Op 22 februari 1943 werden Sophie en Hans Scholl en hun vriend Christoph Probst door het Volksgerichthof ter dood veroordeeld en diezelfde dag nog geguillotineerd. 

Sophie Scholl.jpg

Sophie Scholl, haar broer Hans en Probst waren lid van de antinazistische verzetsgroep Die Weiße Rose, die in München actief was. Ze schreven vanaf 1942 pamfletten waarin ze, met beroep op onder andere Aristoteles en Goethe, kritiek leverden op het nationaal-socialisme. Deze pamfletten werden in München verspreid en hadden als doel de publieke opinie tegen de nazi’s op te zetten. Ook wilde Die Weiße Rose uitgroeien tot een echte verzetsgroep. Men had contact met de sinds 1933 bestaande verzetsorganisatie Die Rote Kapelle, die voor de USSR spioneerde. Die Weiße Rose was echter niet communistisch, maar religieus-katholiek.

Op 18 februari 1943, enkele weken na de nederlaag in Stalingrad, verscheen het laatste pamflet van Die Weiße Rose. Sophie Scholl gooide honderden exemplaren van boven in de hal van het universiteitsgebouw naar beneden. Sophie en Hans werden echter betrapt door de conciërge van de universiteit. Ze werden gevangen genomen en verhoord door de Gestapo. Sophie en Hans verraadden de namen van de andere verzetsleden niet. Niettemin wist de Gestapo veel leden van Die Weiße Rose te arresteren. Christoph Probst werd op 22 februari tegelijk met Sophie en Hans berecht.

Roland Freisler van het Volksgerichthof in Berlijn kwam speciaal voor deze rechtszaak naar München, om het drietal te berechten. Ze werden vanwege hoogverraad en ondermijning van de militaire moreel ter dood veroordeeld door een krijsende Freisler en diezelfde dag nog onthoofd. Normaal kregen ter dood veroordeelden 100 dagen voordat ze werden geëxecuteerd, maar Sophie, Hans en Christoph kregen maar een paar uur. Voordat ze onder de guillotine kwamen mochten ze nog een sigaret samen roken, daarna werden ze een voor een naar de Fallbeil geleid.

Een kopie van het laatste pamflet van Die Weiße Rose werd naar Scandinavië gesmokkeld. De Britse luchtmacht liet in de zomer van 1943 miljoenen exemplaren van het pamflet boven Duitsland neerdwarrelen.

Na hun dood werden Hans, Christoph maar vooral Sophie heilig verklaard. Natuurlijk was hun verzet tegen de nazidictatuur moedig en verdient dit bewondering. Niettemin was het effect van Die Weiße Rose op de oorlog vrijwel nihil. Het Duitse volk kwam niet in opstand tegen de nazi’s. Pas in 1945, toen de Russen voor Berlijn stonden en de geallieerden de Rijn waren overgetrokken, stortte het naziregime als een kaartenhuis ineen.

 

Update:

Eduard Bekker wees mij vandaag op het bijzondere feitje dat Johann Reichhart, de beul die broer en zus Scholl en Christoph Probst onthoofdde, in de jaren twintig groenteboer in Den Haag was. Ten tijde van de Weimar-republiek werd de doodstraf zelden uitgevoerd, waardoor Reichhart weinig te doen had en er een andere baan naast moest hebben. Met de komst van de nazi’s bracht het beulswerk weer geld op. Lees hier zijn bijzondere biografie.

 

De film Sophie Scholl: Die Letzten Tage staat integraal op Youtube.

Ook de film Die Weisse Rose uit 1982 kunt u op Youtube bekijken

 

Afbeeldingen: Wikimedia / Wikipedia Commons