Op 13 juni 1944 vernietigde Michael Wittmann met zijn tank 14 geallieerde tanks en 15 pantserinfanterievoertuigen. De SS-tankcommandant, die op 8 augustus dat jaar sneuvelde, zou na de Tweede Wereldoorlog een nazi-cultfiguur worden voor Waffen SS-romantici. 

 

Knappe prestatie

Het verhaal moet ik een keer op Discovery Channel of een andere educatieve omroep hebben gezien. Een Duitse tankcommandant weet na de invasie in Normandië met zijn Tiger I-tank een heleboel geallieerde tanks te vernietigen. Een knappe presentatie maar niet geheel onmogelijk, omdat de Duitse tanks veel beter zijn. Amper twee maand later komt deze dappere Duitser, die helaas voor de verkeerde kant vocht, om als gevolg van een luchtaanval.

Het verhaal ligt echter wat genuanceerder. Michael Wittmann was inderdaad een succesvolle tankcommandant, die ook aan het Oostfront veel Russische tanks had weten uit te schakelen. Dit was ook te danken aan het feit dat de Tiger I een superieure tank was, veel beter dan alle andere Russische en geallieerde tanks uit die tijd. Maar of Wittmann ook zo briljant was, daarover twijfelen kritische historici. Op 13 juni 1944, toen Wittmann met zijn tank 14 geallieerde tanks uitschakelde in de Slag om Villers-Bocage in Noord-Frankrijk, was hij als kapitein bevelhebber van een hele groep tanks. Als hij niet voor zijn persoonlijke eer en glorie was gegaan en met de andere tanks samen de geallieerden gecoördineerd had aangevallen dan was het Duitse succes veel groter geweest. Niettemin droeg het individuele succes van Wittmann wel bij aan zijn legende, maakte de Duitse propaganda dankbaar gebruik van dit verhaal en dachten de Britten daarom aanvankelijk dat ze volledig in de pan waren gehakt.

Op 8 augustus, nog geen twee maand na zijn grote succes, sneuvelden Wittmann en zijn tankbemanning. Volgens de Duitse propaganda kwam dit door een luchtaanval. In het veld was Wittmann superieur, maar de snode geallieerden stuurden daarom jachtbommenwerpers op zijn tank af om hem uit te schakelen. Onderzoek toont echter aan dat Wittmann gewoon door een andere tank is uitgeschakeld, die zich verdekt had opgesteld en Wittmanns Tiger I precies op de goede plek raakte, zodat de geschutskoepel werd weggeblazen. Wittmann had de vijandelijke tank niet gezien. Een dodelijke vergissing.

 

Cultheld

Wittmanns prestatie in de Slag om Villers-Bocage en zijn vroege dood, die aanvankelijk met leugens werd omgeven, maakten van hem een cultheld, ook na de oorlog. De Duitse Oostfrontveteraan en amateurhistoricus Franz Kurukowski schrijft over Wittmann een hoofdstuk in zijn boek Panzer Aces, waarin de daden van Wittmann worden bejubeld. Kurukowski’s beeld van de Tweede Wereldoorlog is apologetisch. De Duitse soldaten bij de Wehrmacht en de Waffen SS zijn gewone jongens die hun plicht deden, over de oorlogsmisdaden aan het Oostfront en het antisemitisme schrijft Kurukowski niet. Hoewel Kurukowski op microniveau erg nauwkeurig is – over de technische aspecten van een tank en hoe alles werkt enzovoort – slaat hij wat het grote plaatje betreft de plank vaak volkomen mis, en bewust.

Kurukowsi vertelt ook een verhaal dat de nobelheid van Wittmann moet aantonen: als de SS-tankcommandant het IJzeren Kruis voor moed krijgt opgespeld mag hij een wens doen. Wittmann vraagt de officier meteen of hij de gewonde Russische soldaat wil helpen, die Wittmann had gezien. Vermoedelijk is dit verhaal een broodje-aap en sowieso niet representatief voor de Duitse oorlog aan het Oostfront, waar wrede misdaden tegen Russische militairen en de Russische burgerbevolking werden begaan.

 

Zie ook: https://www.youtube.com/results?search_query=Michael+Wittmann 

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons

 

Alternative für Deutschland en de mythe van de goede Wehrmacht