Kreta, dat pas in de zeventiende eeuw door het Ottomaanse Rijk was veroverd, kwam in de negentiende eeuw meerdere malen in opstand. In 1897-1898 werd Kreta autonoom, na afloop van de Grieks-Turkse Oorlog van 1897.

 

Tijdens de Kreta-oorlog van 1645-1669 veroverden de Ottomanen Kreta op de Venetianen. Van 1648 tot 1669 belegerden de Ottomanen de Kretenzische hoofdstad Candia, misschien wel de langste belegering uit de wereldgeschiedenis. Pas in 1718 werd het laatste Venetiaanse bezit, het eiland Spinalonga vlak voor de kust van Kreta, door de Ottomanen veroverd.

In de negentiende eeuw was het Ottomaanse Rijk de ‘zieke man van Europa’ en kwamen de christelijke volkeren in het Europese deel van het rijk in opstand. Tijdens de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog, die in 1821 uitbrak, rebelleerden ook de Grieken op Kreta. Helaas voor hen mislukte de opstand en bleef Kreta Turks. Meerdere opstanden volgden. De Grote Kretenzische Opstand van 1866 duurde drie jaar, en resulteerde in een Ottomaanse overwinning. Wel kregen de Grieken gelijkheid voor de wet, bij wijze van concessie. In 1878 en 1889 slaagden de Kretenzers er weer niet in om het Ottomaanse juk af te werpen, pas de opstand van 1895-1897 had succes.

Map Greece expansion 1832-1947-nl.svg

De grote mogendheden concludeerden in 1897 dat het Ottomaanse Rijk niet langer de orde op Kreta kon handhaven. Ze stuurden een vloot naar het eiland. Troepen van deze internationale coalitie bezetten in maart en april de belangrijkste steden. Inmiddels had het Ottomaanse Rijk Griekenland de oorlog verklaard, omdat Griekenland de Kretenzische rebellen had gesteund. De Grieks-Turkse Oorlog van 1897 eindigde in een militaire overwinning voor de sultan, omdat het Ottomaanse leger dankzij Duitse hulp flink gemoderniseerd was.

De Grieken wonnen echter de vredesonderhandelingen. Op 4 december 1897 werd Kreta een internationaal protectoraat. In september 1898, nadat Turkse troepen op Kreta een slachting onder christenen hadden uitgevoerd, besloten de grootmachten dat het Ottomaanse Rijk het eiland moest verlaten. Hoewel Kreta formeel onder Ottomaanse suzereiniteit bleef staan werd het eiland de facto onafhankelijk. In 1913, na afloop van de Balkanoorlogen, sloot de Kretenzische Staat zich bij Griekenland.

 

Afbeeldingen: Wikipedia / Wikimedia Commons