Het is al een maand geleden dat Jesse Klaver van Groen Links erover begon en het topic is alweer wat naar de achtergrond verdwenen. Door een volle agenda was ik er helaas nog niet aan toegekomen er iets over te schrijven. Maar uiteraard kan ik het verhaal van ‘snotneus’ Klaver niet onweersproken laten.

Schrijnend natuurlijk dat een integer en volstrekt onbevooroordeeld presentator als Fons van der Poel vanwege die kwalificatie van Klaver zijn spijt moest betuigen terwijl enkele weken later Klaver, ongetwijfeld met diens volle instemming, op de cover van Elsevier omschreven werd als ‘één van de snotneuzen van Den Haag.’ Die snotneus had kort daarvoor op 12 mei zijn Maidenspeech als fractievoorzitter van Groen Links gegeven. En daarin kondigde hij aan Nederland te gaan veranderen door de strijd aan te gaan tegen de steeds verdere economisering van de samenleving, het vermaledijde ‘economisme’. Economisme, dat is het terugbrengen van alle maatschappelijke vraagstukken tot een simpele rekensom en een financieel-economische kwestie. Hoewel er in de media veel te doen was om deze positionering van Groen Links was er eigenlijk niets nieuws onder zon. Klaver was gewoon koersvast en volgt het aloude partij paradigma. ‘Het gaat om mensen, niet om cijfers’ was het motto van Groen Links onder Klaver’s voorganger Bram van Ojik.

Volledig eens

Sec genomen ben ik het volledig eens met die slogan. Natuurlijk gaat het om mensen. Wat anders? Maar toch erger ik mij groen en rood aan dit soort gratuite kretologie vanwege de vrijblijvendheid die er achter schuil gaat. Vanwege de kennelijke weigerachtigheid om in te zien dat ook wanneer het om mensen gaat er keuzes gemaakt moeten worden. Dat hoe je het ook wendt of keert we niet alles kunnen doen wat we graag zouden willen omdat onze middelen nu eenmaal begrensd zijn. Omdat ieder uur en elke euro die we aan het één besteden niet meer beschikbaar is voor iets anders. Juist als je zegt dat het je om de mensen gaat is het essentieel je hiervan bewust te zijn. Zodat je op basis van cijfers en berekeningen kunt komen tot betere en meer afgewogen beslissingen. Juist in het belang van ‘de mensen’.

Helaas is het zo dat ‘de mensen’ niet een erg uniforme groep is met identieke belangen. En dus moeten er regelmatig keuzes gemaakt worden over wiens deelbelangen voorrang genieten. Niet leuk en vaak moeilijk. Maar onvermijdelijk. Een beetje Groen Linkser zal het niet kies vinden om te becijferen hoe hoog de kosten van de opvang van een vluchteling in Nederland zijn. Bah. Zo reduceer je een mens tot een getal, tot een kostenpost. Maar als je tegelijkertijd kunt uitrekenen hoeveel mensen je voor hetzelfde geld in de betreffende regio’s zou kunnen opvangen en ondersteunen dan kun je wellicht tot het inzicht komen dat er een betere manier is om iets te doen voor ‘de mensen’. Economie is uiteindelijk niet de wetenschap die gaat over zoveel mogelijk geld verdienen. Het is de wetenschap die bestudeert hoe we de begrensde middelen zo goed mogelijk kunnen inzetten voor het bereiken van maatschappelijke doelen. Het is een discipline die zoekt naar manieren om die doelen te kunnen prioriteren en tegen elkaar te kunnen afwegen wanneer ze conflicterend zijn.

Moreel laf of intellectueel lui

Het is natuurlijk zo dat het onmogelijk is om alle aspecten daarbij in cijfers weer te geven. Onvermijdelijk zijn berekeningen en beslissingen gebaseerd op onvolledige informatie. Maar dat is wat mij betreft geen reden om de cijfers dan maar achterwege te laten. Het is vooral aanleiding om te proberen maatschappelijke aspecten nog beter te kunnen modelleren en te begrijpen. Iedereen die zich achter ‘Het gaat om mensen, niet om cijfers’ slogans verschuilt is moreel laf of intellectueel lui. Laf omdat je weigert te erkennen dat er keuzes gemaakt moeten worden. Lui omdat je niets met cijfers hebt en er daarom maar liever niet naar kijkt of aan denkt.

Gratuit

Met gratuite feel good dooddoeners kunnen we helemaal niks. Of juist alles. Het is een recept voor ongefundeerde en arbitraire beslissingen die altijd te rechtvaardigen zijn onder verwijzing naar de belangen van een bepaalde groep mensen om tegelijkertijd die van anderen volstrekt te negeren. Misschien ondertussen een beetje mosterd na de maaltijd maar met een economisme is niks mis. We zouden er wel wat meer van kunnen gebruiken.