Op 19 september 1870 belegerden de Duitse troepen onder leiding van Pruisen de Franse hoofdstad Parijs. De Fransen, die verpletterend verslagen waren bij Sedan, weigerden zich echter over te geven en hoopten de oorlog nog te winnen. Ruim vier maanden zou deze belegering daarom duren. 

 

Kogels, bommen en honger

De Frans-Duitse Oorlog begon in juli 1870 en verliep rampzalig voor de Fransen. Niet alleen werden ze keer op keer door de Pruisische en andere Duitse legers verslagen, maar tot overmaat van ramp werd keizer Napoleon III tijdens de slag bij Sedan gevangen genomen, wat het einde van het Tweede Franse Keizerrijk inluidde. Na deze overwinning rukten de Duitsers op naar de Franse hoofdstad Parijs en belegerden ze de stad.

De Pruisische kanselier Otto von Bismarck vond dat Parijs gebombardeerd moest worden, om de Fransen tot een snelle overgave te dwingen, maar de Pruisische koning en de legertop voelden daar weinig voor, uit angst Groot-Brittannië voor het hoofd te stoten. De belegering leidde tot een grote hongersnood in Parijs. Niet kogels of bommen maar de honger veroorzaakte de meeste oorlogsslachtoffers.

Nadat Napoleon III begin september door de Pruisen gevangen was genomen werd in Parijs de republiek uitgeroepen. De nieuwe Franse regering wilde zich niet overgeven. De minister van Defensie, Léon Gambetta, vluchtte per luchtballon uit de stad en riep allemaal nieuwe Franse legers in het leven, die Parijs moesten ontzetten. Ofschoon deze nieuwe legers op papier indrukwekkend waren stelden ze vanwege de korte training van de soldaten maar weinig voor en werden met gemak door de Pruisen verslagen.

 

Eindoverwinning

Omdat de belegering zich maar bleef voortslepen vreesde Bismarck dat de oorlog niet zou leiden tot een Duitse eindoverwinning. De oorlog was een zware last voor de Duitse economie en hoe langer de oorlog duurde, hoe meer moed de Fransen zouden krijgen. Toen Pruisische soldaten ook nog eens te kampen kregen met besmettelijke ziektes als tuberculose was voor de kanselier de maat vol. Hij kreeg van de keizer zijn zin en Parijs mocht met de machtige Krupp-kanonnen worden gebombardeerd. Parijs gaf zich onmiddellijk over.

Na de overgave van Parijs werd in de spiegelzaal van Versailles het Duitse keizerrijk uitgeroepen, met de Pruisische koning Wilhelm I als Duitse keizer. De vorsten van de andere Duitse staten mochten hun kronen echter behouden. De Fransen werden gedwongen tot herstelbetalingen en moesten bovendien Elzas en Lotharingen aan het nieuwe keizerrijk afstaan, wat veel kwaad bloed zette. Tot overmaat van ramp voor de Franse regering kwamen de burgers in Parijs in maart 1871 in opstand. De Parijse Commune, zoals deze mislukte rebellie de geschiedenis is ingegaan, kostte aan tienduizenden mensen het leven en zou linkse revolutionairen overal ter wereld inspireren.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons