ISIS is jarig. Vandaag bestaat ISIS, ISIL, IS, de Islamitische Staat, Daesh, als kalifaat precies drie jaar. Op 29 juni 2014 besloot de terreurorganisatie namelijk zichzelf uit te roepen tot kalifaat, in de hoop hiermee een islamitische wereldrevolutie te ontketenen. De wereldrevolutie laat nog op zich wachten, maar duizenden radicaal-islamitische jongeren dromen ervan om te vechten en te sterven voor het ISIS-ideaal.  

 

De hele geschiedenis van ISIS ga ik in dit stukje uiteraard niet vertellen. Een korte samenvatting volstaat: ISIS komt voor uit Al Qaida Irak, maar besloot te breken met de wereldwijde terreurorganisatie omdat die gematigd zou zijn. Hoewel ISIS en Al Qaida streven naar hetzelfde doel, een wereldwijd islamitisch kalifaat, verschillen ze nogal van elkaar wat betreft de strategie. Al Qaida meent dat het nog geen tijd is om het kalifaat te stichten en pleegt aanslagen op westerse doelen, in de hoop hiermee een soort van wereldoorlog uit te lokken die alle moslims zal verenigen. ISIS daarentegen heeft het kalifaat (afschaft in 1923) opnieuw gesticht en hoopt dat moslims overal in de wereld zich bij deze heilstaat zullen aansluiten.

Als we naar het geschiedverloop kijken lijkt Al Qaida gelijk te hebben gekregen. Hoewel ISIS veel positieve respons kreeg na de uitroeping van het kalifaat en duizenden jihadi’s uit Europa naar Irak en Syrië trokken schiet het nog niet echt op met de verovering van de wereld. Sterker nog, de Islamitische Staat wordt als gevolg van Russische, Amerikaanse, Koerdische, Syrische en Iraakse aanvallen kleiner en kleiner en dreigt van de kaart te worden geveegd. Vandaar ook dat ISIS zich lijkt te vormen tot een soort Al Qaida, een wereldwijde terreurorganisatie die niet gebonden is aan een bepaald gebied en overal aanslagen pleegt. Mocht ISIS van de kaart worden geveegd straks dan zullen beide organisaties fuseren, is mijn gok. Of ISIS wordt in feite Al Qaida en zuigt deze organisatie helemaal leeg.

ISIS roept, meer nog dan Al Qaida, haat op bij het Westen. Niet bij iedereen. In progressieve kringen is het nog steeds bon ton om ISIS te begrijpen en de ellende vooral te wijten aan Westerse bommen, de Amerikaanse invasie van Irak en natuurlijk Assad. Maar op de usual suspects na worden de meeste mensen hier misselijker van het levend verbranden van Jordaanse piloten, het massaal onthoofden van koptische christenen, het vermoorden van kinderen, het stenigen van vrouwen, het van de flat afgooien van homo’s, het uitroeien van jezidi’s enzovoort enzovoort dan van Amerikaanse raketten die per ongeluk hun missen.

Toch moeten we, nuance nuance, ons gezond verstand gebruiken. We zijn niet in oorlog met de islam. Acties roepen reacties op. En het ‘verslaan’ van ISIS zal er alleen maar toe leiden dat de organisatie ondergronds gaat en ergens anders weer opduikt. Geweld is nodig, maar in beperkte mate. En zeer gericht. Belangrijk is ook, en dit is machiavellistisch en niet defaitistisch of cynisch bedoeld, ISIS niet groter te maken dan dat de organisatie is. De meeste moslims in de wereld vinden ISIS eng. Alleen op een hele specifieke groep, gefrustreerde soennitische jongeren, vooral in Europa, oefent de organisatie een grote aantrekkingskracht uit. Bejaarden gaan niet voor ISIS vechten. Mannen met een gezin ook niet. Als we deze sociologische en psychologische factoren negeren en alleen maar hameren op de islam (ik ontken niet dat de islam een factor is, de jihadistische ideologie die zich baseert op de islam is een heel belangrijke factor) doen we de werkelijkheid tekort en kunnen we het probleem niet goed bestrijden.

 

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons