Is een faillissement aanstaande?

De Deutsche bank, eens het boegbeeld van de Europese banken verkeert in dermate ernstige problemen dat een blad als het Britse ‘The Telegraph’ al openlijk speculeert over de overeenkomst met het failliet gegane Lehman Brothers. Met een balanstotaal van 1800 miljard is Deutsche overigens veel groter dan Lehman in 2008 was. De bank is volgens het IMF de meest met de financiële markten verweven systeembank ter wereld.

Als eenmaal wordt verzekerd dat van herkapitalisatie geen sprake is en al evenmin van staatssteun gaan alle alarm bellen in de financiële wereld rinkelen. Dat is de les die uit het recente verleden is getrokken.

De Engelse Co-CEO John Cyran betoogde de afgelopen week dat er genoeg vrije cash flow is en dat er geen sprake is van zwakte, hetgeen ook nog – zeer ongebruikelijk – door zijn PR chef in het Duitse Bild werd uitgedragen. Het personeel werd op dezelfde wijze per brief voorgelicht. Van een op handen zijnde staatssteun zou geen sprake zijn. Bondskanselier Merkel ontkende dat – niet erg verstandig – zelfs in het openbaar.

Waardering Deutsche

De beurswaarde van Deutsche is inmiddels gekelderd tot minder dan 15 miljard Euro, minder ook dan de helft van bank ING, die veel kleiner is. Catastrofaal is dat die waardering overeenkomt met slechts ruim 20% van de zichtbare intrinsieke waarde.  Vorderingen op de bank kunnen nu per 100 000 Euro worden verzekerd voor 2420 euro, dat was in maart van dit jaar nog 589  euro, een teken dat veel klanten zich coute que coute tegen faillissement willen indekken.

Het lijkt duidelijk: aan ingrijpen valt eigenlijk niet meer te ontkomen. Erg lang kan deze panieksituatie niet voortduren, een bank is afhankelijk van vertrouwen van zijn stakeholders.

Als eerste stap werd deze week Abbey Life Assurance van de hand gedaan. Phoenix Group betaalt 935 miljoen pond, zo’n 1,1 miljard euro voor de Britse verzekeringstak van Deutsche. Voor het concern slechts een druppel op de gloeiende plaat.

Risico’s , boete van 14 miljard dollar?

Directe aanleiding voor de problemen van Deutsche is de aankondiging van de Amerikaanse regering dat een boete van  14 miljard dollar zal worden opgelegd vanwege de deelname aan grootschalige verkoop van waardeloze hypotheken. Het hoogste boetebedrag voor hetzelfde vergrijp werd eerder betaald door Bank of America met 16,7 miljard dollar. Goldman Sachs schikte voor ‘slechts’ 5 miljard dollar.

Deutsche is tegen deze beslissing in beroep gegaan en de verwachting is dat de uiteindelijke boete lager zal uitvallen. Deutsche heeft echter slechts ruim 5 miljard euro gereserveerd voor tegenvallers, waardoor onzekerheid ontstaat of de bank de boete wel kan betalen. Tevens speculeert men op grote tegenvallers bij de vele uitstaande posities in de derivaten markt, net als Lehman overkwam. Hedge fondsen hebben massaal afscheid van de DB genomen.

Iedere financiële instelling is op dit moment aan het bekijken welke exposure ze hebben bij Deutsche Bank.

Oorzaak van de problemen

Deutsche heeft als een van de weinige Europese banken willen meedoen in de race om de wereld hegemonie tussen de grote zakenbanken, die door de Amerikanen met onder andere Goldman Sachs, JP Morgan, Merrill Linch (Bank of America) en Morgan Stanley wordt gedomineerd. Na de crisis kan worden geconstateerd dat deze strategie volledig heeft gefaald, wat al eerder heeft geleid tot grote verliezen.

Een bijkomende factor is dat er in Duitsland een sterke ons-kent-ons-cultuur heerst. Koningsbedrijven als Deutsche, zijn evenals Commerzbank , Daimler, Siemens en VW aan de top historisch sterk regiogebonden. Door de incestueuze sfeer ook weinig in staat tot noodzakelijke koerscorrecties. Het was al een revolutie dat Deutsche vorig jaar voor het eerst een buitenlander als co-CEO kreeg, omdat de beklemmende interne cultuur gebroken moest worden. De verwevenheid met de politiek en industrie was altijd al groot, net als in Japan.

Oplossing?

Bij de onlangs doorgevoerde stress test van de ECB ontsprong de Deutsche nog de dans, slechts de oudste bank van Europa, de Monte dei Paschi in Sienna, viel door de mand. Premier Renzi van Italië wilde deze bank met overheidsgeld redden, maar de Duitsers verzetten zich daartegen uit alle macht. Volgens de regels van de bankunie moeten eerst de aandeel- en obligatiehouders voor verliezen of herkapitalisatie opdraaien. In Italië zijn dat de kleine spaarders en hun verlies zou Renzi z’n politieke kop kosten.

Nu zijn de Duitsers zelf aan de beurt om een oplossing te vinden voor Deutsche bank, die de staat in eerste instantie buiten schot laat. Mocht dat niet mogelijk zijn dan zal toch moeten worden ingegrepen, want een faillissement van Deutsche is ondenkbaar, ‘Too big to fail’ zoals de Engelsen zeggen. Verkoop van de bank in delen is dan waarschijnlijk onvermijdelijk. Maandag zullen we het mogelijk al weten.