U leest het iedere dag weer en het klopt bijna iedere dag niet: of het nou omhoog of omlaag is, de beurzen zouden op Griekenland bewegen. Maar het is vooral de wisselwerking tussen aandelen en de rentes op obligaties die de koersen lager zet. Hoe zit dit en waarom roepen de media dan dat het door Griekenland komt?

Zie je nou wel, die rotbeurs. Verdorie, hebt u na jaren koudwatervrees eindelijk de stoute schoenen aangetrokken om te gaan beleggen en ja hoor, meteen dalen de aandelen- en obligatiekoersen. “Zijn we er weer ingetuind,” zoals wijlen voetbalcommentator Herman Kuiphof ooit verzuchtte na een zeker potje in 1974.
Als u uw zenuwen of frustraties niet meer de baas bent en de hele boel nu met verlies verkoopt, dan is dat inderdaad zo. Als u even wat verder en vooral langer kijkt dan uw neus lang is – en als het goed is hebt u dat uitvoerig gedaan vóór u ging beleggen – dan is er nog niks aan de hand en ontstaan er wellicht zelfs mooie kansen. En dat alles door die ene naam, die al vijf jaar op de beurzen rondzingt en nu harder klinkt dan ooit: Griekenland.
AEX rood ene dag? Griekse zorgen beleggers, koppen de media eensgezind.
AEX groen andere dag? Opluchting beleggers over Griekenland, koppen de media ook weer eensgezind

Er is geen daarom op de beurs
Geloven ze het zelf? Ik daag al die persbureaus, kranten et cetera uit om ook maar met één belegger op de proppen te komen die zo te werk gaat. Die belegger is er namelijk niet. Niettemin is het helemaal niet erg dat ze zulke onzin verkopen – wat dat is het – want daar kunt u wellicht van profiteren.
Ja, de laatste één à twee maanden hangen de media alle beursbewegingen op aan de ontwikkelingen rond Griekenland versus de Europese Unie (EU), het Internationale Monetaire Fonds (IMF) en Europese Centrale bank (ECB). Het is nu eenmaal journalistieke gewoonte om altijd het waarom van een gebeurtenis te melden.
Dat is één van de Vijf W’s uit de journalistiek: wie, wat, waar, wanneer en waarom. Op de beurs is dat een probleem. Niemand hoeft bij aan- en verkooporders op te geven waarom hij of zij koopt of verkoopt. Strikt genomen valt er daarom nooit met 100 procent zekerheid te zeggen waarom de beurs beweegt zoals die beweegt.

Het echte beursverhaal is niet Griekenland, maar vooral de wisselwerking tussen aandelen en obligaties met valuta als scheidsrechter

Natuurlijk is het duidelijk dat als bijvoorbeeld Bondskanselier Angela Merkel of een andere hoofdrolspeler iets over Griekenland roept, er rechte strepen ontstaan in de aandelen, valuta en rentegrafieken. Dat mag u inderdaad aan Griekse crisis ophangen Meestal ebben dat soort effecten echter binnen een uur weer weg. Dat is gewoon de dagelijkse handelsruis op de beurs waar u als belegger niks mee moet. Nee, het echte beursverhaal dit jaar is niet Griekenland – daarvoor is haar economie en schuld te onbeduidend voor de wereldeconomie – maar vooral de wisselwerking tussen aandelen en obligaties met valuta als scheidsrechter.

Cash is king
Obligaties zijn de laatste maanden in de uitverkoop, omdat beleggers meer rente willen dan de 0,2 à 0,5 procent die de degelijke Europese, en de minder dan 2 procent die de Amerikaanse obligaties tot voor kort deden. In Europa trekt de groei wat aan en daarmee de inflatie, waardoor beleggers gewoon meer rente willen.
Waarschijnlijk verhoogt de Amerikaanse centrale bank, de Fed, nog niet vanavond de rente, maar gaat dat in september, december of uiterlijk januari wel doen. Amerikaanse beleggers lopen hierop al vooruit, zij willen ook meer rente. Voor de duidelijkheid: hoe goedkoper obligaties, hoe hoger de rente is en vice versa.
Steken ze dat geld dan in aandelen? Nee, de laatste maanden niet meer. Sterker nog, ze verkopen zelfs mondjesmaat en dat is ook te zien aan onze AEX, die al met al van grofweg 500 naar 275 daalde. Het geld houden ze lekker cash, zoals zakenbank Merrill Lynch gisteren fraai liet zien met een paar grafiekjes.

Aandelen minder aantrekkelijk 
Naar eigen zeggen zijn grote beleggers kopschuw door opgelopen rentes en vooral onzekerheid. Onzekerheid over inderdaad Griekenland, over wanneer de Amerikanen de rente verhogen en over de ontwikkeling van de wereldeconomie. En ach, het wordt toch zomer en dan zijn de beurzen meestal slapjes. Dan maar even cash.

Zakenbank der zakenbanken Goldman Sachs schreef twee weken geleden een heel rapport over de relatie tussen aantrekkende rentes en dalende aandelen. De naam Griekenland kwam er niet één keer in voor

Vooral die rentes zijn debet aan de kwakkelende aandelen, veel meer dan Griekenland, aldus de zakenbanken. Door stijgende rentes worden aandelen minder aantrekkelijk, of relatief duurder, zo u wilt. Die rentes lopen op, omdat de groei voorzichtig aantrekt. Groei = inflatie = een zoektocht naar hogere rente of dividendrendement.
Zakenbank der zakenbanken Goldman Sachs schreef twee weken geleden een heel rapport over de relatie tussen aantrekkende rentes en dalende aandelen. De naam Griekenland kwam er niet één keer in voor. Goldman Sachs stelt dat de huidige aandelencorrectie vooral door de stijgende rentes komt. Punt uit.

Hopen op afstraffing?
Gisteren meldde ook de Britse vermogensbeheerder Schroders zich met soortgelijke woorden. In hun rapport komt de naam Griekeland welgeteld één keer voor:
‘De zorgen om Griekenland bieden een goed instapmoment voor Europese aandelen,’ stond in dat rapport te lezen. De Europese aandelenmarkten staan volgens fondsbeheerder Martin Skanberg momenteel onder druk door een omslag op de obligatie- en valutamarkten.
Griekenland als instapmoment? Het idee is nu aandelen te kopen, omdat als de Griekse kogels door de kerk zijn, de markten wel weer gaan stijgen. Het is namelijk niet de Griekse crisis zélf die een bom onder de markten kan zijn – iedereen is daar al weg – maar dat die maar niet links- of rechtsom wordt opgelost. En dat kan altijd op onverwachte plekken voor besmetting zorgen.

“Als belegger zou ik juist gerustgesteld zijn door een resoluut Europa. Afspraken tussen landen en instituties zijn dan tenminste nog iets waard”

Het werd niet met zoveel woorden gezegd, maar bedoelde de grootste belegger ter wereld, BlackRock niet hetzelfde? Een maandje geleden interviewde het Financieele Dagblad BlackRock CEO Larry Fink, die zei: “Een veelgehoord argument tegen hun onverzoenlijke positie is de paniek die een Grieks vertrek uit de euro, een ‘Grexit’, op de financiële markten zou teweegbrengen.” Maar met die paniek zal het volgens de topman van BlackRock, dat $4770 miljard in beheer heeft, wel meevallen. Op de markten zal het hooguit leiden tot “één of twee turbulente dagen,” aldus Fink. “Als belegger zou ik juist gerustgesteld zijn door een resoluut Europa. Afspraken tussen landen en instituties zijn dan tenminste nog iets waard.”

Zelfde waarde, lagere prijs
Zelf ben ik nog veel stelliger en hoop stiekem op paniek en een flinke beursafstraffing als er iets met Griekenland gebeurt. Wat dat ook maar moge zijn. Als er één crisis is die aandelen zelf namelijk niet aantast, is het deze wel. De fondsen die hierdoor hard in hun business, winst en omzet worden geraakt, zijn namelijk zeldzaam.
Kortom, bij een eventuele afstraffing worden aandelen lekker goedkoper. Zelfde waarde, lagere prijs, zou de rijkste belegger ter wereld, Warren Buffett, zeggen. En om op  de beurs wat te verdienen moet u laag kopen, als iedereen bang is, en hoog verkopen als iedereen euforisch is. Simpel, maar het blijft moeilijk.