Eind 1979 vielen de Russen Afghanistan binnen. Doel was om een communistisch marionettenregime in het zadel te houden, zodat Afghanistan binnen de Russische invloedssfeer zou blijven. Dit mislukte. De Afghanen kwamen in opstand en kregen de steun van jihadisten over de gehele wereld. Afghanistan werd het Vietnam van de Sovjet-Unie.

 

Afghanistan was altijd een koninkrijk, maar werd in 1973 een republiek. Vijf jaar later namen de communisten de macht over, maar dit had opstanden in het hele land tot gevolg. De Sovjet-Unie steunde het communistische regime, maar wilden er een betrouwbaardere marionet neerzetten. Op 23 december 1979 bezette het Rode Leger Kaboel en enkele dagen later bestormden Russische troepen het presidentiële paleis. Presidnet Hafizullah Amin kwam hierbij om het leven. Hij werd vervangen door USSR-marionet Babrak Karmal. In plaats van Afghanistan te stabiliseren verergerden de Russen met hun invasie de situatie alleen maar. Het merendeel van de Afghaanse bevolking beschouwde de Russen helemaal niet als verlichte bevrijders, maar als imperialistische indringers die moesten worden verdreven.

Misschien kun je de situatie in Afghanistan het beste vergelijken met Spanje in het begin van de negentiende eeuw, dat toen door Napoleon was bezet. Het door de Fransen gesteunde marionettenregime was populair bij een deel van de elite, vooral het verlichte deel, maar de mensen op het platteland haatten de Franse bezetters. De Britten steunden de Spaanse guerrillaoorlog tegen de Fransen en na vele jaren bloedige strijd werd de overwinning geboekt. In Afghanistan waren de communisten vooral te vinden onder de elite, de gewone Afghanen haatten de Russen. En de Amerikanen steunden het verzet tegen de Russen met wapens, onder andere de roemruchte Stinger-raketten waarmee de Hind-helikopters van de Russen uit de lucht konden worden geschoten.

In 1989 besloten de Russen zich uit Afghanistan terug te trekken. Helaas betekende dit niet het einde van de oorlog. Nog steeds wordt er in Afghanistan gevochten tussen de verschillende facties, die proberen meer macht te krijgen en nauwelijks rekening houden met het lot van de gewone bevolking. Buitenlands ingrijpen, onder andere de Amerikaanse ‘bevrijding’ in 2001, heeft weinig geholpen.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons