Een Bijbel voor atheïsten en humanisten? Bestaat er zoiets? Volgens Floris van den Berg is De Wereld van Sofie een goede kanshebber.

 

Christenen hebben de Bijbel, moslims de Koran en mormonen het Boek van Mormon. Atheïsten en humanisten hebben echter geen ‘heilig’ schrift. De bekende atheïstische filosoof Floris van den Berg, die voordat hij aan zijn studie filosofie begon geschiedenis en Japans studeerde, legt in het blad De Vrijdenker uit waarom De Wereld van Sofie van de Noorse schrijver Jostein Gaarder een goede kanshebber is.

Waarom? Het boek legt op een goed leesbare manier de geschiedenis van de filosofie uit en hanteert daarbij ook een humanistisch perspectief. Zo wordt de Griekse filosoof Aristoteles bekritiseerd als hij zich negatief over vrouwen uitlaat. En daarnaast is er ook aandacht voor milieu. De meest interessante observatie van Floris van den Berg gaat echter over het belang van Westerse filosofie, het Westerse denken, de Verlichting. Hoewel de bestudering niet-Westerse filosofie zeker interessant is kwam Van den Berg tot de conclusie dat

datgene wat essentieel is voor filosofie, namelijk rationale argumentatie binnen een methodologisch naturalistisch raamwerk met als kernwaarde de vrijheid van het individu, een traditie is die alleen in het westen is ontwikkeld.

Om die reden krijgt Westerse filosofie in het boek van Jostein Gaarder meer aandacht, hoewel het tegenwoordig in progressieve UvA-kringen intellectuele mode is om aan niet-Westerse filosofie evenveel aandacht te besteden. Floris van den Berg staat gelukkig pal voor de waarden van de Verlichting.

Ten slotte, voor wie De Wereld van Sofie toch iets te laagdrempelig is, er zijn ook twee algemere, ook zeer toegankelijke boeken over de geschiedenis van de filosofie geschreven. Dat zijn Joachim Störigs Geschiedenis van de westerse filosofie en A history of western philosophy van niemand minder dan Bertrand Russell, de filosoof van de theepot.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons