De Nederlandse economie blijft maar flirten met een nieuwe recessie. In tegenstelling tot in 2009 kunnen we de boze buitenwereld niet de schuld geven; dit geflirt hebben we aan onszelf te danken. Of preciezer: aan ‘Den Haag’.

De economie groeide maar 0,1% in het derde kwartaal (vergeleken met een kwartaal eerder). Meer  zat er niet in het vat voor Nederland. Dat blijkt uit de cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanochtend bekend heeft gemaakt.

En ook die schamele groei hebben we te danken aan de export en, in mindere mate, investeringen. Waar onze export wederom prima aandikte, perste de binnenlandse consumptie, zeg maar wat we met zijn allen in de polder uitgeven, niet meer dan 0,1 procent toename uit.

De consument geeft wel meer uit, maar houdt zich, gezien de ruimte die hij heeft, nog wel in.
En dat komt niet zomaar.

Dat is geen nieuws, maar er is wel iets veranderd. Waar de Nederlander de afgelopen jaren relatief weinig te besteden had omdat de inflatie hoger was dan de loonstijging, is dat nu veranderd. Zoals het CBS zelf meldt is het beschikbaar inkomen, dus hoeveel de Nederlander overhoudt om uit te geven nadat alle rekeningen zijn betaald, wederom gestegen. Dit is het derde kwartaal op rij waarin dat stijgt. Dé reden is dat de inflatie fors gedaald is. Dat zal veel economen, politici, beleidsmakers en allerlei ‘experts’ die bij hoog en laag beweren dat lage inflatie zeer gevaarlijk is, waarschijnlijk verbazen.

econgroei

De consument geeft wel meer uit, maar houdt zich, gezien de ruimte die hij heeft, nog wel in. En dat komt niet zomaar. In Den Haag zit namelijk een regering die helaas zeer voorspelbaar is. Voorspelbaar in de zin dat het nauwelijks de vraag is of we stiekeme  lastenverhogingen zullen krijgen, maar wanneer dat zal gebeuren. De consument anticipeert daarop en pot de meevaller van nu op, in afwachting van nog meer duur nieuws uit Den Haag. Dat alles heeft dus niets met lagere inflatie te maken maar met verstandig vooruitkijken. Veelzeggend in dit opzicht is dat de Nederlander met elke renteverlaging van de Europese Centrale Bank en dito verlagingen van de spaarrentes, méér is gaan sparen. De consument geeft, mijns inziens, op dit moment nauwelijks om rendement, maar wordt gedreven door de gerechtvaardigde angst voor toekomstige lastenverhoging. Dan maar het zekere voor het onzekere nemen en sparen.

Als we wél een stevig economisch herstel willen meemaken in dit land, moet Den Haag het roer omgooien. De kans daarop is echter nihil.

In de eerste drie maanden van dit jaar kromp de economie en in het tweede en derde kwartaal was er wel groei, maar zo voelt het niet bepaald. Het is zeg maar hetzelfde als wanneer je hoort dat de buitentemperatuur ruim boven 0 graden ligt, maar er een oostenwind staat: je weet dat het zal aanvoelen als -10. Wanneer het CBS dan droogjes concludeert dat ‘het herstel van de Nederlandse economie nog fragiel is’, is dat een understatement.

Als we wél een stevig economisch herstel willen meemaken in dit land, moet Den Haag het roer omgooien: verlaag de belastingen, verklein de overheid. Het slechte nieuws is dat de kans daarop nihil is. Rutte & Co zouden dan in feite moeten toegeven dat ze sinds hun aantreden verkeerd beleid voeren. Bovendien: de overheid verkleinen is zelfs met een in naam liberale partij in Nederland ongehoord. De tragische conclusie is dat we dus nóg een slecht jaar tegemoet gaan.

De recessie in 2009 is het gevolg geweest van ontwikkelingen elders. Maar de recessies erna, in 2011 en 2012 (met daartussen slechts één kwartaal van groei), en het aanhoudend gevaar ervan in 2014 zijn gewoon van eigen makelij. Andere landen en ontwikkelingen de schuld geven is onterecht. Men zegt wel eens dat elk land de regering krijgt dat het verdient. Noem het het feestdagen-effect, optimisme of naïviteit, maar ik geloof er niets van dat dit land de regering verdient die we nu hebben.

De recessie in 2009 is het gevolg geweest van ontwikkelingen elders. Maar de recessies erna, in 2011 en 2012 en het aanhoudend gevaar ervan in 2014 zijn gewoon van eigen makelij.