Op deze dag in het jaar 1913 werd door toenmalig koningin Wilhelmina het Vredespaleis in Den Haag geopend. Tragisch genoeg brak een jaar later de Eerste Wereldoorlog uit, maar toch hebben de instituties die in het gebouw gevestigd zijn in de afgelopen ruime eeuw veel bijgedragen aan vrede in de wereld.

De stad Den Haag staat vooral om deze reden dan ook te boek als de ‘stad van vrede en recht’. Niet alleen het Vredespaleis is gevestigd in de Hofstad; ook het Joegoslaviëtribunaal zetelt er bijvoorbeeld. Deze traditie gaat lang terug. Al voor de bouw van het Vredespaleis werden er verscheidene conferenties gehouden in de stad. Het Permanent Hof van Arbitrage werd overigens in 1899 opgericht; nadat het Vredespaleis was voltooid zou het daarin gehuisvest worden. Tot op de dag van vandaag. Ook zetelt het Internationaal Gerechtshof van de VN in het gebouw.

De gedachte achter de bouw ervan destijds was dat veel conflicten beter zouden kunnen worden opgelost met dialoog en begrip dan met haat en wapengekletter. Een visie die logisch klinkt, maar op dat moment nergens gangbaar was. Conflicten tussen landen leidden per slot van rekening al snel tot een oorlog. Een permanent hof van arbitrage zou moeten besluiten over bijvoorbeeld grensconflicten. Landen die zich eraan committeerden waren verplicht om de uitspraak van de commissie te respecteren. Ook andere vormen van internationaal recht deden rond deze tijd hun intrede. De Volkenbond was geen groot succes, maar na de Tweede Wereldoorlog zijn de Verenigde Naties er wel in geslaagd een stabiele en gezaghebbende functie op het wereldtoneel te gaan vervullen.

Tegenwoordig hebben het Vredespaleis en de erin gevestigde instituties dan ook een hoog aanzien. Aanvankelijk was dat wel anders. Dat er na de oprichting maar liefst twee wereldoorlogen uitbraken zegt genoeg. Maar juist daardoor zijn veel landen in gaan zien dat conflictbemiddeling en arbitrage een middel is dat veel leed en oorlog kan voorkomen. Van nature zullen veel landen allicht ten strijde trekken wanneer er een op het oog onoplosbaar conflict met een andere natie is, het internationale recht heeft ervoor gezorgd dat deze anarchie op het wereldtoneel is verminderd. En dat is voor een deel te danken aan de oprichting van het Vredespaleis en haar instituties. Een Nederlandse en Haagse trots.

 

 

Afbeelding: Wikimedia Commons