Het eiland Cyprus bestaat uit twee staten: de Griekse republiek Cyprus die lid is van de EU; en Turks Cyprus dat geen lid is van de EU en behalve door Turkije door bijna geen enkel land wordt erkend. In 1974 is de tweedeling ontstaan, in 1983 werd ze officieel. 

Dat Cyprus uit twee landen bestaat komt door de Turkse invasie van 1974. Deze invasie kwam echter niet zomaar uit de lucht vallen. Na de onafhankelijkheid van Cyprus in 1960 van Groot-Brittannië werd het eiland geregeerd door de Turken en Grieken gezamenlijk. De Griekse aartsbisschop Makarios werd president, de Turkse Cyprioot Vasil Kücük vicepresident.

Bloedige Kerst op Cyprus

Hoewel de Turken 18% van de bevolking uitmaakten kregen ze 30% van de parlementszetels toebedeeld en 40% van de politiemacht. Ook konden de Turkse Cyprioten belangrijke maatregelen tegenhouden door middel van een veto. Deze maatregelen waren genomen om de Turks-Cypriotische minderheid te beschermen tegen de Griekse meerderheid, maar omdat de Turkse Cyprioten hierdoor onevenredig veel invloed hadden verzetten de Grieken zich hiertegen. De spanningen tussen beide bevolkingsgroepen liepen steeds verder op. Makarios wilde de grondwet wijzigen om de macht van de Turkse Cyprioten te beknotten, maar dit leidde tot een gewelddadige uitbarsting.

In de nacht van 20 op 21 december 1963 kwam het tot grote etnische onlusten tussen de Turken en Grieken. Hierbij vielen aan Turkse zijde 191 doden en 173 vermisten (die vermoedelijk ook dood waren), tegenover 133 Griekse doden en 41 vermisten. Ook moesten zo’n 20.000 Turkse Cyprioten als gevolg van de rellen hun dorpen verlaten. Onder druk van de Britten werd er wapenstilstand gesloten.

Ofschoon de rust langzaam wederkeerde bleven de spanningen bestaan. Turkse Cyprioten verschansten zich en kregen wapens van de Turken. Turkije dreigde enkele keren met een invasie, maar kwam pas in 1974 in actie nadat Griekse officieren een staatsgreep tegen Makarios hadden gepleegd. Turkije, bang dat Cyprus zich zou aansluiten bij Griekenland, viel het noorden van het eiland binnen en veroverde ongeveer een derde van Cyprus. De Grieken die hier woonden werden gedwongen hun koffers te pakken.

Tegenwoordig is Cyprus nog steeds in tweeën gedeeld. De op 15 november 1983 gestichte Turkse Republiek van Noord-Cyprus wordt internationaal niet erkend, de Griekse wel. Turkije heeft echter enkele garnizoenen in Noord-Cyprus gestationeerd, om de soevereiniteit van deze de facto satellietstaat te garanderen. De meeste inwoners van Turks Cyprisch zijn geen Turkse Cyprioten maar Turken die na 1974 naar Cyprus zijn geëmigreerd. Turkije beschouwt Turks-Cyprus als een kolonie, tot ongenoegen van de oorspronkelijke Turkse Cyprioten. Omdat Turks-Cyprus internationaal niet erkend wordt kun je er alleen komen via Turkije. Economisch gezien is het noordelijke deel van het eiland ook veel minder ontwikkeld dan het Griekse zuiden. Niettemin lijkt een hereniging van beide staten, gezien de sterke Turkse militaire aanwezigheid, nog ver, ver weg.

Afbeeldingen: Wikipedia / Wikimedia Commons

 

 

14 maart 1489: Venetië koopt het koninkrijk Cyprus