Rutte II wilde niet vertellen dat het belastingen verhoogd had. En daarom komt er een forse naheffing voor minstens 5 miljoen werknemers.

Bij het kwartetspel van informateur Wouter Bos koos de Partij van de Arbeid de kaart ‘Eerlijk delen’. In het regeerakkoord werd dat uitgewerkt als het invoeren van een nieuwe inkomensafhankelijke zorgpremie van een heftige 11,5%, die de werknemer zelf zou moeten gaan betalen.

Er brak een opstand uit bij de VVD en onmiddellijk werd het regeerakkoord zeer grondig verbouwd middels een motie Zijlstra/Samson. Deze motie is zo ingewikkeld dat hij met een zeer lange bijlage geschreven werd, die opgesteld is door Financiën en het CPB, kijkend naar taalgebruik en template. Vanaf november 2012 kende iedereen dus deze aanvulling op het regeerakkoord. (Zie hier, waar een motie en de bijlage zeer uitzonderlijk op de site van de regering te vinden zijn.)

Kortingen stapsgewijs kwijt

De zorgpremie verdween en er kwamen twee zaken voor in de plaats: een langzame en onuitvoerbare afbouw van de hypotheekrenteaftrek in kleine stapjes, waar we hier verder niet op zullen ingaan.

Belastingtarief naar 48%

Belastingtarief naar 48%

En de algemene heffingskorting (max € 2.103 per jaar in 2014) en de arbeidskorting (max € 2.097 per jaar in 2014) zouden voor hogere inkomens of hogere middeninkomens volledig worden afgebouwd. Die heffingskortingen zijn kortingen op je belasting, die je via schijven moeten betalen vanaf de 1e euro inkomsten. De algemene heffingskorting zorgt ervoor dat je pas na een aantal duizenden euro’s inkomen in de belastingheffing getrokken wordt. En de arbeidskorting is ter compensatie van de kosten in verband met arbeid, zoals niet-vergoede kosten. Deze kortingen kreeg je tot en met 2013 ook als je veel verdiende. Maar vanaf 2014 raak je ze stapsgewijs kwijt.

Belastingtarief naar 48%

Dit klinkt ingewikkeld en is het ook. In de praktijk betekent dit een zeer forse verhoging van de marginale druk. Als je in Nederland dit jaar €45.000 verdient en je krijgt €1.000 loonsverhoging, betaal je 42% ofwel €420 belasting. Maar je raakt sinds dit jaar dan daarbovenop €20 algemene heffingskorting kwijt en €40 arbeidskorting. Het effectieve belastingtarief is dus niet 42% maar 48% door ingrepen van dit kabinet. De eigenlijke inkomstenbelasting is toegenomen tot maar liefst 48%, maar het is aan het oog onttrokken door het te versleutelen in de heffingskortingen. Een deel van de 52% schijf is in 2014 op deze wijze opgehoogd naar 56%. Dus van elke €1000 brutoloon, mag je er maar €440 houden.

De eigenlijke inkomstenbelasting is toegenomen tot maar liefst 48%, maar het is aan het oog onttrokken door het te versleutelen in de heffingskortingen.

En die marginale druk loopt de komende jaren nog verder op. Het belastingplan voor 2015 bevat wederom verhogingen, die ons naar de wereldtop leiden, ver voorbij de druk in het VK, maar ook in Frankrijk, Spanje of Griekenland, landen die hun begroting niet op orde hebben.

Natuurlijk wil niemand vertellen dat het eigenlijke belastingtarief verhoogd is naar 48%. Dus moet je dat verbergen. Voor het maandelijks inkomen kan dat op een relatief eenvoudige manier: je versleutelt gewoon 1/12e of 1/13e deel (er wordt gedeeltelijk rekening gehouden met het verplichte vakantiegeld) van de heffingskorting in het vaste maandsalaris en zet dat in een tabel. Het loonstrookje is onleesbaar, dus niemand ziet toch wat er gebeurt. En de witte tabellen zijn ook behoorlijk onleesbaar, al was het maar omdat ze met stapjes van €4,50 werken. (Zie hier.)

Niet in de tabel

Maar wat doe je met een 13e maand of overwerk? Daarvoor heb je een speciale categorie. Je krijgt daarvoor geen heffingskortingen – die zijn al opgebruikt bij de reguliere en voorspelbare beloningen – en betaalt dus gewoon 42% of 52% belasting in die tabel. Maar je zou meer moeten betalen! Namelijk 48% of zelfs 56%. Alleen dat durfde de regering niet in de tabel bijzondere beloningen te zetten. De tabel bijzondere beloning (op de laatste pagina van het boekje in de link) luidt:

Witte tabel voor bijzondere beloningen
Tantièmes, gratificaties en andere beloningen die u in de regel maar eenmaal of eenmaal per jaar toekent, moet u belasten met een van de tarieven in de tabel hieronder. U mag overwerkloon ook met dit tarief belasten.

Jalta-Infographic-Wittetabel

Forse naheffing

Een loonstrookje voor een 13e maand, een eindejaarsuitkering of overwerk is heel simpel. Het bevat een bedrag en een percentage inhouding loonbelasting. Dat is vaak 42% of 52%. En het houdt dus geen rekening met de afbouw van heffingskortingen. Dit is een begrijpelijk loonstrookje en iemand heeft ervoor gekozen daar niet te vermelden wat het effectieve tarief is, dat door de motie Zijlstra/Samsom zo fors verhoogd was.

De echte tabel zou wat langer moeten zijn en het 42% tarief zou een 44% en een 48% schijf kennen. Het 52% tarief een 56% schijf. Die belasting betaal je dus niet via je loonstrookje, maar krijg je achteraf in rekening gebracht bij de aangifte in april. Heb je een mooie 13e maand of veel overwerk in ploegendiensten, dan krijg je een forse naheffing. Bij €3000 in het bijzondere tarief, kan de naheffing dus €180 bedragen.

Mag dit wel?

U zult zich afvragen: mag dat wel, het verkeerde belastingbedrag inhouden bij een voorlopige aanslag? Nou de belastingdienst zelf mocht het niet en na rumoer over een andere fout, vaardigde staatssecretaris Weekers op 23 januari 2014 dit beleidsbesluituit. Daarmee geeft hij zichzelf de mogelijkheid voorlopig een foutieve aanslag op te leggen, als de ICT- systemen van de belastingdienst de eigen regels niet aankunnen.

Dit besluit is overigens zogenaamde lagere regelgeving. Het hoeft niet langs de Kamer, maar het is natuurlijk een zeer opmerkelijke manier van werken. “Als wij het als belastingdienst onze eigen regels niet aankunnen, nou dan hoeven we de wetten niet precies uit te voeren. U komt er later wel achter staat.” er in gewoon Nederlands.

Mark Rutte

Mark Rutte

Rutte II en de belastingdienst hadden dit kunnen voorkomen door in de tabel bijzondere beloningen eerlijk te zijn en gewoon te vertellen wat het eigenlijke marginale tarief is. Ze hadden 13 maanden de tijd om deze tabel aan te passen, maar kozen ervoor om dat niet te doen. Daarmee gaven zij alle salarisverwerkers van Nederland indirect de opdracht te weinig belasting in te houden. En daarmee wist de regering dat dit tot naheffingen zou leiden. Pas op 30 oktober 2014 gaf Rutte II toe dat die naheffingen 5 tot 6 miljoen hardwerkende Nederlanders zouden treffen.

Regering en Belastingdienst hadden 13 maanden de tijd om deze tabel aan te passen, maar kozen ervoor om dat niet te doen.

Voor 2015 heeft de Rutte II de keuze: eerlijk zijn over de echte tarieven, die overigens nog stijgen in vergelijking met 2014, of nog hogere naheffingen. We zullen het zien in de witte loontabellen 2015.