Nadat rassensegregatie in 1954 in de zaak Brown v. Board of Education ongrondwettelijk werd verklaard wilden negen zwarte leerlingen uit Little Rock, Arkansas, naar een blanke school. De gouverneur van Arkansas probeerde dit uit alle macht te voorkomen en schakelde op 4 september 1957 de National Guard in, om de kinderen te weren.

 

Rassenscheiding

Na de afschaffing van de slavernij in 1865 hadden zwarte mensen in de Verenigde Staten nog geen gelijke rechten gekregen. In de overwonnen zuidelijke staten werd alles in het werk gesteld om zwarten tweederangs burgers te laten blijven. In 1896 besloot het Amerikaanse Hooggerechtshof in de zaak Plessy v. Ferguson de rassenscheiding in het openbare leven toe te staan onder de doctrine ‘seperate but equal’. In de praktijk kwam er van die gelijkheid uiteraard niets terecht en stond het Hooggerechtshof apartheidspolitiek in de zuidelijke staten toe. Zwarten mochten in openbare bibliotheken, parken en theaters niet komen, kregen slechtere woningen toegewezen en hadden aparte scholen die veel minder budget tot hun beschikking hadden.

Om discriminatie tegen te gaan werd in 1909 de NAACP opgericht, de National Association for the Advancement of Colored People. Dit was een proefprocessenfonds dat geld beschikbaar stelde aan rechtszaken die de maatschappelijke en juridische positie van zwarten verbeterden. Aanvankelijk was het vechten tegen de bierkaai, maar in 1954, negen jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, behaalde de NAACP in de zaak Brown v. Board of Education een grote overwinning. Raciale segregatie, in 1896 door Plessy v. Ferguson goedgekeurd, was volgens het Hooggerechtshof nu ongrondwettelijk. De zuidelijke staten, waar het racisme diep in de politiek en de samenleving was verankerd, waren echter niet van plan om te veranderen. Er volgden meer dan tien jaar zware strijd voor gelijke rechten.

Een belangrijke gebeurtenis was de Montgomery Bus Boycott. Rosa Parks weigerde op 1 december 1955 op te staan voor een blanke in de bus. Ze werd gearresteerd en haar zaak werd nationaal nieuws. De boycot duurde 381 dagen totdat de busmaatschappij door de knieën ging en een einde maakte aan de segregatie. Plaatselijke leiders stichtten de Montgomery Improvement Association om hun activiteiten te coördineren. Martin Luther King Jr. werd voorzitter van deze club. Hij deed een appel op christelijke waarden en Amerikaans idealisme, waardoor King ook door veel blanken als een acceptabel figuur werd gezien.

 

Little Rock

In 1957 barstte de bom in Little Rock, Arkansas, toen negen zwarte leerlingen niet werden toegelaten op een blanke school. De gouverneur van Arkansas, Orval Faubus, belde de National Guard om de zwarte leerlingen tegen te houden. Faubus was voor zuidelijke begrippen gematigd, maar had de racistische stem nodig voor zijn herverkiezing. Vandaar dat hij in 1957 de segregatiepolitiek steunde.

Dankzij het ingrijpen van de National Guard konden de zwarte leerlingen op 4 september niet naar school. De beelden van soldaten die leerlingen tegenhielden om naar school te gaan waren echter in bijna alle media te zien, met als gevolg dat het grootste deel van de publieke opinie in het land (maar niet in het zuiden natuurlijk) op de hand was van de negen zwarte leerlingen.

President Dwight D. Eisenhower waarschuwde Faubus en drukte hem op het hart zich neer te leggen bij het besluit van het Hooggerechtshof. Toen Faubus niet inschikkelijk bleek besloot de president in te grijpen. Hij zorgde ervoor dat de National Guard onder federaal bestuur kwam te staan en dwong de troepen daarna om terug te keren naar hun barakken. Vervolgens liet hij de 101st Airborn Division invliegen, die de zwarte leerlingen moest beschermen als zij naar school wilden gaan. Terwijl ze werden uitgescholden door een woedende menigte gingen de negen zwarte leerlingen op 24 september naar school.

Het hielp helaas weinig. Als de soldaten even niet opletten werden de zwarte leerlingen getreiterd en vernederd. Uiteindelijk wist daarom maar één leerling de school met een diploma te verlaten. Meteen nadat hij van school was besloot Little Rock alle openbare scholen te sluiten. Veel andere steden in het zuiden volgden. De blanken gingen naar hun eigen bijzondere scholen die particulier gefinancierd werden. Aan de segregatie kwam dus eigenlijk geen einde.

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons