindelijk besloot verslag te doen vanuit Nederland, had te maken met een besluit van het Russische parlement. Na de invasie werden de straffen voor het verspreiden van zogenaamde valse informatie zwaarder. Het Russische Ministerie van Defensie stelde een richtlijn op waar men zich aan moest houden. De richtlijn kwam neer op strikte censuur, toch besloot Iris de Graaf in juni 2022 weer terug te keren naar Moskou om haar verslaggeving voort te zetten.
Woman of the Year
Bron: Instagram @
irislarisa
In 2022 won Iris de Graaf de Woman of the Year Award van Harper’s Bazaar. Ze kreeg de prijs vanwege haar vastberadenheid en onverschrokkenheid. In hetzelfde jaar riep het radioprogramma De Taalstaat van NPO 1 Radio haar uit tot Taalstaatmeester van 2022. Ze kreeg de prijs voor haar rijke taalgebruik. De Rijksuniversiteit Groningen riep haar tevens uit tot Alumnus van het Jaar.
Opnieuw terug naar Nederland
Op 8 mei 2023 maakte NOS Nieuws bekend dat Iris de Graaf opnieuw naar Nederland zou komen om hier in alle veiligheid haar werkzaamheden te kunnen verrichten. Ze namen dit besluit na een aantal voorvallen met andere journalisten. Zo werd collega Evan Gershkovich gearresteerd en werden anderen uren verhoord. Op 1 januari 2024 ging Iris aan de slag als presentator van het NOS Journaal.
Men maakt zich druk om tatoeages van Iris de Graaf
Bron: Instagram @
irislarisa
Toen Iris de Graaf door NOS Journaal werd aangenomen, had ze niet verwacht dat haar tatoeages een onderwerp van gesprek zouden vormen. Ze heeft een aantal zichtbare tattoos waar mensen zich online druk over maakten. Iris is verbaasd over het feit dat het anno nu nog besproken wordt. Ze zegt dat het werk van een nieuwslezer niet beïnvloed wordt door het wel of niet hebben van tatoeages.
Vrijuit
In 2025 werd het boek Vrijuit gepubliceerd. Het boek dat al snel een bestseller was, gaat over hoe het is om niet in vrijheid te kunnen leven en werken. Wie het boek leest, zal merken dat Iris een diepe fascinatie heeft voor de cultuur, maar ook ervaart dat er altijd spanning is, omdat de regering altijd meekijkt.
Iris liep al langer met het idee voor een boek over haar oma
Bron: Instagram @
irislarisa
In een interview met LINDA vertelde Iris dat ze al jaren rondliep met het idee om het levensverhaal vast te leggen van haar oma Katja, die in 1923 in de toenmalige Sovjet-Unie werd geboren. Iris had er zelfs al aardig wat research naar gedaan en toen brak opeens de oorlog uit. In die periode begon de journalist steeds meer parallellen tussen zichzelf en haar oma te zien. Ook Iris moest het land waar ze graag kwam verlaten. Het gaf het gevoel dat de geschiedenis zich herhaalt, want ook nu is er sprake van extreme onderdrukking.
Het woord ‘oorlog’ is verboden
Iris weet lezers te raken met de manier waarop ze over Rusland schrijft. Het is duidelijk dat ze een grote liefde heeft voor het land en er vanwege haar familie en opvoeding ook echt een connectie mee heeft. Ze laat zien dat je nog steeds van een plek kunt houden, ook als er dingen aan de gang zijn waar je niet achter staat. Zo wordt elke kritische stem het zwijgen opgelegd en is het woord ‘oorlog’ verboden.
Generatietrauma blootgelegd
Bron: Instagram @
irislarisa
Het boek Vrijuit is een soort ode aan de Russische oma van Iris. Tijdens haar verblijf in Rusland en Oekraïne leert ze meer over haar roots en haar persoonlijke geschiedenis. Het legt generationeel trauma bloot, iets waar nog steeds heel veel families mee te maken hebben. Veel trauma wordt doodgezwegen, daarom is het extra moedig wanneer iemand besluit om wel te praten.
Dankbaar voor de positieve reacties
In maart 2025 plaatste Iris de Graaf een bericht op social media waarin ze vertelde dat haar hart vol is van alle positieve reacties die ze kreeg op haar boek. De reacties waren mooi, eerlijk en soms kwetsbaar. Dat werd ook nog eens bekroond met een 4e plek in de Bestseller Top 60. Ze vindt het bovendien fijn dat ze de mogelijkheid kreeg om de verhalen die ze al zo lang wilde delen, maar vanwege de censuur niet kon delen, nu eindelijk aan de wereld kon laten horen.
Het privéleven van Iris de Graaf
Bron: Instagram @
irislarisa
Iris de Graaf kreeg in 2017 een relatie met Lino Lelin, die afkomstig is van het Caribische eiland Guadeloupe. Na een jaar verhuisde Lino naar Nederland, waar ze samen gingen wonen in Haarlem. In 2020 kreeg Iris haar droomfunctie als correspondent in Rusland voor de NOS.
Verbroken liefde
Iris en Lino bleven samen en onderhielden een langeafstandsrelatie. In 2022 werd Iris door NOS teruggehaald naar Nederland, omdat ze vonden dat het in Rusland niet meer veilig was voor journalisten. Bij thuiskomst merkte ze dat er iets aan haar relatie schortte. Ze verbrak de relatie en trok tijdelijk in bij haar ouders in Friesland. Het was een moeilijke periode waar ze gelukkig al snel uit wist te krabbelen.
Nieuwe liefde
In 2024 kreeg Iris de Graaf een relatie met Tony Roodenburg Boakye (35) een ondernemer die woonachtig is in Rotterdam, werd geboren in Bremen, opgroeide in Rotterdam en Ghanese roots heeft. Volgens Iris is Tony iemand die altijd positief is en haar grote steun en toeverlaat is. Na een fijne festivalzomer besloot het koppel samen te gaan wonen. In januari 2026 maakte het koppel bekend dat ze in verwachting zijn van hun eerste kindje, dat ze in juli 2026 verwachten.
