Honderd jaar geleden, op 8 januari 1918, de Amerikanen waren toen al officieel in oorlog met de Centralen, formuleerde president Woodrow Wilson zijn beroemde veertien punten. Indiana Neidell van de vlog The Great War legt uit hoe de vredesplannen van Wilson zich verhielden tot de werkelijkheid op dat moment.

Wat waren die veertien punten? We zetten ze even voor u op een rij.

  1. Geheime diplomatie (waarmee Groot-Brittannië en Frankrijk het Midden-Oosten verdeelden) werd verboden. Verdragen moesten openbaar worden gemaakt.
  2. Buiten de territoriale wateren moet de scheepvaart vrij zijn. Het mare liberum van Hugo de Groot dus.
  3. Vrijhandel. Economische barrières moeten zo veel mogelijk worden afgeschaft.
  4. Ontwapening. Landen moesten het nationale bewapening terugbrengen tot een minimum.
  5. Dekolonisatie. Volken moesten over hun eigen lot kunnen beslissen.
  6. De Duitsers moesten Rusland ontruimen en Rusland en de volkeren binnen dit rijk moesten over hun eigen toekomst mogen beslissen.
  7. Het Duitse Rijk moest een einde maken aan de bezetting van België.
  8. Er moest een Volkerenbond worden opgericht die de vrede in de wereld moest bevorderen. De soevereiniteit en territoriale onschendbaarheid van landen moesten worden gewaarborgd.
  9. De Duitsers moesten Noord-Frankrijk verlaten en bovendien Elzas-Lotharingen teruggeven, dat sinds 1871 Duits was.
  10. Italianen in Oostenrijk (Zuid-Tirol), Kroatië (Istrië) en andere gebieden moesten mogen stemmen over de vraag of ze bij Italië wilden gaan horen.
  11. De naties in Oostenrijk-Hongarije hadden recht op nationale zelfbeschikking.
  12. De Centralen moesten hun bezetting van Roemenië, Servië en Montenegro staken. Het nieuwe Servië moest toegang krijgen tot de Adriatische Zee.
  13. De Turken in het Ottomaanse Rijk moeten een eigen gebied krijgen, maar de niet-Turkse minderheden in het Ottomaanse Rijk moeten in alle vrijheid kunnen leven en de mogelijkheid krijgen om zich zelfstandig te ontwikkelen. Verder moeten handelsschepen vrije toegang hebben door de Dardanellen en de Bosporus.
  14. Er moest een onafhankelijk Polen komen, dat ook toegang moest krijgen tot de Oostzee.

 

 

Afbeelding: Screenshot Youtube