Op 30 november 1939 valt het Rode Leger de Finnen aan. In tegenstelling tot Estland, Letland en Litouwen weigert Finland een verdrag met de Sovjet-Unie te sluiten. Hoewel het Rode Leger verwacht een snelle en gemakkelijke overwinning te halen verweren de Finnen zich kranig. En ze ontwikkelen een nieuw wapen: de Molotov cocktail.

 

 

De beschieting van Mainila

Als nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie het Molotov-Ribbentroppact sluiten wordt niet alleen Polen verdeeld, maar heel Oost-Europa. Stalin wil zijn invloed uitbreiden en sluit met de Baltische staten zogenaamde defensieverdragen, die in werkelijkheid de opmaat zijn voor annexatie van deze landen door de USSR.

Ook met Finland wil Stalin een verdrag sluiten. De bedoeling is dat Finland een deel van zijn gebied afstaat, in ruil voor ‘bescherming’. De onderhandelingen lopen echter op niets uit. De USSR verzint een false flag operation, de beschieting van Mainila. Het Rode Leger bombardeert op 26 november een Russisch gebied aan de grens en geeft hiervan de Finnen de schuld. De Sovjet-Unie eist excuses, maar als de Finnen weigeren valt het Rode Leger Finland binnen.

 

Molotov cocktails

De oorlog tussen Finland en de Sovjet-Unie, die de geschiedenis is ingegaan als de Winteroorlog, verloopt niet volgens plan. Het Rode Leger is niet goed voorbereid op de strenge winter en Finse guerrilla-aanvallen op Sovjet-eenheden, die zich voortbewegen in lange colonnes, zijn uiterst succesvol. Beroemd/berucht is vooral de Molotov cocktail, een zelfgemaakte glasgranaat die de Finse skitroepen in Russische tanks gooien.

Uiteindelijk echter zal het Rode Leger de Winteroorlog winnen. Op 1 februari 1940 volgt het tweede offensief. Het Rode Leger voert massale artilleriebeschietingen uit op de Finse stellingen en valt vooral de zwakke punten van deze stellingen aan. Tegen de overmacht van het Rode Leger is het veel kleinere Finse leger uiteindelijk niet opgewassen, het Rode Leger breekt op verschillende punten door en de Finnen vragen om vrede. De Sovjet-Unie krijgt, ten koste van honderdduizenden doden, uiteindelijk toch haar zin.

De gebieden in het rood moest Finland in 1940 aan de USSR afstaan

Gevolgen

De Winteroorlog was voor Adolf Hitler het bewijs dat het Rode Leger niet veel voorstelde en een aanval op de Sovjet-Unie door de Wehrmacht veel succes zou hebben. Voor Groot-Brittannië en Frankrijk, tijdens de Winteroorlog al in oorlog met nazi-Duitsland, was de Sovjet-invasie politiek een beetje lastig. Ze willen humanitaire hulp sturen, maar geen militaire. De USSR wordt in reactie op de aanval wel geroyeerd als lid van de Volkerenbond, maar dit besluit is symbolisch omdat niemand de Bond nog serieus neemt.

Als gevolg van de Winteroorlog steunt Finland, als enige democratie, in 1941 de Duitse aanval op de Sovjet-Unie. De zogenoemde Vervolgoorlog (Continuation War in het Engels) leidde in 1944 uiteindelijk tot een Russische overwinning. De veroveringen van 1940 bleven in handen van de Sovjet-Unie.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons

 

Finland: de weg naar onafhankelijkheid

100 jaar geleden: De Vrede van Brest-Litovsk