Gisteren kwam ik dit mooie staaltje framing tegen: twee biografieën van Cleomenes III, één van de laatste Spartaanse koningen. De rechter is afkomstig uit de Winkler Prins, decennialang de meest gerespecteerde gedrukte Nederlandse encyclopedie. De linker is van Wikipedia, de online encyclopedie die iedereen kan bewerken en die sinds de oprichting in 2001 alle encyclopedieën heeft weggeconcurreerd. Beide hebben zo hun waarde en ze zijn vaak interessant om te vergelijken (ja, dat kan).

Het grappige aan beide stukken is dat ze ongeveer dezelfde feiten noemen, maar een heel ander sentiment meegeven aan de lezer met hun verhalen eromheen.

Wikipedia zet van Sparta bijna neer als een socialistische held die de macht van de grootgrondbezitters breekt en dit aan de burgers geeft, terwijl Winkler Prins spreekt van een staatsgreep en een alleenheerser die mensen land afpakt uit politiek en militair gewin, niet omdat hij de burgers zo graag een plezier wil doen.

Het andere punt dat mij helder lijkt is hoe er wordt gesproken over zijn levenseinde. Wikipedia zet dat neer als bijna iets romantisch, heldhaftigs: iemand die moedig is en helemaal zelf kiest voor het einde. Winkler Prins omschrijft het als een misdaad tegen zichzelf (‘moord plegen’) van iemand die in het nauw is gebracht en geen uitweg meer ziet; eigenlijk een beetje een laffe mislukkeling.

Hiermee is natuurlijk niet bewezen dat over het algemeen Wikipedia ‘links’ is en de Winkler Prins ‘rechts’, maar in dit geval is het best wel duidelijk.
Teksten: Wikipedia s.v. “Cleomenes II van Sparta”, versie 16 augustus 2014.
Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. “Cleomenes III”. Microsoft Corporation/Het Spectrum.