Druk weekje voor George van Houts, voorman van theatergroep De Verleiders, die nu al twee jaar door het land trekt met de voorstelling Door De Bank Genomen. Een felle aanklacht tegen het gehele financiële systeem.

Op 13 september verscheen zijn boek met dezelfde titel en hij mocht zowaar een exemplaar aan minister Jeroen Dijsselbloem overhandigen. Ook elders draaide de  publiciteitsmachine prima. Op 10 september stond er een uitgebreid interview met hem in NRC Handelsblad en was hij ook te horen in het radioprogramma De Nieuwsshow. Op 14 september mocht hij het verhaal nog eens dunnetjes overdoen in de studio van Business News Radio.

Wat mij bij al deze mediaoptredens opviel is dat er nergens enig weerwoord of een kritische vraag richting Van Houts te bespeuren viel. En daar is alle reden voor. Want een groot deel van wat hij loopt te verkondigen bestaat uit hele – en halve onwaarheden, verdraaiingen en absurde complottheorieën.

Geen complot

Om met dat laatste te beginnen, het door hem ‘ontsluierde geheim’ dat banken bij het proces van kredietverlening girale tegoeden creëren die we tot de geldhoeveelheid rekenen is geen angstvallig verborgen complot waar alleen een aan de rijkste 0,01% gelieerde groep weet van heeft. Het is al decennia onderdeel van het economieprogramma in het middelbare onderwijs. In het boek dat lang geleden op mijn middelbare school werd gebruikt was het keurig te lezen. Ik heb er Van Houts meerdere malen op gewezen.

Ook de bewering van Van Houts in NRC dat het geld op uw rekening niet van u, maar van de bank zou zijn is nonsens. Je zou verwachten dat een journalist toch een nadere toelichting zou vragen bij het horen van zo’n stelling. Maar nee, het wordt geslikt voor zoete koek. Van Houts heeft waarschijnlijk moeite met het begrijpen van een balans en verwart regelmatig de bezittingenkant met de schuldenkant. Een banktegoed is een schuld van de bank. En uw vordering op de bank is wel degelijk uw eigendom.

Ik neem het niemand kwalijk dat ze niet van alle aspecten van banken en geldscheppen op hoogte zijn. Ook Van Houts niet. Maar wel als hij na jaren van zogenaamde ‘research’ steeds maar weer dezelfde onzin blijft herhalen. Hij heeft blijkbaar nog steeds niet de moeite genomen te kijken wat er echt in de basisboekjes economie staat.

Domme ‘Denktank’

Als je door die intellectuele luiheid en halsstarrigheid de meest basale aspecten nog steeds niet begrijpt, dan verlies je echt je geloofwaardigheid. Dan heb je ondanks je goede intenties niets te zoeken in een serieus debat over geld en banken. Dat geldt overigens ook voor zijn kompanen van de Stichting Ons Geld. De ‘knappe koppen’ waar Van Houts naar eigen zeggen zijn wijsheid aan heeft ontleend. Ook deze monetair activisten verkondigen te pas en te onpas de grootste flauwekul. Zo beweerde Edgar Wortmann ooit dat banken een seigniorage verdienen. Een ‘waardesprong’ die zou optreden op het moment dat de bank een krediet verleent en geld schept. Dat is pertinent onjuist. Als de bank een krediet verstrekt dan verwerft ze een bezit, namelijk de lening die de klant terug moet betalen. Tegelijkertijd wordt ook de schuldpositie van de bank groter door het extra tegoed op de rekening van de klant. Er is op dat moment nul winst voor de bank en er valt helemaal niets ‘binnen te harken’. Die winst ontstaat daarna, door de rente die ze aan de ene kant van de balans verdient en aan de andere kant betaalt. Nee, voor coherente inhoudelijke verhalen moet je ook niet bij van Houts’ ‘denktank’ zijn. ‘Een omgevallen boekenkast’,  zo werd een betoog van één van hen ooit door een journalist van het Financieele Dagblad gekwalificeerd. Deze journalist is zo’n beetje de enige vertegenwoordiger van de gevestigde media die klip en klaar stelde dat de Verleiders gewoon een stel misleiders zijn. De rest van de media biedt Van Houts een open podium waar hij onweersproken feitelijke flauwekul mag verkondigen. Van Houts maakt zich grote zorgen over de ‘financiële bewusteloosheid’ van de onwetende massa. Die zorg deel ik met hem. Helaas maken zijn voorstelling en zijn boek de zaak alleen maar erger.

Ewoud Jansen is op twitter te volgen via @ewoudjansen