Hoe overheid en centrale bank doelbewust ons geld slopen. En terecht, want het is een zegen voor de economie. Er zijn wel bijverschijnselen. U moet uw geld laten werken voor u en – Den Haag opgelet – rijk zal nog rijker worden ten opzichte van arm. Albert Einstein gaf de natuurwet.

Het is de moeder aller financiële wijsheden. Zo. Beschouwen. Overheden. En. Centrale. Banken. Ons. Geld. Leuk dat u munten en briefjes in uw portemonnee, op giro- en spaarrekening, in een oude sok of matras hebt zitten, maar:

Cash is not a very convenient store of value

Ze zei het vrijdag afgelopen vrijdag letterlijk tussen neus en en lippen door – kijk maar – maar het roemruchte beursblog Zero Hedge was als door een adder gebeten. Alsof het blog 101 jaar heeft gewacht op deze quote, sinds de oprichting van het Amerikaanse stelsel van centrale banken Federal Reserve (Fed). En eigenlijk heeft het daar wel een beetje gelijk in.

Ze is voorzitter Janet Yellen van de Fed. Ze spreekt over haar dollar, maar het geldt voor alle valuta, ook de euro. Of u nu Jan-met-de-Pet bent of miljardair, hang deze quote boven het bureau waarop u uw financiële administratie doet. Het is al bijna een eeuw het fundament van onze economie en financiële stelstel én de reden waarom rijk rijker en arm armer wordt.

Geld moet rollen! Yellen en met haar álle westerse centrale banken en overheden zien geld als middel om de economie te smeren en niet als doel om op te slaan. Daarvoor is er die inflatiedoelstelling van 2% (in feite een belasting op geld) die naties hun centrale banken als eerste mandaat mee geven. Daar mag u taxes op vermogen nog bij optellen. In Nederland is dat 1,2%.

Waarom moet geld rollen? Zo worden bedrijven en burgers gedwongen het in te zetten voor consumptie, investeren en beleggen. Bewaren is vernietiging. Want als u nu 100 euro in een kluis doet en die over vijftig jaar weer open maakt, is het bedrag hetzelfde. De koopkracht is door 2% inflatie per jaar nog maar 37 euro. Met die tax van 1,2% erbij zelfs nog maar 21 euro!

Welvaartsexplosie zonder weerga

Deze monetaire politiek is in feite begonnen met afschaffen van de goudstandaard in de vorige eeuw middels diverse stappen. Daardoor kregen landen en hun centrale banken de flexibiliteit om meer geld uit geven in tijden van schaarste en minder als er overvloed was. Bij dat laatste kunnen we ons anno nu met al die lage en zelfs negatieve rentes helemaal niets meer voorstellen

Toch komt ook dat voor. In de jaren zeventig van de vorige eeuw groeide de economie niet, maar was er wel torenhoge inflatie. Daarom dreef de Fed in 1981 de rente even naar 20% en voilá, het probleem was na een paar jaar opgelost. Ja, 20%. Rekent u voor de gein eens uw maandelijkse hypotheeklasten uit met dat percentage. De uitkomst is minder geinig.

Sinds het westen van geld een middel heeft gemaakt en het niet langer als doel ziet, volgde er een economische, technologische en welvaartsexplosie die zijn weerga niet kent in de geschiedenis. Tenminste, zo zie ik het. Denk er het uwe van. En kies nog maar een keer: is het wel of niet principieel juist dat de overheid doelbewust ons geld minder waard laat worden?

Met name goudbeleggers zijn pertinent tegen. Zo ook Zero Hedge en vandaar dat het blog ook zo uitpakt met die quote: zie je nou wel? Wat u ook vindt, u hebt er wel mee te maken! Want of u nu wilt of niet, als u uw geld tegen die fnuikende slijtage van een paar procent per jaar wilt beschermen, dan moet u het of meteen uitgeven, of het beleggen en investeren.

Dit is ook dé belangrijkste reden waarom, zoals ik al stelde, rijk rijker en arm armer wordt. Ondiplomatiek gezegd: rijk belegt en pakte in de afgelopen eeuw grofweg bruto gemiddeld 7% per jaar op aandelen en 5% op obligaties. Arm spaart en beurde hooguit 3 à 4%. Samengestelde interest: aan mijn eerdere sommetje zag u al hoe op termijn zo’n klein verschil uitpakt.

Oh oh Den Haag

Houd u vast, een dom sommetje hoe in vijftig jaar 100 euro zich met deze percentages ontwikkelt. Ik voorspel u, de verschillen tussen rijk (beleggers) en arm (spaarders) worden in de toekomst alleen maar groter. Tegen de kracht van samengestelde interest – The greatest force in the universe, zei Albert Einstein – kan geen nivelleringsmaatregel van Den Haag op.

Zo groeit die 100 euro in de loop van de jaren en na vijftig jaar ziet dat er op papier zo uit:

  • Met 7% per jaar 2945,70 euro
  • Met 5% per jaar 1146,74 euro
  • Met 4% per jaar 710,67 euro
  • Met 3% per jaar 438,39 euro

Ik kan nog even doorgaan en het over honderd jaar uitrekenen. Zie hieronder. Dat u weet waar héél kort door de bocht die kasten van huizen in Amsterdam-Zuid, Wassenaar, Aerdenhout, Heemstede, Bloemendaal en Laren vandaan komen. Graaiers en bonusklanten zegt u? Ongetwijfeld ook, maar vooral mensen die van generatie op generatie beleggen.

Doet u niets en stopt u die 100 in een kluis? In 2100 koopt u daarn nog een lunch van nu 19 euro van (bij 2% inflatie), of zelfs maar twee biertjes van 7 euro (bij 2% inflatie plus 1,2% tax). Over honderd jaar ziet die 100 euro er zo uit:

  • Met 7% per jaar 86.171,63 euro
  • Met 5% per jaar 13.150,13 euro
  • Met 4% per jaar 5050,49 euro
  • Met 3% per jaar 1921,86 euro

Persoonlijk ben ik voorstander van flexibele munten en monetaire politiek, maar ik heb de mazzel dat ik door mijn werk op de beurs weet hoe ik mijn geld veilig moet beleggen. Prima overheid dat u ons geld uitholt, maar onderwijs ons Nederlanders dan wel (op de middelbare school) hoe we er mee om moeten gaan. En dat doet de staat niet of onvoldoende.

Wat dat betreft wel hulde voor Den Haag, dat na de Tweede Oorlog gelukkig één maatregel nam waaruit wél echte lange termijnvisie bleek: ons verplichte pensioenstelsel. Daardoor beleggen miljoenen Nederlanders tóch zonder dat ze het zelf beseffen. Anders hadden ze dat nooit gedaan. Ze hebben nu samen een potje van 1,2 biljoen euro – and counting!