Geschrokken van beursdalingen laatste tijd? Geld verloren? Koester het. U hebt na na ruim zes vrij rimpelloze jaren in een paar dagen tijd meer geleerd over gevaren en risico beurs dan al in die jaren daarvoor. Oh ja AEX, ik zit long, maar mag de beurs verder dalen? Dank u. Wel zo gezond.

Het was even stil aan de andere kant van de lijn. Wat zegt ie nou, hoorde ik de radiomaker bijna hardop denken. Haha, ik genoot van zijn verwarring. Het was maandag 24 augustus en te midden van de plots tuimelende beurskoersen (de AEX stond op dat moment iets van -5%) werd ik gebeld om de afstraffing te duiden.

Het is de beste beursdag in jaren, zei ik tot mijn eigen verbazing. Het flapte er zo uit.

Wát?!

Ja, de beste beursdag in jaren. En dat vind ik nog steeds. Sterker nog, hoewel ik zelf ook met mijn geld in de markt zit (long) en het uiteindelijk van stijgingen, dividend en rentebetalingen moet hebben, mag van mij de beurs zelfs – ik noem maar wat – één of twee jaar dalen en 30% inleveren ofzo. Nee, ik zit niet short.

Dat die afstraffing naar mijn smaak juist zo’n goede beursdag was, heeft alles te maken met dat het nu al jarenlang veel te gemakkelijk gaat. Sinds maart 2009, de bodem na de krach die volgde op de kredietcrisis van 2008, stegen de beurzen maar door zonder al te grote, idiote of langdurige dalingen.

Iedereen is weer wakker

Dat maakt iedereen en zeker particuliere en beginnende beleggers lui, onvoorzichtig en zelfvoldaan. Kwam u ze ook weer tegen op feestjes? De Unies, Olies en Flippen brallers. Nu niet meer, het geld is weg. Eind jaren negentig gebeurde het ook. De beurs steeg ieder jaar 20% en iedereen werd onvoorzichtig en vond zichzelf geweldig.

De rekening kwam met de krach van 2001 tot 2003. Zeker beleggers die na 2009 zijn begonnen en nog nooit een ernstige afstraffing hebben meegemaakt, was 24 augustus het perfecte schot voor de boeg. In één dag leerde iedereen hoe snel de markt kan toeslaan – u staat er bij en kijkt er naar – en weet weer wat zijn of haar risico is op de beurs.

De verdiensten van weken, maanden of jaren werden in luttele tikken of minuten weggevaagd. Onbetaalbaar, dit zijn beurslessen die u alleen leert als u met uw eigen geld in de markt zit. Van vemogensbeheerders – die dag soms door klanten letterlijk verrot gescholden – hoor ik al dat de eersten de beurs alweer snel verlaten.

Ze kunnen de stress niet aan. Anderen maken nu hun portfolio dalingsbestendig, of maken het huiswerk dat ze hadden moeten doen vóór ze gingen beleggen. Kortom, iedereen is weer wakker op de beurs, weet dat er echt geen gratis geld te verdienen is en ziet dat de beer bliksemsnel kan happen. Risk happens fast!

Het is wel heel hard gegaan

Goed, iedereen heeft – hopelijk -zijn of haar lesje nu wel geleerd, kunnen we dan nu weer verder stijgen? Dat beslist de immer onvoorspelbare, nukkige en wispelturige Mr. Market en Mr.Market alleen, maar zoals gezegd mag wat mij betreft de beurs een jaartje of twee jaartjes dalen of achterblijven.

Het is de afgelopen 6,5 jaar hard gegaan, heel hard. De AEX steeg maximaal van diepste bodem 194,99 in maart 2009 tot hoogste top 510,55 in april van dit jaar. Dat is +161,83%. Met herbelegd dividend is dat zelfs +222,99%, ofwel +20% per jaar! Bedenk dat het langjarig gemiddelde maar 7,5% per jaar is.

Het is de afgelopen 6,5 jaar hard gegaan, heel hard.

Het is de afgelopen 6,5 jaar hard gegaan, heel hard.

Dit kan natuurlijk niet eeuwig zo doorgaan. Te meer – en dat is eigenlijk het belangrijkste – daar aandelen duur zijn. Ik bespaar u alle rekenmethodes daarvoor, maar bijvoorbeeld de koerswinstverhoudingen staan torenhoog. Stijgen de beurzen nog 10 à 20% of nog verder, dan gaan aandelen echt bubbelen. En dat kennen we…

Hoewel de wereldeconomie in de afgelopen jaren niet veel deed, wist het internationale bedrijfsleven toch de winsten grofweg te verdubbelen. Vandaar dat zeg maar die ruime beursverdubbeling helemaal niet raar is. Die rek lijkt er alleen nu ook uit. De winsttaxaties gaan omlaag en dat maakt aandelen vanzelf duurder.

Drie booms en twee busts

De centrale banken dan met hun stimuleringprogramma’s, hebben die de koersen niet opgejaagd? Zeker, maar dat zit veel meer in de wel bubbelende obligatiekoersen. Het is een veel gemaakte fout. Aandelenkoersen zijn primair geen weerspiegelingen van (monetaire) politiek en economie, maar van waarderingen van bedrijfswinsten.

Wat die stimuleringprogramma’s ook doen, de economie gaat er maar niet van vliegen. We wachten er nu al een jaar of zes op. Het bedijfsleven heeft ook na zes jaar kosten besparen, saneren en zo efficiënt mogelijk met schaarse middelen omgaan, weinig mogelijkheden meer om de winsten nog te laten groeien.

Vandaar dat de beurs van mij – ik noem maar wat – één of twee jaar even kalm aan mag doen en zelfs dalen. Worden aandelen weer een beetje betaalbaar van. Handig voor mensen zoals u en ik die ze iedere maand kopen. Ik doe dat zelf. U hebt waarschijnlijk een pensioenfsonds dat dit voor u doet, maar wel met uw geld.

U ziet hieronder de AEX deze eeuw: nu al drie keer een enorme boom en twee keer een keiharde bust. Het is de laatste reden waarom de beurs van mij mag achterblijven. Volgens de oude beursboekjes maak je theoretisch maar eens in je beleggend leven een krach mee, zo zeldzaam zijn de echte crashes.

Ik ben 47 en heb er nu al twee meegemaakt. Ik wil geen derde beleven en vandaar: ga een jaartje in je hok, AEX. Even lucht er uit. Anders kan wat er 24 augustus gebeurde kinderspel zijn bij wat er kán als het écht los gaat. Najaar 2008 vergeet ik nooit en wens ik niemand volbelegd toe op de beurs.