Het is een flauw #ophef-trucje om bij Erge Nieuwsfeiten de o-wat-erg-factor te bekritiseren. “Als een Nederlands vliegtuig neerstort is het wekenlang nieuws, maar over de arme kindertjes in Bangladesh die onze kleren maken hoor je niemand”, dat soort zeikstengelig leedmeten. Toch wil ik u vragen het volgende gedachte-experiment eens met mij mee te lezen.

Stel dat een moslim in een kerk in de zuidelijke Verenigde Staten negen kerkgangers doodschiet, met naar het zich laat aanzien een terroristisch oogmerk. Dan ging de hele wereld meteen post-Charlie Hebdo all over again. Woedende reacties, angst in de straten waar burgers massaal solidariteitsmarsen houden. Dit zou volkomen terecht zijn.

Na de moordpartij in Charleston was er uiteraard walging en woede, maar niet van deze proporties. Dit is deels te verklaren omdat het verantwoordelijk houden van ‘de islam’ (nota bene: niet ‘de moslims’!) bij een aanslag te verdedigen is, en het verantwoordelijk houden van ‘het hebben van een witte huidskleur’ (of: de blanken) niet. Huidskleur is immers geen keuze, een ideologie aanhangen wel.

Maar dan nog is men aanzienlijk minder happig op het benoemen van deze daad als terreur. Als de dader, Roof, inderdaad racistische motieven heeft, en daar heeft het vooralsnog alle schijn van, is dit een terreuraanslag van dezelfde proporties als Hebdo. Niet de vrijheid van meningsuiting is in het geding, maar huidskleur. Slachtoffers hebben dus geen enkele keus, kunnen niets doen om hun ‘doelwit zijn’ te ontlopen. Schrijvers en tekenaars kunnen er nog voor kiezen, hoe erg dat ook is, om bepaalde zaken niet te publiceren, maar zwarten zijn nou eenmaal zwart.

Ik ga me niet buigen over de zinloze vraag welke aanslag ‘erger’ is. Wel verbaas ik me over het verschil in reactie. Ook hier geen moreel oordeel, ik constateer dat deze terreuraanslag mij ook minder ‘doet’ dan Hebdo destijds. Garioïde gejank dat zwarte levens ‘minder waard’ zijn, lijkt me geen verklaring. Alle vooroordelen die er tussen etnische groepen onderling leven ten spijt, zijn er gelukkig maar heel weinig mensen die anderen echt op grond van huidskleur minderwaardig achten. Maar de rabiate gekken die daadwerkelijk zo denken, zijn net zo fanatiek, nietsontziend en gevaarlijk als radicale moslims.

Toch zie ik nauwelijks oproepen om neonazi-bijeenkomsten te verbieden, White Supremacists met drones kapot te bombarderen of de KKK tot terroristische organisatie te bestempelen, op te rollen en haar leden te vervolgen. In de VS, waar de spanningen tussen blank en zwart oplopen, is veel meer dan in Nederland sprake van echt, ouderwetsch, onversneden racisme. Hoe hard de huidskleurhustlers hier te lande ook Martin Luther Kingetje proberen te spelen met hun militante gedram over Zwarte Piet, kwetsende foeiwoordjes en herstelbetalingen, hun ‘leed’ valt in het niet bij de achterstelling van zwarten in de VS. Nu extremisten kennelijk niet schromen racistische terreur te plegen tegen mensen die niets anders deden dan ‘zwart zijn’, zou het op zijn plaats zijn om de War on Terror te verbreden naar het actief opsporen en ontmantelen van terroristische organisaties met white supremacist denkbeelden.

Terreur herkent, in tegenstelling tot veel ideologieën er achter, geen huidskleur. Het is aan ons om dat beestje bij de naam te noemen. Charleston is een terreuraanslag, gepleegd door een fanaticus die handelde naar een springlevende ideologie. En zoals bij elke terreurdaad, is grote bezorgdheid, waakzaamheid en felle bestrijding van het achterliggende gedachtengoed op zijn plaats.