Sterauteur Joris Luyendijk schrijft in zijn boek ‘Dit kan niet waar zijn’ dat de cockpit bij de banken helemaal leeg is. Dit is een tendentieuze en incorrecte voorstelling van zaken maar wel een krachtige metafoor. Een grote complexe organisatie die stuurloos rondvliegt op weg naar een onvermijdelijke crash. Een lege cockpit. Geen prettige gedachte.

Maar het kan ook te druk zijn in een cockpit. Zeker als degenen die mogen meepraten en beslissen over de koers van de piloot niet begrijpen waar ze het over hebben. Dat bleek afgelopen dinsdag 23 juni toen Jeroen Dijsselbloem in debat was met de financiële woordvoerders van de talrijke Tweede Kamer fracties waarmee onze parlementaire democratie is gezegend. Die mochten allemaal hun zegje doen over de voorgenomen beursgang van ABNAmro. Dat leverde mooi cabaret op. Onder andere het te verwachten verlies dat de belastingbetaler voor de kiezen krijgt legde gebrek aan elementair financieel inzicht bloot.

Speculeren

Diverse Kamerleden gaven aan dat het beter is om de beursgang uit te stellen in afwachting van een hogere opbrengst en nog een paar extra jaren van vette dividenden voor de staat. Het antwoord van Dijsselbloem dat dit op geen enkele manier een zekerheid is en dat wachten dus eigenlijk speculeren was schoot de geachte afgevaardigde Rik Grashof van Groen Links in het verkeerde keelgat. Hij vond het verwerpelijk dat de minister hem vanwege zijn ambitie om een zo hoog mogelijke opbrengst voor de belastingbetaler te realiseren met een speculant vergeleek en toonde zich hoogst geïrriteerd. De verontwaardiging was oprecht en niet gespeeld. En daarom des te pijnlijker. Deze man begreep het echt niet. Terwijl de minister natuurlijk volkomen gelijk had. Het meest gunstige verkoopmoment afwachten en de markt proberen te ‘timen’ is speculeren. Door zich blind te staren op de ‘sunk cost’ uit het verleden propageerde deze parlementariër zonder het zich te beseffen een activiteit waar mensen van zijn signatuur doorgaans fel tegen gekant zijn. Bovendien, als het gaat om een zo hoog mogelijke opbrengst voor de schatkist en belastingbetaler dan moeten we nog veel meer dingen meennemen in de analyse merkte Dijsselbloem terecht op. Dan moeten we ook nagaan of het niet mogelijk is om beleggingen te vinden die nog veel beter renderen dan ABNAmro en de opbrengst van een beursgang onmiddellijk daarin steken. Maar deze heldere uitbreiding van de argumentatie van de minister viel op onvruchtbare bodem. Ook van concepten als alternatieve kosten en opbrengsten hebben onze financiële woordvoerders bitter weinig begrepen.

Versplintering

Nu is het natuurlijk onmogelijk dat fracties die bestaan uit anderhalve man en een paardenkop op de vele terreinen waarover ze mogen meepraten over echte deskundigen beschikken. Misschien moeten we toch maar eens nadenken over een kiesdrempel om de versplintering van het politieke landschap tegen te gaan. Zodat fracties groot genoeg zijn om op relevante hoofdthema’s echte deskundigen aan te stellen. Of in ieder geval geen totale onnozelaars. Zodat er niet meer hoeft te worden gedebatteerd met woordvoerders van zestien fracties zoals we die bij laatste telling hebben. Wat betreft dit dossier hebben we met Jeroen Dijsselbloem gelukkig een bekwame piloot aan het stuur maar verder zit de cockpit veel te vol.