Een etnische zuivering die aan meer dan 100.000 mensen het leven kostte. 

 

De Tataren zijn de Mongolen die in de Late Middeleeuwen het Rijk van Kiev-Rus hadden veroverd. In de vijftiende eeuw viel het kanaat van de Gouden Horde uiteen in verschillende kleinere rijken, waaronder die van de Tataren op de Krim. De Krim-Tataren zouden, als vazallen van het Turkse Ottomaanse Rijk, tot eind achttiende eeuw onafhankelijk blijven van Rusland.

Toen de Krim door Rusland werd geannexeerd waren de Krim-Tataren, als historische vijanden van de Russen en als moslims, in feite tweederangs burgers. Toen Rusland na 1917 veranderde in de USSR kregen de Tataren als culturele minderheid aanvankelijk veel vrijheden en autonomie, maar dit werd teruggedraaid toen Stalin aan de macht kwam. Hij voerde een repressief bewind dat etnische Russen bevoordeelde.

Het was daarom ook geen toeval dat toen de nazi’s in 1941-1942 de Krim veroverden niet weinig Tataren met de nazi’s samenwerkten. Hoewel uiteraard lang niet alle Tataren collaborateurs waren, in de Tataarse bataljons dienden zo’n 10.000 mensen, kregen ze als volk wel collectief de schuld. Toen de USSR in 1944 de Krim heroverde besloot Stalin als wraak de Tataren als volk te straffen. Een groot deel van bevolking werd gedeporteerd naar andere delen van de USSR, vooral Oezbekistan. Ook werd de Tataarse cultuur vernietigd: monumenten werden verwoest, boeken verbrand en Tataarse dorpen kregen Russische namen. De Krim moest van Tataren worden gezuiverd.

Er werden in totaal 238,500 Tataren gedeporteerd uit de Krim, waarvan er 100.000 als gevolg van de ontberingen onderweg zouden omkomen. Sommige historici spreken daarom van de Tataarse Genocide. In 1989 besloot de USSR dat Tataren weer mochten terugkeren naar de Krim. Er wonen nu echter veel minder Tataren dan vroeger. Op 12 december 2015 besloot het Oekraïense parlement de gebeurtenissen van 1944 te erkennen als genocide. 16 mei staat in Oekraïne nu bekend als dag waarop de slachtoffers van de Tataarse Genocide worden herdacht.

Ook Poetin, opportunist die hij is, wil bij de Krim-Tataren een wit voetje halen. Op 21 april 2014, na de bezetting van de Krim door Rusland dus, tekende de Russische president een decreet waarin de Krim-Tataren werden gerehabiliteerd. Of ze met deze plotselinge Russische liefde blij moeten zijn is echter een ander verhaal.

 

Afbeelding: Poetin ontmoet Tataarse afgevaardigden uit de Krim, bron: Wikipedia / Wikimedia Commons