Indianen uit Peru rebelleren tegen Spaanse overheersers.

 

In de zestiende eeuw hadden de Spanjaarden grote delen van Amerika veroverd en de wereldrijken van de Azteken en Inca’s vernietigd. De Spaanse overheersers onderdrukten de indiaanse bevolking. Veel indianen stierven bovendien als gevolg van nieuwe ziektes, die de Spanjaarden vanuit Europa hadden meegenomen, en waartegen veel indianen geen weerstand hadden. Toch woonden er, zeker in Peru, nog veel indianen in de Spaanse koloniën.

Tupac Amaru II, die eigenlijk José Gabriel Condorcanqui heette maar voor een Inca-naam had gekozen, was een vooraanstaande indiaanse edelman. Dat hij in opstand kwam had twee belangrijke oorzaken, naast natuurlijk het feit dat de indianen tweederangs burgers waren. Belangrijk was allereerst de vorming Onderkoninkrijk van de Río de la Plata in 1776. Bolivia en Argentinië werden toen losgemaakt van Peru, met als gevolg dat de opbrengt van de zilvermijnen naar Buenos Aires ging, in plaats van naar Lima. Daarnaast was de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog van cruciaal belang. Niet zozeer dat de Amerikaanse opstandelingen Tupac Amaru inspireerden, maar vooral omdat Spanje partij koos tegen Engeland in deze oorlog en de belastingen verhoogde, om de oorlog te betalen. Economische achteruitgang én hogere belastingen zorgden voor veel onvrede, Tupac wilde hier iets aan doen.

Tijdens een feestje namen indiaanse edelen de lokale Spaanse belastingambtenaar gevangen. Ze dwongen hem brieven te schrijven, met als doel geld te bemachtigen. Een dag later executeerden ze de gehate Spanjaard voor een menigte van enkele duizenden mensen. De opstand was begonnen. Tupac ging het platteland in om aanhangers te vinden. Een klein Spaans leger werd met gemak verslagen, maar Tupac slaagde er niet in om Cuzco te veroveren, de oude Inca-hoofdstad. Na het mislukken van het beleg van Cuzco lieten veel aanhangers Tupac in de steek, omdat ze geen vertrouwen meer hadden in een goede afloop. Dat de Spanjaarden een amnestie-regeling troffen voor iedereen die de wapens neerlegde hielp de zaak van Tupac ook niet echt. Uiteindelijk werd Tupac verraden. Voordat hij werd gevierendeeld mocht hij eerst nog de executie van zijn vrouw aanschouwen, die werd gewurgd.

Volgens schattingen kwamen zo’n 120.000 tot 140.000 mensen om tijdens de opstand van Tupac, vooral indianen.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons