Als het aan de commissie Platform Onderwijs 2032 ligt, zal ons onderwijs in 2032 heel anders ingericht zijn dan nu. De voorzitter ervan, Eerste Kamerlid van de D66 en voormalig directeur  van het Sociaal Cultureel Planbureau Paul Schnabel, adviseert onder meer het Duits en het Frans als verplichte vakken af te schaffen. Een onzinnig, onzalig en vreemd onderbouwd plan.

Veel leerlingen leren die talen toch met tegenzin en bovendien ook passief, aldus Schnabel. Bovendien is bij grote bedrijven in die landen het Engels de voertaal en als je toch Duits of Frans ooit moet spreken, dan kun je altijd naar de nonnen van Vught, aldus de Senator.

Ik zal het maar eerlijk zeggen: ik dacht dat het om een verlate 1 aprilgrap ging toen ik dat allemaal las.

Internationale handel betekent per definitie contact met mensen uit andere landen. Dat contact leg je makkelijker en dat verloopt soepeler, sneller en voordeliger als je de taal van je zakenpartner een beetje spreekt. Uiteraard, Schnabel heeft gelijk wanneer hij stelt dat om die contacten te leggen en te onderhouden vaak kennis van het Engels volstaat. Maar… hij impliceert met zijn nadruk op Engels dat mensen in andere landen ook altijd Engels spreken. En dat is lang niet altijd het geval. Vraag het maar een ondernemer die zaken doet met Fransen en Duitsers: doorgaans spreken ze geen of nauwelijks Engels.

Een argument voor het afschaffen van het Duits en het Frans is volgens Schnabel dat veel leerlingen toch met tegenzin naar die lessen gaan. Volgens die redenering moeten we ook wiskunde, om maar wat te noemen, afschaffen als een verplicht vak op scholen

En nee, je hoeft geen perfect Duits of Frans te spreken om zaken met andere landen te kunnen doen.  Veel ondernemers kunnen het echter beamen dat als je potentiele zakenpartner merkt dat je zijn taal een beetje spreekt of een poging daartoe doet, je op veel sympathie kunt rekenen. Sympathie leidt vaak tot zaken doen met elkaar.

Ich spreche kein Deutsch

Dat de voertaal bij grote bedrijven in Duitsland en Frankrijk het Engels is, is bij lange na niet waar. Maar zelfs als het waar zou zijn…het gros van onze handel met die landen is handel tussen midden- en kleinbedrijf. En dáár helpt het enorm als je een woordje Duits of Frans spreekt.

Een argument voor het afschaffen van het Duits en het Frans is volgens Schnabel ook dat veel leerlingen toch met tegenzin naar die lessen gaan. Dat vind ik een mooie zeg! Weet u welk vak veel leerlingen óók niet bepaald leuk vinden? Wiskunde. Als ik de redenering van Schnabel volg dan zouden we dus ook wiskunde, en veel meer vakken wat dat betreft, moeten afschaffen.

Als we ons onderwijs inrichten volgens het principe ‘wat de leerlingen willen, dat onderwijzen we’ in plaats van te kijken wat voor bagage ze nodig hebben later, dan krijgen we scholieren die hun diploma’s halen door een pretpakket samen te stellen. Levert veel diploma’s en een lekker relaxt schooltijd op, maar de kwaliteit van die scholieren zal belabberd zijn.

Een ander argument is dat onze scholieren het Frans en het Duits passief leren, dus er niets mee doen in de lessen. Ik weet niet welke scholen de commissie bezocht heeft, maar dat is simpelweg niet waar. Bovendien: als talen niet goed worden onderwezen, dan moeten we dat onderwijs beter maken, niet dan maar afschaffen als een verplicht vak!

Een ander argument is ‘als je Duits of Frans moet spreken, dan ga je naar de nonnen van Vught’. Ik zie het al voor me, een Nederlandse zakenman die een zakelijke kans ziet in Frankrijk die tegen zijn potentiële Franse partner zegt: ‘geef me even een paar weken, ik ga even Frans leren bij de nonnen en kom dan bij je terug om een en ander af te spreken’

Tot slot het argument ‘als je Duits of Frans moet spreken, dan ga je naar de nonnen van Vught’. Ik heb zelden zo een kulargument gehoord. Ten eerste: als je het Duits of Frans moet spreken en je het dan eerst moet gaan leren, dan ben je te laat, iemand anders, die zo’n taal wel spreekt, gaat met je potentiële zakenpartner ervandoor. Ten tweede: ik zie het al voor me, een Nederlandse zakenman die een zakelijke kans ziet in Frankrijk die tegen zijn potentiële Franse partner zegt: ‘geef me even een paar weken, ik ga even Frans leren, ik kom dan bij je terug om een en ander af te spreken’. Ten derde: blijkbaar denkt de commissie Onderwijs 2032 dat ondernemers zomaar een paar weken vrij kunnen nemen om even snel het Frans of het Duits te leren. Ik vraag me af hoeveel commissieleden ooit een baan buiten de publieke sector hebben gehad.

Wij leven in een sterk geglobaliseerde wereld en die globalisering gaat steeds verder. Globalisering betekent onder meer meer internationale handel en contacten. Voor een handelsnatie, zoals Nederland dat is, is kennis van talen dan ook belangrijker dan ooit. Dus ik zou zeggen: houd het Frans en het Duits zeker als verplichte vakken en moedig het leren van het Spaans of het Chinees sterk aan op onze scholen. En als we weer eens een commissie gaan samenstellen om onderwijshervormingen voor te stellen: zullen we ook zorgen voor nogal wat ondernemers erin? U weet wel, om voor Realitätssinn , pardon, sens réaliste te zorgen.